Donderdag 23/09/2021

Boekenrecensie

Het verdriet van Catalonië, magistraal verteld

null Beeld rv
Beeld rv

Fictie. De Barcelonese antropoloog en schrijver Albert Sánchez Piñol voert met Martín Zuviría een 100-jarige protagonist op die in de 18de eeuw overal opdook waar geschiedenis werd geschreven.

Martí Zuviría, Catalaan en militair ingenieur, is bijna een eeuw oud maar nog jong van geest als hij zijn memoires aan zijn klerk dicteert. Hij heeft veel te vertellen, de hele 18de eeuw zit in zijn botten.

Zo verbleef hij in Amerika bij de Yama-indianen en vocht hij in 1715 tijdens de slag bij Salkehatchie aan hun zijde tegen de Engelse kolonisten. Ook was hij betrokken bij de Oostenrijkse Successieoorlog en vergezelde hij Joseph Banks en James Cook op hun wetenschappelijke expeditie naar Tahiti en Nieuw-Zeeland.

Zuviría duikt overal op waar geschiedenis wordt geschreven. Dat was geen vrijwillige keuze. Hij moest Barcelona ontvluchten nadat de stad in 1714 was veroverd door de Franse en Spaanse troepen.

Rode draad

In 1719 zag het er even naar uit dat Catalonië zijn autonomie zou terugkrijgen. Catalaanse opstandelingen hadden een pact met de Fransen gesloten toen er een oorlog was uitgebroken tussen Frankrijk en Spanje. Onder de rebellen bevond zich natuurlijk ook Zuviría. Maar toen de vrede werd getekend, hielden de Fransen zich niet aan hun belofte.

Het verdriet van Catalonië loopt als een rode draad door Zuviría's leven. Zijn geschiedenis is grotendeels een verzinsel en dat kan ook niet anders, want er is weinig bekend over hem. Dat geldt niet voor andere personages zoals Banks en Cook, bij wie Albert Sánchez Piñol zijn fantasie dan ook aan de leiband heeft gehouden.

Zuviría is een vernederde Catalaan, maar geen saai symbool van slachtofferschap. Hij laat zich vooral kennen als een cynische en opportunistische schelm die de kunst van het overleven als geen ander verstaat.

Voeg hierbij zijn magistrale verteltalent dat alle kanten op schiet en zijn scherpe antropologenblik (die hij gemeen heeft met zijn schepper) en je kunt je geen betere gids door de geschiedenis van de 18de eeuw voorstellen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234