Maandag 25/05/2020

Coronacrisis

Het traject van een coronapatiënt: wat staat je te wachten in het ziekenhuis en wanneer beland je op intensieve?

Dokters en verplegers stellen alles in het werk om de coronacrisis de baas te blijven in het Hasseltse Jessa Ziekenhuis.Beeld Benoit De Freine

Als je vreest besmet te zijn met Covid-19, moet je naar de huisarts bellen. Maar wat gebeurt er daarna? Wie beslist er of je naar het ziekenhuis moet of niet? En wat staat je precies te wachten in het ziekenhuis? Wanneer beland je op intensieve?

Telefoon naar de huisarts

“Als je belt naar de huisarts, zal die proberen in te schatten of je thuis kan uitzieken of of een opname nodig is”, zegt dr. Roel Van Giel, voorzitter van huisartsenvereniging Domus Medica. “Aan de hand van een vragenlijst probeert de dokter de algemene gezondheidstoestand te achterhalen. Hij gaat onder andere na of de persoon die belt, koorts heeft en of hij nog in volzinnen kan spreken. Is dat laatste niet het geval, kan dit erop wijzen dat de patiënt geen inspanningscapaciteit meer heeft of kortademig is. Als de huisarts oordeelt dat de patiënt er zo slecht aan toe is dat een ziekenhuisopname nodig is, belt hij direct 112. Het is ook mogelijk dat er twijfel is.”

De huisarts twijfelt

Dokter Van Giel: “Als de huisarts twijfelt of de patiënt kan thuisblijven of niet, kan hij hem vragen op consult te komen in zijn praktijk. De praktijk moet dan wel zo georganiseerd zijn dat mensen die misschien besmet zijn met Covid-19, volledig gescheiden worden van de andere patiënten. Andere mogelijkheid is dat de patiënt doorverwezen wordt naar een van de triagepunten, die bemand worden door huisartsen. Daar gebeurt een klinisch onderzoek. De dokter luistert onder andere naar de longen en meet de bloeddruk en de zuurstofsaturatie in het bloed. Op basis hiervan wordt beslist de patiënt naar huis te sturen of aan te melden bij spoed als een persoon die misschien besmet is met Covid-19.”

Naar spoed

“Als mensen op spoed terechtkomen, worden patiënten met respiratoire klachten onmiddellijk gescheiden van patiënten zonder die klachten”, zegt professor Peter De Paepe, diensthoofd spoedgevallen UZ Gent. “De reden is dat patiënten met respiratoire klachten een hoog risico hebben op Covid-19. Zij moeten onmiddellijk een mondmasker dragen en hun handen ontsmetten. De eerste inschatting van de toestand door de triageverpleegkundige gebeurt op afstand. De patiënten die zelf nog kunnen stappen, gaan naar de ‘verticale flow’. Zij die een liggende positie nodig hebben, gaan naar de ‘horizontale flow’. Dit is de procedure in ons ziekenhuis, maar die kan wel lichtjes afwijken van hospitaal tot hospitaal.”

De patiënt kan zelf nog stappen

Dokter De Paepe: “Patiënten die zelf nog kunnen stappen, moeten op de zelfmetingskiosk waar hun bloeddruk, hartfrequentie, zuurstofsaturatie en lichaamstemperatuur gemeten worden. Zorgverleners begeleiden hen daarbij maar raken hen niet aan. Is de patiënt te ziek, verschijnt dit in het rood op het scherm en zijn arts en verpleegkundige direct op de hoogte. Deze patiënt wordt dan voorgenomen en onmiddellijk klinisch onderzocht. Ook de minder ernstig zieke patiënt wordt klinisch geëvalueerd door een arts en verpleegkundige. Eventueel kan bijkomend via een eenvoudige vingerprik de graad van infectie gemeten worden. Patiënten die naar huis kunnen, worden goed gebrieft over de alarmsymptomen waar ze op moet letten en wanneer ze opnieuw contact moet opnemen met de huisarts of de spoeddienst.”

