Zondag 28/11/2021

'Het vertrek van Aznar is een bevrijding'

Filmpremière Almodóvar loopt uit in oorlogsprotest

Regisseur Pedro Almodóvar en acteurs uit zijn nieuwe film grepen dinsdag de première van Almodóvars nieuwe film aan voor hun protest. Zoals te verwachten was, ging het tegen de oorlog in Irak, tegen de verstikkende lucht onder de inmiddels vertrokken premier José María Aznar. De PP stond zaterdag op het punt een staatsgreep in Spanje op gang te brengen, gelooft Almodóvar in alle ernst.

Madrid

Van onze correspondent

Rop Zoutberg

Op vijf minuten lopen van Puerta del Sol, waar kaarsen ter nagedachtenis aan de doden van de aanslagen van 11 maart flakkeren, presenteert Spanjes enfant terrible Pedro Almodóvar zijn nieuwe film. De flamboyante regisseur spreekt maar amper over zijn project, dat La mala educación ('De slechte opvoeding') heet en waarin Almodóvar een aanklacht doet tegen de moraal van de katholieke kerk. Deze dag gaat het opnieuw over doden, oorlog en manipulatie door de regering van Aznar.

Zoals vaker gebeurt, begint de regisseur (na het winnen van Oscars voor zijn twee laatste films Todo sobre mi madre en Hable con ella niet meer zo heel 'terrible' en erkend als de beste filmmaker van Spanje) uit zichzelf met spreken. Over zijn land, dat sinds donderdag "loodzware dagen en nachten" doormaakte nadat een serie bomaanslagen 201 doden heeft veroorzaakt.

Het feest dat uitgerekend afgelopen donderdag La mala educación had moeten vieren, werd afgelast. "Sindsdien is het alleen maar spanning geweest, op een manier zoals ik niet eerder voelde", vertelt Almodóvar. "Het waren verschrikkelijke dagen. Ik sleepte een lichaam mee dat nergens zin in had. Geen feest, niets. Deze afgrijselijke week is geëindigd met de ware, bevrijdende winst van de socialisten. Ik kan daar blij om zijn, al besef ik dat we een heel erg hoge prijs hebben moeten betalen." De woorden zijn een aanloopje, de regisseur is nog aan het warmlopen. Zijn gezicht staat strak, de linkerhand omklemt de microfoon. "Ik zal vertellen wat hier in Spanje op dit moment het gerucht is. Als dat waar is, dan is het verschrikkelijk. De PP stond zaterdagavond tegen middernacht op het punt een staatsgreep op gang te brengen. Ik wil met dat gerucht niet al te voorzichtig omgaan. Ik wil geen stenen naar die partij gooien, maar we moeten nu gaan traceren in welke omstandigheden de PP uiteindelijk verloor. De PP zon op alle middelen om het tij in haar voordeel te keren.

"Het is geweldig dat de regering van Aznar vertrokken is. Het is een bevrijding geworden, al kan ik dat alleen maar zeggen met de daar bijbehorende vaststelling dat we de afgrijselijke gebeurtenissen van afgelopen week nodig hadden om tot een verandering te komen. Aznar is afgestraft. Daarmee kan de democratie in Spanje terugkeren. Het is voorbij met alle dingen waar we de afgelopen jaren aan gewend moesten raken. Aan de voortdurende gijzeling van de vrije informatie. Dat was misschien de stijl van de Partido Popular, maar na donderdag heeft ze een hoge prijs betaald voor die gewoonte. Heeft de PP gezien wat er gebeurt als een volk schouder aan schouder gaat staan? We kunnen weer onszelf zijn."

Opvallend is hoe de woorden van Almodóvar met groot applaus worden begroet door de honderden journalisten in de bioscoop Avenida, een statige bioscoop langs de Gran Vía. Fotocamera's flitsen onafgebroken, buitenlandse cameraploegen die nog in de hoofdstad aanwezig zijn, kijken met open mond toe.

Toch was het een jaar geleden niet anders. Spanjaarden demonstreerden tegen de onvoorwaardelijke steun die hun premier aan de oorlogscoalitie in Irak gaf. Met name de Spaanse filmliga ageerde destijds opvallend. Een uitzending van de jaarlijkse filmprijzen Goya, uitgezonden op de streng gecontroleerde TVE, werd overgenomen door acteurs en regisseurs gekleed in T-shirts waarop 'No a la guerra' ('Nee aan de oorlog').

Het was toen meer dan hartgrondig vloeken in de kerk, en de regeringsgezinde krant La Razon verweet de filmmaker ondankbaarheid. "Acteurs, financieel gesteund en beroemd gemaakt door de PP, demonstreren tegen Aznar", morden de commentaren, waarin uitgelegd werd hoe de subsidies aan de sector de afgelopen jaren met 80 procent toenamen. Maar op minder dan een paar dagen voor de inval stonden ze er opnieuw, met Almodóvar als stuwende motor achter de demonstraties in Madrid.

De regisseur buigt naar voren achter zijn tafel, als hij zegt dat als gevolg van de verkiezingsuitslag Spanje nu terugkeert naar de democratie. "Het is het Spaanse volk geweest dat de straat op ging. Een jaar geleden en nu. Om informatie te vragen aan de overheid over de aanslagen, om naar buiten te brengen wat de politieonderzoekers wisten vóór ze gingen stemmen. Het was niet meer te stoppen."

"Nee aan de oorlog!", roept iemand achter in de bioscoopzaal wanneer Almodóvar bijval krijgt van zijn filmacteurs, die bij hem aan de tafel zitten. "In zijn eerste verklaring zocht de nieuwe premier José Luis Zapatero opnieuw naar de eenheid, in plaats van het volk te verdelen", meent acteur Javier Cámara. "Dat vond ik hoopvol, omdat ik denk dat dat is wat de politieke partijen op dit moment nodig hebben. De lucht die we de afgelopen acht jaar inademden, was ondraaglijk." De Mexicaan Gael García Bernal, de hoofdrolspeler in La mala educación vult hem aan. "Er is zondag een stap gezet die niet meer teruggedraaid kan worden."

Almodóvar kijkt met brandende ogen naar het journaille voor hem in de zaal. Zaterdag bad hij op zijn knieën, zegt hij, voor de uitvinder van de mobiele telefoon, wanneer hij vertelt over de oproepen voor het protest van zaterdagavond bij het partijkantoor van de PP. "De berichten op de telefoons en de e-mails die ik ontving, waren de uiteindelijke straf van de PP", bromt Almodóvar. "Het enige dat ik nu nog wil vragen aan de nieuwe regering is dat de Spaanse soldaten terugkeren uit Irak. Dat dit land aan de rest van Europa laat weten dat de Spanjaarden tegen deze oorlog zijn. Zoals ze dat altijd zijn geweest."

De regisseur legt de microfoon op tafel en neemt een slok water. "Zullen we het nu over mijn nieuwe film hebben?"

Almodóvar in alle ernst: 'PP stond op het punt staatsgreep te plegen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234