Zondag 06/12/2020

Interview

"Het valt me op dat minister Vandeput er niet in slaagt klaarheid te scheppen"

Hendrik Vuye in gesprek met Joël De Ceulaer.Beeld Joel Hoylaerts / Photo News

De hallucinante saga rond de mails waarmee de sp.a het ontslag van defensieminister Steven Vandeput (N-VA) vroeg, is nog niet ten einde. Kamerlid Hendrik Vuye wil snel duidelijkheid. En hij laat meteen ook zijn licht schijnen op Koen Geens (CD&V), Bart De Wever (N-VA), Kristof Calvo (Groen) én de media.

“Ik heb even gedacht dat het een studentengrap was”, zegt Hendrik Vuye. “Of een stunt voor een televisieprogramma. Maar die kans is klein, want daarvoor duurt het al te lang. Het is in elk geval bijzonder merkwaardig allemaal. Het lijkt wel een film.”

Hendrik Vuye, van de tweemansfractie Vuye & Wouters, kreeg – net zoals de sp.a – een aantal e-mails die bezwarend lijken voor defensieminister Steven Vandeput. Ondertussen is hij er vrijwel zeker van dat ze vervalst zijn. En daar is hij niet verbaasd over. “Er staan te veel fouten en eigenaardigheden in”, zegt Vuye. “Overigens heeft niemand echt e-mails, alleen maar afdrukken. En de naam van de afzender is altijd doorgestreept. Dus moet je bijzonder voorzichtig zijn. Al is de verleiding groot om met zulke documenten onmiddellijk uit te pakken.”

Wie is Hendrik Vuye?

- Geboren op 22 januari 1962 in Ronse

- Professor staatsrecht aan de universiteit van Namen

- Werd in 2014 verkozen als Kamerlid voor N-VA

- Werd samen met Veerle Wouters in 2016 uit de N-VA gezet

- Zetelt sindsdien samen met Wouters als Vuye & Wouters

Voelde u die verleiding ook?

Hendrik Vuye: “Heel even, ik heb wel zo’n temperament. Gelukkig is mijn fractiegenote Veerle Wouters de nuchterheid zelve. Zij zag meteen dat deze teksten geen smoking gun bevatten. En dus waren we van meet af aan achterdochtig. Bij de derde e-mail hebben we van onze bron de bevestiging gekregen dat de e-mails van de sp.a vervalst zijn.”

U twijfelt niet meer over de valsheid?

“Mijn bron is formeel: de e-mails werden bewust vervalst om de sp.a in de val te laten lopen. Hij moet zelfs lachen met alle fouten die erin staan.”

Dan wilde die bron u er ook inluizen?

“Aanvankelijk misschien wel. Maar toen hij zag dat we er niet intrapten, is hij misschien van strategie veranderd. Wij hebben woensdagavond onze strategie bekendgemaakt: we willen een parlementair debat, we willen weten wat er aan de hand is, we willen dat de minister klaarheid schept over deze mails: zijn ze authentiek en daarna bewerkt, gaat het om totale vervalsingen? Wij willen duidelijkheid.”

Is uw bron nu betrouwbaar?

“Wanneer steek je voor iemand je hand in het vuur? Hij is in elk geval iemand met veel kennis van zaken, die op al mijn vragen kan antwoorden.”

Welk spel wordt hier gespeeld?

“Wat in elk geval duidelijk is: de kern van de zaak is nu ondergesneeuwd. Het debat gaat helemaal niet meer over het aankoopdossier van de F-35. Dat stoort mijn bron, hij wil dat het over de inhoud van het dossier gaat, en niet langer over de mails.”

Wie heeft er baat bij dat het niet meer over de inhoud gaat? Minister Vandeput en de regering?

“Objectief gesproken speelt dit in de kaart van de minister. Waarmee ik natuurlijk niet wil zeggen dat hij er iets mee te maken heeft. Het valt me wel op dat de minister er niet in slaagt klaarheid te scheppen. Als minister van Defensie kan hij een onderzoeksteam dit toch laten uitzoeken? Moeilijk is dat toch niet?”

Kan de N-VA achter die mails zitten?

"(blaast) Ik doe daar nu geen uitspraken over.”

Kan Dassault erachter zitten, de Franse producent van de concurrent van de F-35?

“Dat kan ook. Maar ik ga ervan uit dat die zoiets wel professioneler zou aanpakken.”

Wat moet er nu gebeuren met dit dossier? Moet de hele procedure voor de aankoop van de F-35 worden stopgezet?

“Wij vragen totale transparantie, zodat we over die vraag met kennis van zaken een standpunt kunnen innemen. In elk geval heeft de minister dit dossier mismeesterd. En het is het enige dossier dat hij deze legislatuur aanpakt. Ik weet niet of het nog te redden valt. Ik verwacht in elk geval schadeclaims van de firma’s die het contract niet krijgen.”

