Woensdag 16/06/2021

Het stille protest voor Liu Xiaobo

De Chinese rechtbank veroordeelde de bekende dissident Liu Xiaobo op Kerstmis tot elf jaar cel. CD&V-senatoren Els Schelfhout en Pol Van Den Driessche, CD&V-senatoren en leden van de commissie Buitenlandse Zaken, vinden dat de afkeurende reacties van de Europese Unie en België best luider mogen klinken.

Samen met vele anderen in de wereld zijn wij geschokt door het harde vonnis dat een Chinese rechtbank velde op Kerstmis: de bekende dissident Liu Xiaobo werd tot liefst elf jaar cel veroordeeld.
De voorbije dagen zwol het protest tegen die zware straf aan. Het stoot tegen de borst dat een van de belangrijkste voorvechters van de mensenrechten - professor Xiaobo voerde al actie in 1989 op het Tiananmenplein en is stichter van "Charter 08" - op die manier wordt aangepakt door een land waarmee wij nauwe banden hebben.

Liu Xiaobo is overigens niet het enige slachtoffer van de repressieve houding van de Chinese overheid. Mensenrechtenorganisaties beweren dat nogal wat basisrechten in de Volksrepubliek blijvend en grof met de voeten worden getreden. Zij stellen dat de situatie de voorbije maanden almaar verslechterde.

Nochtans was ons door vooraanstaanden uit binnen- en buitenland voorgehouden dat de toestand van de mensenrechten er door, tijdens en ook na de Spelen van 2008 in China op zou vooruitgaan. Tijdens geanimeerde debatten in de commissie Buitenlandse Zaken van de Senaat kregen wij te horen dat die Spelen een kentering zouden inhouden, het begin van een nieuwe tijd voor alle Chinezen die er een andere mening op nahouden dan de communistische partijleiders.

Verdedigers van die stelling bezwoeren ons toch maar geen kritiek te laten horen. Sommigen waarschuwden voor een mogelijke verstoring van de mercantiele belangen van het Westen als we te hard zouden protesteren. Vooral enkele liberale gekozenen beijverden zich om te verhinderen dat een scherpe resolutietekst zou worden aangenomen, waarbij zij wezen op de weldaden van de Chinese regering. Toen al merkten we op het vreemd te vinden dat de herauten van de vrijheid zich opwerpen als de trawanten van een communistisch systeem.

Toch slaagden wij er, niet zonder moeite, in een resolutie te laten goedkeuren. Concrete aanleiding voor die resolutie vormde de brutale onderdrukking van betogingen in Lhasa, de hoofdstad van Tibet. Deze resolutie werd uiteindelijk eenparig aangenomen door de commissie van Buitenlandse Zaken op 12 juni 2008 (wetgevingsstuk 4-679/7).

De lezing van de tekst van die resolutie blijft bijzonder actueel.
Zo werd er in deze resolutie van uitgegaan dat de toewijzing van de Olympische Spelen aan de Chinese Volksrepubliek tot een verbetering van de mensenrechten zou leiden (overweging L). De Belgische Senaat vroeg tegelijk dat de federale regering zich ten aanzien van de Chinese regering "kritisch" zou uitlaten over de "herhaalde schendingen van de mensenrechten in China" en dat zij de "grootste waakzaamheid aan de dag" zou blijven leggen (punt 4 van de resolutie).

Meer nog, in de aangenomen tekst staat letterlijk dat de Belgische Senaat de federale regering vraagt "haar steun te betuigen aan de verdedigers van de mensenrechten en van de democratie in China en er bij de Chinese regering op aan te dringen hun rechten te respecteren (punt 5).

De Senaat drong er voorts op aan dat de Belgische regering geregeld verslag zou uitbrengen over de evolutie van de mensenrechtensituatie in China aan het Belgische federale parlement (punt 12). Tegelijk werd de regering opgeroepen de internationale gemeenschap en de diplomatie ten aanzien van de mensenrechtensituatie in China aan te houden opdat die rechten in dat land "blijvend duurzaam" zouden worden gerespecteerd (punt 14).

Met dit document van de Hoge Vergadering in de hand rekenen wij er op dat de Belgische regering en haar buitenlandminister actie ondernemen in de zaak van de mensenrechtenactivist Liu Xiaobo. Een formeel protest is het minste wat we mogen verwachten, ook al weten we dat de Europese Unie intussen al haar ongenoegen liet blijken. Voor ons mag ook de ambassadeur van China in België over deze zaak om uitleg worden verzocht. (De liberalen kunnen toch niet tegen een dergelijke diplomatie gekant zijn? Want de vorige minister van Buitenlandse Zaken stond op zijn kabinet al te popelen om de pauselijke nuntius aan zijn soutane te trekken na uitspraken van diens baas, de paus.)

Wat we vooral willen zeggen, is dat wij het nare gevoel hebben dat de EU officieel wel afkeurend reageerde, maar dat dit zonder veel nadruk gebeurde. Zou het verhaal dan toch juist zijn dat de EU en ook België het daarbij willen laten om geen andere belangen te schaden? Dat zou ons diep teleurstellen. Want voor ons gaan mensenrechten altijd voor op financieel gewin.

We durven hopen dat de Belgische regering diezelfde mening is toegedaan. Dat ook de Belgische Senaat - als reflectiekamer en vertegenwoordiger van de mensen van dit land - zich anderhalf jaar geleden schaarde achter een overtuigd en helder engagement, moet voor de regering een steun en een por in de rug zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234