Er is meer onderzoek nodig

Dokter De Paepe: “Patiënten die te ziek zijn of zelf niet meer kunnen stappen én patiënten die dat wel nog kunnen maar bij wie er meer onderzoek nodig is, gaan naar een aparte unit binnen spoed (‘horizontale flow’). Daar draagt het personeel beschermingsmateriaal: een muts, veiligheidsbril, mondmasker, beschermende schort en handschoenen. Dat ziet er inderdaad angstaanjagend uit. Opnieuw volgen er allerlei onderzoeken. Zo wordt er een longfoto gemaakt, een bloedonderzoek uitgevoerd en worden de hoeveelheid zuurstof en CO2 in het bloed gemeten via een punctie in de slagader. Daarna kan alsnog beslist worden dat de patiënt naar huis mag. In dat geval wordt hij niet getest op Covid-19. Ofwel is er een opname nodig.”

Ruimte waar testen op Coronavirus worden afgenomen in het UZ in GentBeeld Wannes Nimmegeers

De patiënt wordt opgenomen

Dokter De Paepe: “In het UZ Gent wordt elke ongeplande opname in het ziekenhuis getest op Covid-19. Dat is géén aangename test. De zorgverlener gaat met een wattenstaafje in de neusholte. Het staafje wordt tot tegen de achterwand van de keel gebracht en daar drie keer rondgedraaid. In afwachting van het resultaat verblijft de patiënt op de transitafdeling. Als blijkt dat de patiënt geen corona heeft, schuift hij door naar de gewone hospitalisatieafdeling. Indien wel, komt hij terecht op de cohorteringsafdeling.”

Naar de cohorteringsafdeling

Dokter De Paepe: “Op de cohorteringsafdeling worden alle patiënten die positief getest hebben op Covid-19 samengebracht. Daar worden ze verder behandeld. Er wordt gestart met medicatie en er zijn intensieve controles. De meeste patiënten hebben een verlaagde zuurstofconcentratie in het bloed. Via een neusbrilletje krijgen ze zuurstof toegediend. Als ze meer zuurstof nodig hebben, krijgen ze een masker. De meesten worden beter en kunnen naar huis. Een kleiner deel moet naar de midcare-afdeling of intensieve zorg.”

Naar de midcare-afdeling

Dokter De Paepe: “In de midcare-afdeling liggen patiënten aan de monitor. Zodra een waarde afwijkend is, staan er een dokter en een verpleegkundige aan hun bed. Het is mogelijk dat ze daar bijkomende behandelingen krijgen om de ademhaling te ondersteunen. Worden ze toch niet beter, gaan ze naar intensieve.”

Op de buik op intensieve

Patiënten die er héél slecht aan toe zijn, gaan van de midcare-afdeling naar intensieve. Zwaar zieken kunnen ook rechtstreeks vanop de  spoed- of de cohorteringsafdeling van het UZ Gent naar intensieve gebracht worden. “Als een verhoogde zuurstoftoediening via de neus niet meer volstaat om voldoende zuurstof in het bloed te brengen, zullen we de patiënt in een kunstmatige coma brengen en aan de beademingsmachine plaatsen.”, zegt anesthesist-intensivist Ilse De Pauw van het Jessa ziekenhuis in Hasselt. “Het beademingstoestel neemt dan de ademhaling over. Als dit onvoldoende effectief is, kan de patiënt eventueel op de buik gedraaid worden en dit gedurende 18 uur. Daarna wordt de patiënt weer gedraaid om 6 uur op de rug beademd te worden. De buiklig zorgt ervoor dat het bloed preferentieel in contact komt met niet-zieke longdelen. Bedoeling van elke behandeling is voorkomen dat onvoldoende zuurstofrijk bloed orgaanschade zou veroorzaken.” Als de patiënt beter is, verhuist hij opnieuw naar een gewone afdeling.

Mortuarium

Overleden Covid-19-patiënten zijn tot 72 uur na hun dood besmettelijk. “Daarom dragen onze medewerkers een masker, beschermbril, handschoenen en een isolatiejas als ze het lichaam verzorgen”, zegt Lies Ketels van het UZ Gent. “Een overleden patiënt die met Covid-19 is geïnfecteerd, wordt in een lijkzak naar het mortuarium gebracht. De lijkzak wordt direct langs de buitenkant volledig ontsmet. In het mortuarium wordt de lijkzak ter hoogte van het hoofd geopend. Het lichaam wordt bedekt met een laken, op het hoofd na. Slechts één persoon tegelijk mag de overledene groeten en dat enkel na afspraak. Een bezoek mag maximum een half uur duren en de bezoeker mag de overledene niet aanraken, balsemen of ritueel wassen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234