Woensdag 23/09/2020

Het signaal van de Belgische bastaardjes

Zowat zestig artiesten en intellectuelen lieten hun stem horen tegen ‘de splitsingsdrang’. Meestal intimistisch, de andere keer onverwacht fel. Met af en toe een wanklank, onder meer van een stomdronken Arno.

Geen anti-Vlaamse sentimenten, maar evenmin oprispingen van ouderwets belgicisme op de manifestatie ‘Niet in onze naam’ in de KVS. Wél een kunstenaarsoproep tot solidariteit over de taalgrens heen, ontstaan uit onbehagen over de politieke impasse. “Tegen een discours over identiteit dat een asociale agenda verbergt”, zo vatte actrice en medebezieler Maaike Neuville het samen. Zij presenteerde het evenement samen met Marijke Pinoy. Soms was het dansen op het slappe koord, maar dat ‘Niet in onze naam’ een gevoelige snaar raakte, bewees de massale opkomst. Een afgeladen KVS plus heel wat mensen die aan de kassa’s wandelen moesten worden gestuurd. Een divers publiek met verontruste Vlamingen, maar zeker ook Walen en Brusselaars. Voeg daarbij ook een forse buitenlandse mediabelangstelling, en het leek even of hier een kleine kunstenaarsrevolutie werd klaargestoomd.

Een plejade van kunstenaars, acteurs en schrijvers deed de toeschouwers vaak van de ene verrassing in de andere tuimelen. Zo kwam na de Franstalige schrijverscoryfee Pierre Mertens (die de politieke gebeurtenissen vergeleek met “een opera van Verdi”) de 84-jarige charmezanger Will Ferdy aan de beurt. Hij joeg een golf van ontroering door de zaal toen hij ‘Utopia’ ten gehore bracht en bijna scanderend ‘Wij hebben elkaar nodig’ zong.

Poëtische interventies, al dan niet per videoboodschap, waren er van Bernard Dewulf, Dimitri Verhulst en van Stefan Hertmans en broer Peter, terwijl de amper veertienjarige César De Sutter met ‘Le plat pays’ van Jacques Brel iedereen muisstil kreeg. Geert Van Istendael bracht hulde aan de ‘bastaard-Belg’ en acteurs als Lotte Pinoy en François Beuckelaers vertolkten teksten van Ramsey Nasr en Annelies Verbeke. Indruk maakte ook Anton, de zoon van Anne Teresa de Keersmaeker, met een uitgebalanceerd betoog over wat ons verbindt: “Ook hun muzieknoten bleken in onze balken te passen en hun bewegingen in onze dans. We hebben echt iets te verliezen.” De tussenkomst van ABVV-vakbondsman Philippe Van Muylder was plotseling weer sterk politiek geladen, met een forse sneer naar N-VA en CD&V.

De oren werden vooral gespitst toen Tom Lanoye opdook in een videoboodschap. Lanoye wilde de oproep ‘Solidariteit maakt een cultuur groot’ destijds niet ondertekenen, omdat het “een oud-links discours is”. Nu wierp hij pertinente vragen op over de rol van Brussel: “Vanuit de republiek Vlaanderen zullen elke dag 200.000 gastarbeiders naar Brussel moeten om te werken. Wat als we Brussel, het Washington van Europa en het wormstekige hart van Europa, loslaten? Dat moeten we blijven vragen aan de Vlaams-nationalisten: wat met Brussel?” Ook cabaretier Wim Helsen toonde zich pessimistisch: “Er is geen enkele partij die op zoek schijnt te willen gaan naar wat ons kan binden.”

Dronkemansbetoog

Wanklanken waren er ook. Nadat Arno met Stef Kamil Carlens een duet ten gehore had gebracht, bleef de opper-Belg op het podium zitten én stamelde hij een warrig dronkemansbetoog met opgeheven vingers én boutades als: “Er zit momenteel meer socialisme in een coiffeurssalon dan bij de socialisten.” Er viel geen touw aan vast te knopen. Met zachte hand werd hij door Neuville van het podium geleid.

Het was een accident de parcours in een bonte avond, die aan kracht had kunnen winnen door meer gebaldheid, een strakkere timing én meer Franstalige kunstenaars. En gaandeweg schoven toch meer en meer aanwezigen richting KVS-café. Biertjes drinken: een op-en-top Belgische bezigheid die ons wél nog bindt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234