Zaterdag 07/12/2019

'Het spijt ons' (namens alle mannen)

Zijn we van een onbeteugelde mei '68- moraal ineens in een doodsbang puritanisme vervallen?

Toen ik vorige week na het VRT-programma Reyers Laat in de spiegel keek, werd ik heel even heel bang van de man die ik daar zag. Terecht wellicht. Net daarvoor had VRT-coryfee Kris Smet immers het schrijnende verhaal verteld over hoe een oud-assistente van de radiomaker Jos Ghysen haar baas beschuldigt haar jarenlang misbruikt en verkracht te hebben. Nu had ik nog nooit van Jos Ghysen gehoord (Het Schurend Scharniertje is van lang voor mijn tijd). Maar het bleek dat dit ene geval slechts de top van een gigantische ijsberg was. Kris Smet vertelde namelijk verder hoe ze niet alleen zelf haar carrière lang overal bepoteld en verbaal geagresseerd was, ze heeft ook nog eens een lange lijst met namen van andere vrouwen met gelijkaardige klachten. Oud-omroepster en actrice Paula Sémer bijvoorbeeld, of schrijfster Ingrid Vander Veken en voormalig Weekend Knack-hoofdredactrice Tessa Vermeiren.

Maar het hield niet op bij deze lijst van vrouwelijke éminences grises. Dit was immers niet het eerste geval dat eindelijk was bovengekomen! Onlangs werd N-VA'er en oud-journalist Pol Van de Driessche immers beschuldigd van gelijkaardige feiten. Mevrouw Smet voegde aan haar betoog toe dat ze hoopt dat deze beide gevallen als een kantelmoment zullen dienen om aan nog meer vrouwen gelijkaardige getuigenissen te ontlokken.

Welke man zou niet bang van zichzelf worden bij zoveel pijnlijke onthullingen? Gelukkig viel het in mijn geval nog mee, ik werk goddank niet op de VRT waar assistentes, schoonmaaksters en keukenpersoneel tot op vandaag - aldus mevrouw Smet - worden belaagd door mannen die niet kunnen wachten om van hun machtsposities misbruik te maken en hun lusten te botvieren op hun hulpeloze slachtoffers.

Toen professor-emeritus in het arbeidsrecht Blanpain aan het woord kwam, wees hij me tot mijn opluchting op het gebrek aan veroordelingen wegens seksuele intimiteiten! Hij wees er echter op dat vrouwen, toen én nu het blijkbaar niet aandurfden om klacht in te dienen, ook al bestonden en bestaan daar toch zoveel mogelijkheden voor. Het argument is - tot mijn schrik - sluitend: het gebrek aan bewijs is het ultieme bewijs. Zo volledig was de machtspositie van de man, dat er in al die tijd geen enkele vrouw zich kon verzetten. Wat er nog overbleef aan mannelijke trots in mij verdween toen de professor-emeritus eraan toevoegde: 'zo is het ook in de kerk gebeurd!' Tja, wat kun je dan stamelen behalve "Het spijt ons ..."?

Toen ik na de uitzending Jos Ghysen googelde, merkte ik dat ik me afvroeg waarom niemand in die studio op het idee was gekomen om aan hem te vragen wat hij over die hele zaak te zeggen had. Probeerde ik vast te houden aan de mannelijke onschuld? Verborg ik iets voor mezelf? Wist ik niet diep vanbinnen wat men die avond slechts had bevestigd: dat élke man in een machtspositie niet kan wachten om daar misbruik van te maken ... ?

En toch ... werd Van de Driessche's versie van de hem ten laste gelegde beschuldigingen door dat medium gevraagd? Was ook hij niet door de plotse puriteinen onder zijn generatiegenoten veroordeeld met een snelheid die toch ergens iets verdacht had? Een politieke afrekening? Geldt dat dan ook voor de radiomaker Jos Ghysen?

Zou het niet kunnen dat er misschien een andere verklaring was voor al wat er seksueel fout is gegaan met die vorige generatie? Een verklaring die men liever niet wil horen? Zou het niet mogelijk zijn dat een hele generatie die opgroeide met als enige seksuele moraal de onbeteugelde vrijheid van het individu en de zintuigen niet onvermijdelijk met zichzelf in de problemen kwam te zitten? Dat men dat nu eindelijk begint te voelen, maar dat men het eigen ongelijk maar niet wil toegeven?

Vandaag zien we hoe die samenleving zonder enige vorm van seksuele moraal er plots - geheel ongemerkt - een doodsbang puritanisme heeft bijgekregen, waarbij de minste verkeerde beweging - desnoods van een halve eeuw geleden - met woedende en publieke verontwaardiging moet worden onthaald. De snelheid waarmee in opspraak gekomen figuren nu door de vroegere verdedigers van de absolute vrijheid worden afgestoten, toont vooral hoe onzeker deze generatie de laatste jaren is geworden over zichzelf en haar seksualiteit.

David Dessin (1985) is filosoof aan de Universiteit Antwerpen, bestuurslid bij het levensbeschouwelijke Centrum Pieter Gillis en lid van Jong N-VA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234