Woensdag 01/12/2021

Het SoHo vanBrussel

Voor boeken over undergroundcultuur, Japanse gadgets en creaties van pas beginnende ontwerpers moet je in Brussel in de Antoine Dansaertstraat zijn. Niet in het eerste deel, dat tot de Nieuwe Graanmarkt loopt en waar vooral duurdere designermerken te vinden zijn, maar in het andere deel, dat sinds enkele jaren aan het uitgroeien is tot een broeihaard voor creatievelingen. Vandaag is de uitgelezen dag voor een bezoek, in de straat is er het evenement Vitrines Vivantes.

door Cathérine Ongenae

foto's Yann Bertrand

Brussels Downtown, zoals het benedendeel van de hoofdstad ook wel wordt genoemd, herbergt heel wat genietplekjes. Er is de Sint-Goriksbuurt, de levendige uitgaansbuurt met de vele leuke cafeetjes en eethuisjes. De Sint-Jakobswijk, hip en gay, vlak bij de Ancienne Belgique. De luxueuze Sint-Hubertusgalerij, en de Zavel, de Brusselse place m'as-tu-vu. En dan is er de Antoine Dansaertstraat, voor velen een begrip voor alles wat avant-gardistisch design is. Wat weinigen weten, is dat de internationaal beroemde straat twee keer zo lang is als de meeste mensen van buiten de stad bewandelen. Begrijpelijk, want bij veel Vlamingen leeft het idee dat Brussel gevaarlijk terrein is. Wie zich al aan een dagtripje naar de hoofdstad waagt, parkeert liever zo dicht mogelijk bij zijn bestemming. Sommigen durven enkel met een toerbus komen, die hen aflaadt en oppikt aan de winkels die op het programma staan. Gezellig flaneren, daarvoor moet je volgens sommigen al stalen zenuwen hebben. Ten onrechte. Ja, het is een grootstad, en ja, er zijn zeker onveilige buurten. Maar de wijk rond de Dansaertstraat hoort daar alleszins niet bij, en ze niet te voet verkennen is ze oneer aandoen. Vooral sinds er het laatste jaar weer zoveel nieuws te ontdekken is. Zoals het tweede deel van de Antoine Dansaertstraat, dat stilaan aan het veranderen is in een klein SoHo, of een klein Berlijn.

Jong, creatief en kunstzinnig, zo zou je in het kort de andere kant van de rue Antoine Dansaert kunnen noemen. Voor alle duidelijkheid, de andere kant van de Dansaertstraat begint aan de Nieuwe Graanmarkt en eindigt aan het kanaal, waar Sint-Jans-Molenbeek ligt. Het is een stuk van de straat dat tot voor enkele jaren geen hond wist liggen, laat staan bezocht. Er was ook niet veel te bezoeken. Alleen wie erdoor moest, kwam er.

Dat is nu wel even anders. Sinds het café Walvis (1) er in 2002 de sympathieke deuren opende, is het dode, troosteloze deel van de straat aan een revival bezig. Het café is een van de geslaagde initiatieven van Frédéric Nicolaï (Mr. Vedett voor de vrienden), de horecasuperman die al verschillende hippe etablissementen opende die bijdroegen aan de groeiende populariteit van Downtown Brussels. Cafés als de Zebra, Mappa Mundo en Le Roi des Belges, en branché restaurants als de Kasbah en Bonsoir Clara. Zijn methodiek is geniaal in al zijn eenvoud: vind een brouwerij (in dit geval Duvel) en overtuig die om te investeren in nieuwe ontmoetingsplaatsen. Herlanceer een oud bier (in dit geval Vedett) en laat er een nieuwe campagne voor ontwikkelen die bestaat uit designlichtreclame die in het donker als een veilig baken in de nacht schijnt.

