Woensdag 11/12/2019

Uit het archief

Het systeem-Moureaux werd pas zichtbaar na de aanslagen van Parijs

Philippe Moureaux was twee decennia burgemeester in de Brusselse gemeente. Beeld © TIM DIRVEN

Oud-burgemeester van Molenbeek Philippe Moureaux (PS) is overleden. Hij was decennialang een kopstuk van de Brusselse PS, maar werd pas echt controversieel na de aanslagen in Parijs van 2015, waarbij de terroristen uit Molenbeek kwamen. Moureaux kreeg de kritiek veel te laks geweest te zijn over het welig tierende jihadisme in zijn gemeente. Herlees in dit archiefstuk uit 2015 hoe de aanslagen toonden wat de erfenis van Moureaux betekende in zijn stad.

**

In Molenbeek kende oud-burgemeester Philippe Moureaux iedereen. Hoe de PS'er de familie van terrorist Salah Abdeslam aan hem schatplichtig maakte, illustreert zijn jarenlange cliëntelisme. "Ach kom," countert hij zelf, "straks ben ik nog het meesterbrein achter die aanslagen."

Moureaux en de familie van terrorist Salah Abdeslam, ze hebben een lange gemeenschappelijke geschiedenis. Te beginnen in 1998. De twee broers Brahim en Salah stichten dan brand in hun ouderlijk huis. De oudste broer is amper 14. Het huis vliegt volledig in de fik, en ook het gebouw ernaast raakt zwaar beschadigd. Moureaux gaf de ouders van de broers daarna een woning van de gemeente. Destijds vroeg hij daar een huur van 12.000 frank voor. Het maakte dat het gezin veel makkelijker de schulden voor de brandschade aan de buren kon afbetalen.

Anno 2015 betrekt de familie nog steeds een huis van de gemeente. Nochtans hebben ze zeker geen geldproblemen. "Hun gezamenlijk inkomen ligt minstens drie keer zo hoog als de criteria voorschrijven", klinkt het op het gemeentehuis in Molenbeek. "Ze kunnen met al hun geld een loft op de Louizalaan huren.”

In totaal staan er in Molenbeek meer dan 800 woningen waarvan Moureaux de sleutels kon verdelen. Pas sinds 2014, kort na zijn vertrek, kwam er een onafhankelijke commissie die op basis van objectieve criteria mensen woningen toewijst. Die regel geldt zowel voor oude als voor nieuwe huurders.

Vier dagen na de start van de onafhankelijke commissie stond Brahim al in het kantoor van een Molenbeekse schepen. Die wil, nog steeds bang voor represailles, anoniem blijven. Brahim bedreigt de man en klopt een deur uit zijn hengsels. "Hij bleef maar roepen en tieren. Hij vond dat hij alle recht had om in zijn woning te blijven", zegt een ooggetuige. "Die deur is wel tien meter ver gevlogen."

Faciliteiten

"De PS'ers kenden vroeger woningen toe aan hun eigen familieleden en alle mensen die voor de partij actief waren", zegt Jan Gypers, schepen van Mobiliteit (Open Vld). "Echt iedereen kon aan zo'n woning geraken. Moureaux heeft zich nooit bezondigd aan zelfverrijking. De mensen rondom hem kregen wel hun faciliteiten. Tijdens de verkiezingen zette hij hen dan in om affiches te plakken of andere politieke activiteiten te organiseren."

Het huidige schepencollege botst nog elke dag - letterlijk - tegen de erfenis en de erfgenamen van Moureaux aan. "Na drie jaar hebben wij de schakelaar nog niet kunnen omdraaien", geeft Gypers toe. "Wij kunnen al het gemeentepersoneel toch niet zomaar buitenzetten? Zij werken ons tegen, in de hoop dat hij terugkeert. Dat kan ook niet anders: velen hebben twintig jaar voor hem gewerkt."

Binnen het schepencollege denken ze er nu aan deze meer dan 800 woningen van de hand te doen. De redenering is dat een gemeente geen grootgrondbezitter moet zijn. Als de gemeente de huizen verkoopt, moet ze de renovaties niet meer regelen en spijst ze de gemeentekas. "Uiteraard is het ook een manier om echt komaf te maken met het cliëntelisme van Moureaux", zegt een schepen nog. De oude burgemeester ontkent dat hij de familie Abdeslam speciale gunsten verleende. "De familie stond gewoon op de wachtlijst," beweert hij, "en beantwoordde aan de noodzakelijke eisen voor een woning." Voor de rest heeft hij "geen precieze herinneringen". Niet over de brand, niet over de ouders Abdeslam. Dat er een systeem-Moureaux bestaan zou hebben, ontkent hij fors. "Dat is een absolute leugen."

De derde broer

Over de connectie met Mohamed wil hij wel spreken. Mohamed Abdeslam is "de derde broer". De man die maandag de wereldpers op de drempel van zijn huis toesprak. Voor alle duidelijkheid: hij werd opgepakt, ondervraagd en weer vrijgelaten omdat hij een sluitend alibi had. Deze broer werd door Moureaux aangeworven op zijn kabinet, later kreeg hij een post op de dienst Vreemdelingenzaken van de gemeente. Daar zou hij tot op de dag van vandaag aan de slag zijn.

Vreemd is wel dat hij in 2008 een aanvraag tot naturalisatie indiende, maar dat die geweigerd werd door het parket. Dat kan om allerlei redenen zijn: een parkeerboete zal geen weigering opleveren, kleine drugsfeiten wel. Moureaux zegt niks van deze mislukte naturalisatie te weten. "Die jongen was altijd goedgezind en vriendelijk", herinnert hij zich. "Jaren geleden heb ik hem een job gegeven omdat hij er bij mij om kwam vragen. Hij had de juiste diploma's en ik werf graag jonge mensen aan. Voor de rest heb ik echt moeite om te geloven dat hij er ook maar iets mee te maken zou hebben. Trouwens, ik snap niet wat men mij allemaal verwijt. Straks gaan ze nog beweren dat ik het meesterbrein achter die aanslagen ben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234