Woensdag 27/10/2021

Het verzet van Camping Cosmos

Een geldwolf. Een onteigening. Bedrog en intimidatie. De strijd van de kleine man. Filmregisseur Jan Bucquoy ziet er de perfecte ingrediënten in voor een nieuwe film. Hij vond ze opnieuw op Camping Cosmos.

Westende

Van onze verslaggeefster

Vanessa Debruyne

Acht jaar geleden was Camping Cosmos ook het decor voor de gelijknamige film. Maar deze keer is het bittere ernst. Het kampeerterrein gaat eind dit jaar nog tegen de vlakte. De bewoners kregen twee maanden geleden daarover een brief in de bus. Ze moeten plaatsmaken voor meer duinen. Er werd meteen een petitie opgestart om de beslissing van het Vlaamse Gewest aan te vechten. Maar de eigenaar ziet dat als een persoonlijke aanval en probeert alle verzet in de kiem te smoren. Wie zijn mond opentrekt, wordt afgesloten van elektriciteit of wordt op een andere manier weggepest. Een enkeling voelde 's morgens bij het ontbijt zelfs de grond onder zijn voeten bewegen. Zijn caravan werd weggesleept. Zogezegd omdat hij zijn rekening niet betaald had. Jan Bucquoy probeert de wanpraktijken zoveel mogelijk op film vast te leggen. Dat materiaal moet de basis vormen voor een documentaire over de sluiting van de camping.

Op Camping Cosmos hangt een grimmige sfeer. De meeste caravans zijn niet meer in al te beste staat en ook het terrein wordt niet meer zo goed onderhouden. Maar het is wel een van de laatste campings met uitzicht op zee, waar de prijzen betaalbaar zijn voor de gewone mens. Hier en daar hangen nog pamfletten uit voor de betoging van komende zondag. Maar de meeste van de achthonderd bewoners hebben hun affiches weggehaald, uit vrees voor represailles van de uitbater Gérard Velle. Anderen zijn gewoon vertrokken. Zij wilden hun vakantie niet laten verpesten door de terreur die over de camping heerst. De eigenaar laat jeeps en fietsers op het terrein rondrijden om de situatie onder controle te houden. Hij wil niet riskeren dat de onteigening vertraging oploopt. De pers mag in principe niet meer binnen en de campinguitbater wil de media ook niet te woord staan.

Maar Jan Bucqouy kent een achterpoortje. Schuilend achter een caravan en een grote parasol doen de bewoners hun verhaal. De meesten schijnen zich neer te leggen bij hun lot. "Er is geen strijdlust meer bij de Belgen", zegt filmmaker Bucqouy, die gisteren voor de tweede keer op het politiebureau van Middelkerke zat. "Dat zie je ook als er een fabriek wordt gesloten. Ze komen één dagje op straat en dan is het gedaan. Gelukkig zitten er hier nog Belgen van Italiaanse afkomst. Daar zit tenminste pit in." De filmregisseur gelooft niet dat de optocht van zondag veel zal veranderen. "Wat we nu moeten doen, is het terrein bezetten en verzegelen. Maar daarvoor zijn de meeste bewoners veel te braaf en onverschillig. En waarom zouden wij dan gaan vechten voor die bende onnozelaars?"

"Ik ben altijd een vakbondsvrouw geweest en als er betoogd moest worden, was ik er altijd bij", zegt een Waalse vrouw die haar naam niet in de krant wil. "Maar ik ben nu 65 jaar en moegestreden. Het heeft toch allemaal geen zin. Door op straat te komen, hebben we in ons land nog nooit een fabriekssluiting of onteigening tegen kunnen houden", zegt de bewoonster die deze zomer voor het 32ste jaar op rij naar Camping Cosmos is gekomen.

Het verhaal van haar vriendin Rita is schrijnender. Zij kocht een week voor de aangekondigde sluiting een stacaravan op de camping voor 5.000 euro. De vorige bewoner was al op de hoogte van de plannen van de overheid, maar wimpelde die af als geruchten. "De eigenaars hebben in april van 2001 al voor de onteigening getekend. Dus zij hadden me wel kunnen waarschuwen. Maar ze namen mijn geld aan en bleven ook aan andere mensen caravans verkopen. Over enkele maanden is mijn plaatsje aan de kust niets meer waard en ben ik al mijn spaargeld kwijt", zucht Rita, die van een invaliditeitsuitkering leeft.

Bucquoy vermoedt dat de uitbater een aardige som krijgt voor de onteigening. "Hij heeft een contract getekend waarin hij zich verbindt dat het terrein over een jaar opgekuist zal zijn. Al wie die gang van zaken probeert tegen te werken, komt op een zwarte lijst terecht en moet verdwijnen. Ik denk dat ik intussen op de eerste plaats van die lijst sta. Want hij heeft me nu ook al verboden om te filmen. Ook de andere vakantiegangers mogen hun fototoestel niet meer bovenhalen. Want hij wil natuurlijk niet dat zijn terreurdaden op beeld worden vastgelegd. Al wie niet braaf is, krijgt een wit kruis op zijn caravan geschilderd."

De filmregisseur begrijpt wel dat de overheid de duinen aan de Vlaamse kust wil beschermen. "Maar waarom worden er dan geen flatgebouwen tegen de vlakte gegooid?", vraagt hij zich af. "Deze camping is gewoon een doorn in het oog van de gemeente. Het is een van de laatste volkse campings zonder al te veel luxe. En die staat dan nog eens pal naast het strand."

Volgens Bucquoy is Camping Cosmos het laatste kampeerterrein aan de Vlaamse kust dat nog leefbaar was. "Voor veel minder gegoede mensen is dit het paradijs. Maar blijkbaar moet je eerst centen hebben voor je een uitzicht op zee verdient."

Terwijl de kinderen naar de zee trekken, maken hun ouders rekensommetjes. Een eigen plekje aan de kust is voor velen onbetaalbaar geworden. De meeste stacaravans op Camping Cosmos zijn al zo oud dat ze niet meer verplaatst kunnen worden. De eigenaars zullen zelfs geld moeten ophoesten om hun vakantieverblijfjes af te laten breken. Op de andere campings is niet veel plaats meer. Bovendien is een plekje aan de kust heel duur. Het entreegeld ligt in de meeste gevallen hoger dan 1.500 euro. En daarbij komt het jaarlijkse staangeld en de caravan zelf.

Toch gaan de campingproblemen ook niet aan de kinderen voorbij. Vorige week mochten ze een brief schrijven over Camping Cosmos. Edith (12): "Mijn mama is al jaren ziek. Ze moet naar de kust komen om beter te worden. Ze is al een beetje genezen. Maar als we hier weg moeten is dat misschien weer gedaan. En wij hebben geen geld voor een nieuwe caravan. Dus ik vind dat wij mogen blijven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234