De realiteit zal iets meer energie hebben gekost, maar het resultaat is er. Het mooie aan de Walvis is niet alleen het interieur, een mix van een bruin café met kleine designtoetsen zoals de rode toog, maar ook dat je er vogels van allerlei pluimage tegen het lijf loopt. Creatievelingen die werken in de productiehuizen en designbureaus die rond het kanaal zijn gevestigd, allochtone bewoners van Molenbeek die er hun espresso komen drinken, studenten, journalisten en artiesten die repeteren in een van de theaterhuizen zoals de KVS, de Beursschouwburg en het Kaaitheater, die allemaal op een boogscheut van de Dansaertstraat liggen. In het weekend wil er al eens een peuter onder je tafeltje door kruipen en kunnen de oudere kinderen naar een tekenfilm kijken die in een verduisterde hoek wordt geprojecteerd. Ook is er een eenvoudige maar oergezonde en authentieke keuken die wordt geleid door keukenprinses Eva. Af en toe draait er een dj, en er worden ook weleens optredens gegeven. In de buurt is iedereen het erover eens: sinds de Walvis er is, is de lelijke achterkant van de Dansaertstraat in goede zin veranderd. De aanwezigheid van het gemengde publiek trok een aantal handelaars over de streep om zich ook in de straat te vestigen, met als gevolg dat er naast de telefoonwinkels, de Marokkaanse kapperszaken, de wasserettes, de pizzeria's en de kebabhuisjes nu ook artistieke boekenwinkeltjes en boetiekjes van jonge ontwerpers te vinden zijn.

"Het was tijdens een koffiepauze in de Walvis dat ik van de ene dag op de andere heb beslist een Apple Center te openen in dit deel van de straat", zegt Albert Galoy. "Er zaten een aantal jonge mensen te werken op hun laptop, en het viel me op dat ze allemaal Mac gebruikten. Ik dacht: 'Dit is mijn ding, hier moet ik zijn.'" De grote, transparante doPi-store (2) opende in september 2005 de deuren en is een gigantisch succes. In het weekend, zelfs op zondag, staat veel volk zich te vergapen aan de nieuwe i-Pods, i-Books en andere apparatuur. Dat Galoy kleine straatjochies toelaat spelletjes te spelen op een vrije computer is sympathiek. Je kunt ze natuurlijk niet jong genoeg overtuigen. Daarom geeft hij elke zaterdagochtend gratis workshops. Zijn droom is de winkel op termijn uit te bouwen tot een ontmoetingscentrum met een Hotspot, naar analogie met de grote broers in Londen en New York. "Het is een levendige buurt", zegt hij, "daar hou ik wel van. Sommige straten zijn kraaknet, maar dood. Hier is het eerder omgekeerd." Onder het motto 'beter een goede buur dan een verre vriend' ging hij ook snel kennismaken met de omliggende winkelhouders. Hij verzorgt de muziek bij kleine evenementen, zoals bijvoorbeeld de opening van de nieuwe winkel-galerie van de Brusselse ontwerper Jean-Paul Knott (3), aan het kanaal. Ook maakte hij een website waarop alle handelaars hun winkel kunnen promoten (web.mac.com/dansaert), en is hij een van de enthousiaste deelnemers van het evenement Vitrines Vivantes, dat op zaterdag 20 mei, vandaag dus, plaatsvindt.

Vitrines Vivantes is een initiatief van Anne-Frédérique Sacré, die zeven maanden geleden de accessoireboetiek Irrrrrésistible (4) opende. "Ik wil mijn steentje bijdragen om deze buurt te dynamiseren", zegt ze. Sacré verkoopt vooral ontwerpen van jonge designers, zoals de gesculpteerde sjaaltjes van de Brusselse Heidewinne of de handtassen van Alex Schrijvers. Ook juwelen, hoedjes en ceintuurs behoren tot het assortiment.

Ook jong en creatief is buurvrouw en ontwerpster Alexandra Paszkowska, die al enkele jaren het ingenieuze label Y-dress? (5) maakt. Met haar winkeltje, dat intussen drie jaar oud is, is ze bijna een oudgediende in de straat. Waarom ze net voor deze locatie heeft gekozen? Paszkowska refereert niet aan haar fingerspitzengefühl, maar aan praktische redenen: "Het ligt tussen mijn huis en mijn kantoor, en de prijs was oké."

