Dinsdag 20/04/2021

Het vergeten verhaal van de Waalse korporaal

undefined

De IJzerwake brengt hulde aan Edward en Frans Van Raemdonck, twee jonge Vlaamse soldaten die op 26 maart 1917 sneuvelden in de loopgraven in Steenstrate. Zij werden symbolen van de Vlaamse beweging vanwege brieven aan het thuisfront waarin ze zich beklaagden over de vernederende behandeling door hun Franstalige officieren. Hun dood kreeg vooral mythische proporties door een pentekening die ene Joe English na hun dood maakte van het slagveld in Steenstrate. Daarop was te zien hoe de broers in elkaars armen waren gestorven.

Zoals Hendrik Conscience zich enige dichterlijke vrijheid veroorloofde om de Franstalige edelman Robert de Béthune om te dopen in Robrecht van Bethune alias 'de Leeuw van Vlaanderen', zo berust ook de saga van de broers Van Raemdonck grotendeels op fantasie. De pentekening werd gemaakt op aanwijzing van pater Lodewijk van Gelder, die de lijken hielp begraven en had verteld wat hij had gezien. Nog voor English aan het tekenen ging, had dichter Oscar Dambre in Ons Vaderland het beeld van Vlaams martelaarschap en broederliefde al vereeuwigd: 'Zij zouden den een zonder den ander niet terugkeren, al moesten zij sterven in malkanders armen.'

Ene Charles Withof, die had meegeholpen om het slagveld op te ruimen, was het helemaal niet eens met die voorstelling van zaken. Op 24 augustus 1917 schreef hij een boze brief naar Clemens de Landtsheer, een kennis van Frans Van Raemdonck. Het klopte, aldus Withof, dat er twee lijken waren aangetroffen van soldaten die in elkaars armen waren gesneuveld. Het klopte ook dat een van hen Frans Van Raemdonck was. Maar die andere heette Aimé Fiévez en was... een Waalse korporaal.

Withof kreeg een brief terug van De Landtsheer met de bede om dat stil te houden. "Omdat het beeld van de broers die in elkaars armen gestorven waren een sterker symbool was dan de werkelijkheid ooit zou kunnen zijn", schrijft de Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging.

De zaak kreeg een vervolg nadat de in Steenstrate begraven lichamen van de broers Van Raemdonck in 1924 samen met dat van Fiévez werden opgegraven en bijgezet op het militair kerkhof in Westvleteren. Van daaruit verhuisden de drie kisten in 1932 naar de crypte onder de IJzertoren. Dat was niet echt naar de zin van de nabestaanden van Fiévez. Toen die er in 1955 achter kwam wat er was gebeurd, deed de familie in de Waalse pers luidkeels haar beklag over 'onwettige ontgraving'. Het lichaam van de Waalse korporaal bevindt zich vandaag nog steeds in de crypte, al wordt niet iedereen daar even graag aan herinnerd. (DDC)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234