Donderdag 28/10/2021

Het spoor wil meer vracht op de rails

Met de werken aan de Antwerpse ring in zicht maakt de NMBS grootse plannen. Dat er extra passagierstreinen ingezet zouden worden, was al bekend. Maar ook het verlieslatende vrachtvervoer krijgt een stevige duw in de rug.

Antwerpen

Van onze verslaggever

Freek Smets

In het goederenstation van het grote vrachtknooppunt van de NMBS in het Antwerpse havengebied rolt de ene wagon na de andere van een helling. De verkeersleiders in de toren kijken nauwgezet toe hoe een van de lange vrachttreinen steeds verder een soort brug oprijdt. Op het hoogste punt worden de wagons één na één losgekoppeld, waarna ze op eigen kracht verder rollen. Vandaar gaat het naar bestemmingen over het hele land.

Het grote vrachtknooppunt van de NMBS moet de draaischijf worden van de ambitieuze plannen van de regering om een totaal verkeersinfarct tijdens de werken aan de Antwerpse ring te voorkomen. Minister van Overheidsbedrijven Johan Vande Lanotte (SP.A), die gisteren op bezoek was bij de NMBS in de Scheldestad, hoopt met een aantal 'minder hinder-maatregelen' negenhonderd vrachtwagens per dag van de weg te halen door de transporteurs massaal naar het spoorvervoer te lokken. Want door de werken zal er tot 40 procent minder verkeer over de ring kunnen rijden, een economische ramp voor de vrachtrijders, die nu vaak al uren verliezen in de files.

De NMBS wil daarom het aanbod aan vrachttreinen gevoelig uitbreiden. Dagelijks zullen er minstens vijftien extra treinen naar Antwerpen sporen. "Per trein halen we 60 vrachtwagens van de weg, goed voor 200.000 containers per jaar", rekende Vande Lanotte gisteren voor. De extra diensten zullen logistieke knooppunten in Mechelen, Moeskroen, Kortrijk, Charleroi en Athus bedienen. Er wordt tegelijkertijd werk gemaakt van betere aansluitingen met de binnenvaart en het wegvervoer.

Omdat het knooppunt in Antwerpen nu al bijna volzet is, had het spoor extra ruimte nodig om treinen met vracht op te slaan. Na moeizame onderhandelingen wisten de NMBS en Vande Lanotte een akkoord te sluiten voor de huur van wat de minister intussen "de banaan" noemt, een gigantisch terrein van het logistieke bedrijf Hesse-Noord Natie dat naast de 'main hub' ligt. "Die afspraak was zeer belangrijk", aldus Vande Lanotte. Vande Lanotte maakt zich sterk dat noch de NMBS noch de staat zullen verliezen aan de hele operatie. "Omdat we vanaf 1 juli het cargovervoer zullen subsidiëren, kan dat worden uitgevoerd zonder verlies", aldus de minister. De regering wil jaarlijks 30 miljoen euro vrijmaken voor subsidies aan het binnenlandse containervervoer, dat zwaar verlieslatend is. De extra opbrengsten uit het vervoer dekken de rest van de kosten.

Het extra vrachtvervoer is meteen ook een test voor de toekomst van het vrachttransport per spoor in België. Vanaf 2007 of 2008 wordt het binnenlandse vrachtvervoer door Europa geliberaliseerd. Vanaf dan zal de NMBS moeten opboksen tegen nieuwe concurrenten. Op dit ogenblik lijkt het bedrijf daar allerminst klaar voor. "We zijn en blijven verlieslatend", gaf Marc Descheemaecker, directeur goederen, gisteren toe. "We hopen op een break-even tegen 2007." Als het extra goederenvervoer tijdens de werken aan de ring aanslaat bij de bedrijven in de haven, blijft het behouden.

Toch is er al protest. Vrachtrijders en andere transporteurs beschuldigen de overheid van concurrentievervalsing omdat de NMBS zo veel subsidie krijgt en dreigen ermee een klacht in te dienen bij de Europese Commissie. Maar Vande Lanotte laat de kritiek niet aan zijn hart komen. Het vrachtverkeer over de weg groeit nog steeds, en als het spoor niet voor ontlasting zorgt, dreigt de hele machinerie helemaal stil te vallen, zo luidt het. "Het ergste scenario voor de vrachtwagenchauffeurs zou zijn dat het spoor geen vracht meer vervoert", aldus Vande Lanotte.

Extra goederentreinen moeten dagelijks tot negenhonderd vrachtwagens van Antwerpse ring houden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234