"Y-Dress? is een merk voor mensen met een attitude", zegt ze. "Je moet een open geest hebben. Een kledingstuk moet flexibel zijn. Ik maak jurken die zowel als halter- als als bloteschouderjurk kunnen worden gedragen, trainingsbroeken die je als jasje kunt dragen, gelaagde jurkjes in verschillende kleuren waarmee je naargelang je gemoedstoestand kunt puzzelen." Ze toont haar laatste idee, een zwarte tricot rok, die ze verkoopt met een blikje witte verf en een verfborstel. "Het idee is dat je de verf uitstrijkt op een stuk karton, en er vervolgens op gaat zitten. Zo creëer je je eigen unieke print."

Ook een ontdekking is het kleine boudoirboetiekje Mademoiselle Jean (6), van rockabillychick Aurore Jean. Je vindt er geruite bustierjurken, gebloemde rokken en frisse bloesjes in pure fiftiesstijl, maar wel altijd voorzien van de sexy mistress-handtekening van de ontwerpster, zoals corsetknipogen en andere verwijzingen naar lingerie.

Le Bonheur (7) is al zes jaar een begrip in Brussel voor alles wat met tegendraadse cultuur heeft te maken, maar vestigde zich pas anderhalf jaar geleden recht over de Walvis. Underground is hier een voorwaarde. Zaakvoerder Thierry Berleur wilde een winkel met alles wat hij leuk vindt. Daaronder vallen onder meer obscure muziek- en popcultuurmagazines, comics en lekker anarchistische werken, maar ook cd's (momenteel staat Crime and Dissonance van Ennio Morricone op nummer 1 van de verkooplijst) en vinyl van independent labels en dvd's voor de cinefiel. Designobjecten van grafisch kunstenaars zijn ook populair. Het pakket Zeven T-shirts met de dagen van de week is een aanrader, de originele speelkaarten en pins een leuk geschenkidee.

Al even verleidelijk is de galerie-shop Alice (8), twee huizen verder. Met koopwaar die ons doet denken aan de fantastische museumshop van het Parijse museum Palais de Tokyo, en een galerie in de kelder waar jong artistiek talent zijn ding mag doen, is Alice zo'n adres waar je gemakkelijk twee uur kunt rondsnuffelen. Op de website (www.alicebxl.com) worden geregeld vernissages en evenementen aangekondigd. Japanse gadgets en T-shirts, bijzondere edities van boeken en cd's en boeken over design, mode en illustratie, het is maar een greep uit het aanbod van dit mekka voor de urbanistische alternativo.

De laatste nieuwkomer in de straat is Wasco (9). Hier vind je een verzameling van multiculturele kitsch, zoals Mexicaans speelgoed, Chinese kussentjes en thermoskannen, in sushidoosjes verpakte kinderpyjama's en hindoebeeldjes, net als muurposters, ludieke postkaarten, plastic flamingo's voor in de tuin, vintage verpakte zeepjes en andere gadgets voor huis-tuin-en-keukenplezier. Gevaarlijk voor de portemonnee, maar ook niet helemaal, want de prijzen zijn voor een jonge beurs. n

INFO Op zaterdag 20 mei zullen tijdens het evenement Vitrines Vivantes van 15 tot 18 uur 15 winkels animatie voorzien voor de passanten. Voor meer info: web.mac.com/dansaert.

De local

Linda Van Waesberge werkt als communicatieverantwoordelijke voor de vzw Modobruxellae en woont al 22 jaar in de Antoine Dansaertstraat, vlak bij de Nieuwe Graanmarkt.

"Toen ik in 1984 in de Antoine Dansaertstraat kwam wonen, was het een stille, anonieme straat. Er waren weinig winkels, enkel een koordenwinkel, een jacht-en-visserswinkel die binnenkort de deuren sluit en een goede poelier, die nu ook al enkele jaren weg is. Er was een gezellig pleintje, maar meer ook niet. In 1984 opende Jenny Meirens op het Sint-Katelijneplein haar boetiek waar ze avant-gardistische labels verkocht, zoals Comme des Garçons. Vervolgens opende Sonja Noël haar eerste Stijlwinkel, met Belgische mode, toen nog in het begin van de straat. Later kwam daar Underwear bij. In het kielzog daarvan zijn er ontelbaar veel andere boetiekjes gekomen en gegaan. Hoewel de straat al een tijdje wordt gehypet, staat die hype niet in verhouding met de commerciële omzet van veel van die winkels. De heropleving van de Dansaertstraat is een proces van jaren geweest, dat zich nu pas stabiliseert.