Kan Vandeput aanblijven?

“Ach, in deze regering treedt een minister niet af, zelfs niets als hij niet meer kan functioneren.”

Vroeger wel?

“Kijk naar de dioxinecrisis, de ontsnapping van Dutroux, de dood van Semira Adamu – elke keer namen ministers ontslag zonder dat ze een persoonlijke fout hadden gemaakt. Vandeput zou dat ook moeten doen, hij is aangeschoten wild. En voor Koen Geens, minister van Justitie, geldt dat zeker: hij is verantwoordelijk voor de toekenning van penitentiaire verloven. Hij doet in het dossier van Benjamin Herman, die in Luik drie mensen heeft vermoord, alsof ‘iemand’ ‘ergens’ een verkeerde beslissing heeft genomen. Maar die iemand is de minister zélf.”

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon zei in Terzake dat bidden toch niet kan volstaan om iemand een penitentiair verlof te weigeren.

“Dat is pure nonsens, zoals mijn college Veerle Wouters in de Kamer heeft gezegd. Het hangt er van af op welke plaats je bidt en tot wie. Als een ongelovige in de gevangenis belandt en ineens diepgelovig wordt en tot Allah begint te bidden, dan moeten alle knipperlichten aangaan.”

Wat had er dan met de man moeten gebeuren? In 2020 kwam hij vrij.

“Ik ben aan het nadenken over een wetsvoorstel over een soort terbeschikkingstelling van de regering. Zodat de regering ook na de vrijlating voorwaarden kan opleggen en controle behoudt.”

Is dat ook wat N-VA-voorzitter Bart De Wever voorstelt?

“Nee, hij wil er bijna krijgsgevangenen van maken, die nooit meer kunnen vrijkomen. Dat is natuurlijk onmogelijk. Maatregelen moeten altijd proportioneel zijn.”

Had Jambon ontslag moeten nemen na de dood van de kleuter Mawda?

“Ik wil het verslag afwachten: wat is daar precies gebeurd? De dood van Semira Adamu was ook een rechtstreeks gevolg van het beleid: het gebruik van dat kussentje, waardoor die vrouw gestikt was, was goedgekeurd. Hier lijkt de band met het beleid me niet zo sterk. Dit lijkt me meer het gevolg van een accidentele gebeurtenis.”

Had De Wever gelijk toen hij zei dat de ouders mee verantwoordelijk zijn voor de dood van hun kind?

“Verantwoordelijkheid is een moreel begrip. En op een moment dat ouders pas hun kind verloren hebben, vind ik het heel verregaand om hen moreel te veroordelen. Zeker als je iemand bent die voortdurend hamert op onze normen en waarden. Bij onze normen en waarden hoort ook schroom ten aanzien van mensen die pas iemand verloren hebben. Dat is iets anders dan de juridische discussie, die later gevoerd moet worden, over de aansprakelijkheid. Als een rechter daarover moet beslissen, is de kans groot dat ook de ouders voor een stuk aansprakelijk zijn. Maar dat bedoelde De Wever niet.”

Begrijpt u waarom Jan Peumans de enige N-VA’er is die openlijk durft te zeggen dat hij de uitspraken van De Wever ongepast vindt?

“De vraag is hoe ernstig Peumans nog genomen wordt in zijn partij?”

Ik verneem uit goede bron dat ook andere progressieve N-VA’ers 'razend' zijn.

“Waarom hoor je hen dan nooit? Zelfs van Peumans heb ik in het partijbestuur van de N-VA nooit een kritische noot gehoord. Ik denk dat niemand nog zelf nadenkt in die partij. De voorzitter zegt iets en iedereen loopt erachteraan. Dat heeft misschien te maken met het vertrek van Veerle en mij. Sindsdien weet iedereen dat dissidentie het einde betekent.”

U staat ondertussen wel op de kaart.

“Het doet me plezier dat u dat zegt, want velen dachten dat het niets zou worden met ons. Wij hebben van meet af aan op inhoud gemikt en geloofwaardigheid opgebouwd.”

Wel jammer dat het in 2019 afgelopen is. Als zelfstandige partij haalt u nooit de kiesdrempel.

“We zullen zien. Het politieke landschap is volop in beweging. We krijgen veel mails van mensen die ons willen volgen. Ik heb voor volgend academiejaar mijn opdrachten aan de universiteit van Namen laten terugschroeven, omdat ik me op die verkiezingen wil toeleggen. We willen wel degelijk iets doen.”

Is een alliantie met Vlaams Belang een optie?

