Vrijdag 03/12/2021

In memoriam

Het stilste broertje van de keizer

null Beeld RV
Beeld RV

Sommige mensen hebben het geluk de dans te ontspringen. Vanuit de engelenbak van de geschiedenis zien zij hoe anderen gegeseld worden door revoluties en stormen, terwijl ze zelf ongedeerd 96 jaar worden. Zo'n mens was Jin Youzhi, broer van de laatste keizer van China.

Die keizer werd in 1987 onvergetelijk neergezet in The Last Emperor van Bernardo Bertolucci. Wie de film heeft gezien, vergeet nooit meer de kleine Puyi. Hij kwam op driejarige leeftijd op de troon, maar werd al kort daarop weer afgezet en verbannen naar de Verboden Stad, waar hij met zijn familie door eunuchen bewaakt werd.

Zo eindigde de roemruchte Qing-dynastie, die 268 jaar lang over China regeerde, in 1912 met het uitroepen van de republiek.

Not with a whisper but with a bang, hoor je weleens zeggen, waarmee bedoeld wordt dat je beter wild om je heen kunt trappen dan onopgemerkt de plaat te poetsen. Dat was niet het motto van Jin Youzhi, ook bekend als Puren. Als jongere broer van de keizer koos hij voor een leven in de luwte. Hij leidde een eenvoudig bestaan als onderwijzer en bracht vijf kinderen groot met de dochter van een ambtenaar.

Dankzij zijn talent om zich low profile op te stellen, ontsnapte hij behendig aan een hoop ellende.

Hij was wel zo wijs om tijdens de Tweede Wereldoorlog niet te collaboreren met de Japanners, zodat hij na hun nederlaag gespaard bleef van represailles. Gehuld in een blauw werkmanspak zoals Mao, de Grote Roerganger, fietste hij vervolgens tussen de grootste gruwelen van de Culturele Revolutie en het Rode Boekje door.

Hij zag in datzelfde, lange leven dat ook de greep van de communisten verslapte. Tegenwoordig wordt de Verboden Stad dagelijks bezocht door duizenden toeristen. Dat kan zelfs vanachter de computer; als virtuele eunuch kun je leden van het keizerlijke hof zien dineren, boogschieten met een courtisane of vechtkrekels trainen.

Voor Jin Youzhi moet het allemaal bevreemdend geweest zijn. "Vader was een vriendelijk man", verklaarde zijn jongste zoon. "Hij wilde het volk graag dienen, hoewel hij geen gemakkelijk leven heeft gehad."

In 2006 - Jin Youzhi was al 88 - liet hij tegen zijn gewoonte in nog even van zich horen, toen er in de Verboden Stad een fototentoonstelling werd gehouden die volgens hem inbreuk maakte op het auteursrecht. Zijn klacht werd door een hof in Beijing afgewezen.

Tot zover het bestaan van Jin Youzhi, wiens dood het einde betekent van een tijdperk. De laatste tijd sukkelde hij nogal met zijn gezondheid. "Hij was bijna doof", aldus zijn zoon. "Hij herkende mensen niet meer en kon zijn pen niet meer vasthouden."

Soms doet de laatste gewoon het licht uit, niet met een knal maar fluisterend.

"De laatste van een dynastie, maar hij heeft mannelijke nakomelingen!" reageert een clevere lezer op de website van The Daily Mail. "Zou het kunnen dat mij ergens iets ontgaan is?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234