Voorbij de Nieuwe Graanmarkt kwam tot enkele jaren geleden geen mens, het was een donkere, vuile straat zonder verlichting. Vandaag is de sfeer er fantastisch. Er komt een heel gemengd publiek. Door de creatievelingen en studenten die er vaak komen, heerst er een soort SoHogevoel. Anderzijds wonen er ook nog veel allochtonen. De opening van de Walvis is ongetwijfeld een belangrijke factor geweest in de ontwikkeling van de straat. Daar vind je letterlijk een vermenging van culturen, heel open, zonder racisme. Dat maakt het boeiend, natuurlijk.

Wat ik niet begrijp, is dat het eerste deel van de Dansaertstraat heel netjes is, terwijl je in het tweede deel nog steeds over de kapotte sofa's struikelt. Dat stoort me wel. Blijkbaar hangt het tweede deel af van een andere reinigingsdienst, weer zo'n typisch Brussels gegeven. Anderzijds is de vuiligheid die er ligt van de bewoners zelf, dus zouden zij moeten worden gesensibiliseerd.

Zoals de straat nu evolueert, is positief, al blijft het een fragiel evenwicht. Ik hoop dat die bruisende sfeer er blijft, maar ik houd mijn hart vast. Als de immobiliënsector zich erop gooit, zullen ze met hun aberrant hoge prijzen weer veel kapotmaken. Jonge en volkse mensen kunnen zich geen appartement van 1.200 euro per maand permitteren, maar als zij er niet meer wonen, verliest de straat haar ziel."

Adressen

A. Dansaertstraat 209,

tel. 02/219.95.32

Café

A. Dansaertstraat 149,

tel. 02/219.74.05

Apple Center

Barthelemylaan 20,

tel. 02/514.18.35

Creaties van Brusselse ontwerper Jean-Paul Knott

A. Dansaertstraat 98,

tel. 02/513.33.65

Accessoires, hoeden, handtassen, juwelen

A. Dansaertstraat 102,

tel. 02/502.69.81

Creaties van Brusselse ontwerpster Alexandra Paszkowska

A. Dansaertstraat 100,

tel. 02/513.50.69

Designermode met een rockabilly-inslag

A. Dansaertstraat 196,

tel. 02/511.64.14

Epicerie audiovisuelle,

de referentie voor contracultuur in Brussel

A. Dansaertstraat 182, tel. 02/513.33.07

Galerie annex shop, opgedragen aan de urbanistische lifestyle

A. Dansaertstraat 126,

Hippe gadgets en grappige accessoires voor huis, tuin en keuken

Andere interessante adressen in de buurt:

A. Dansaertstraat,

tel. 02/219.23.48

Een van de beste Italiaanse restaurants in Brussel

Vlaamsesteenweg 113-115,

tel. 02/218.00.08

Een vast eetadresje van veel buurtbewoners

Léon Lepagestraat 11-13

Designgalerie

Léon Lepagestraat 28,

tel. 02/649.27.53

Boetiek van de Brusselse ontwerpster Azniv Afsar

Léon Lepagestraat 40,

tel. 02/223.75.20

Léon Lepagestraat 11-13,

tel. 02/512.55.33

Exclusieve bruids- en avondjurken

Papenvest 15,

tel. 02/218.80.01

Juwelen

Papenvest 19-21,

tel. 02/218.89.31

Juwelen

Nieuwe Graanmarkt 13,

tel. 02/512.29.97

Boetiek van de Antwerpse ontwerpster Chris Janssens

Nieuwe Graanmarkt 23

en Léon Lepagestraat 2, tel. 02/512.77.97

Atelier en boetiek van de Brusselse accessoireontwerper Christophe Coppens

Nieuwe Graanmarkt 35,

tel. 02/513.09.00

Werkruimte en boetiek van de Brusselse ontwerpster Johanne Riss

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234