“Veerle en ik zijn twee vrije vogels die ooit in een kooi gezeten hebben en ontsnapten. Ons krijg je nooit meer terug in een kooi. We zullen in elk geval de structuur van Vuye & Wouters gebruiken om naar de kiezer te trekken. We zullen in september met nieuws komen. Over Vlaams Belang is onze positie zo klaar als een klontje: het cordon sanitaire bestaat voor ons niet. Wij beoordelen elk voorstel op inhoud.”

Op Twitter deelt u regelmatig boodschappen van het VB.

“Het is geen geheim dat Veerle en ik het goed kunnen vinden met Barbara Pas, fractieleider van Vlaams Belang. We verschillen natuurlijk wel van Vlaams Belang op het vlak van de mensenrechten: op dat punt is het VB slordiger. Ik volg de rechtspraak van Straatsburg. En van Filip Dewinter zal ik geen tweets delen, wees gerust.”

Nog erger, soms: u deelde ooit een tweet van Sam Van Rooy, die zich aan de rechterkant van Dewinter bevindt.

“Dan zal het een boodschap geweest zijn waar ik het eens mee ben. We hebben in de Kamer ook al meegestemd met de PTB/PVDA, hoor. De eerste keer dat we meestemden met het VB herinner ik me nog, dat ging om een amendement over geluidsnormen – toen ging er een rilling door het halfrond. Ondertussen is men dat gewoon. Ik heb eerlijk gezegd meer problemen met de groene flut- en schreeuwoppositie van Kristof Calvo en de zijnen dan met Vlaams Belang.”

Wat is daar het probleem mee?

“Dat hun geschreeuw ertoe leidt dat de kern van de zaak wordt ondergesneeuwd, net zoals nu met de e-mails van de sp.a. Na het verslag van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen over de Sudan-crisis riepen sommigen dat Francken bloed aan zijn handen had, dat er mensen gefolterd waren. Groen deed volop mee. Terwijl daar geen bewijzen voor waren.”

Het was wel duidelijk dat artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens niet was afgetoetst.

“Precies. Een zware fout van Francken, want dat artikel is een absoluut mensenrecht. Maar die fout staat niet op de radar, omdat Calvo en Wouter De Vriendt de verkeerde dingen roepen. Hetzelfde zie je met het hele migratiedossier. Doordat Groen de hele tijd beweert dat Francken een onmenselijk beleid voert, komen de echte cijfers niet in beeld. Terwijl de instroom van legale migranten is toegenomen, en 80 procent van de uitwijzingsbevelen niet wordt uitgevoerd. Deze regering voert helemaal geen streng migratie- en asielbeleid.”

Wat moet er voor u gebeuren?

“De bestaande wetgeving toepassen. En misschien een voorbeeld nemen aan Frankrijk. Dat land heeft plannen om illegaal verblijf strafbaar te maken met drie jaar cel. Als dat gebeurt, zal het probleem bij ons alleen maar groter worden.”

Wordt het probleem niet opgeklopt?

“De huidige toestroom komt voor velen bedreigend over. Daar moet je als politicus rekening mee houden. En wat ik de pers kwalijk neem – ook u, want u bezondigt zich daar geregeld aan – is dat er veel morele verontwaardiging wordt geventileerd, maar weinig informatie wordt verstrekt. Op dat vlak schieten de media schromelijk tekort. Een onnozel boekje van Calvo krijgt een hele week aandacht, maar de cijfers van Francken kent niemand.”

Ik noteer uw kritiek. Hoe komt het dat Francken niet uitwijst?

“Ik zal eens stout zijn. Theo toert, en Theo tweet, en Theo zus en Theo zo, maar Theo zou beter wat vaker op zijn kabinet zitten, om dossiers fatsoenlijk voor te bereiden, zodat hij niet telkens wordt teruggefloten door rechters die vinden dat zijn dossiers onvoldoende gemotiveerd zijn. Het is knoeiwerk.”

U was onlangs ook verontwaardigd over de verklaring van Marrakesh, die Francken en Jambon in Marokko hebben ondertekend.

“Ja, omdat de media alleen het persbericht van Francken hadden overgeschreven dat met Marokko was overeengekomen dat meer criminele Marokkanen kunnen worden teruggestuurd. Maar dat was in de marge van zijn bezoek. De verklaring van Marrakesh gaat over de stimulering van legale migratie uit Afrika. Die verklaring hebben Francken en Jambon ondertekend. Hebt u daarover iets gelezen? Niets, nul komma nul nul nul.”

Wie een genereus migratiebeleid wil, moet dus voor Francken stemmen.

“Eigenlijk wel, ja. Wie het migratiebeleid wil waar Groen voor staat, moet op Francken stemmen.”

Beeld Joel Hoylaerts / Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234