Vrijdag 15/01/2021

Het sentiment in Sus en Wis

De uitgeverij en de rechtenhouders kunnen nog iets leren van de VS. Daar springt men met striphelden wel uitermate intelligent en creatief om

Noël Slangen vraagt zich bij het verdwijnen van de rode 'Suske en Wiske'-covers af of vroeger echt alles beter was

In deze periode lijkt niets belangrijker dan de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. En toch zal het verdwijnen van de traditionele rode cover van Suske en Wiske de afgelopen dagen meer harten beroerd hebben. Al sinds de jaren 40 herken je een album van Suske en Wiske op tientallen meters afstand vanwege zijn opvallende rode kleur, geborstelde letters en de gekaderde tekening. Na meer dan tweehonderd albums gooien ze het roer om, omdat uit marktonderzoek zou blijken dat het jonge publiek liever een grote tekening ziet. Harten bloeden en tongen komen los. Dat de verhalen lang niet meer zo goed zijn als die van vroeger. Dat men kiest voor het gemakkelijke geld. Dat dit verweerde monument niet meer beter is dan de doorsnee K3-strip. Dat ze nu al de gratis publicitaire albums bij hun oplagen rekenen om te verhullen dat niemand die rotzooi meer koopt...

De discussie doet me wat denken aan de nieuwe buzz rond 'normen en waarden'. Wie zegt dat vroeger alles beter was, maakt zichzelf echter iets wijs. Anders is niet hetzelfde als slechter. En vertrouwd betekent niet waardevoller. De hedendaagse Suske en Wiske is nog steeds een goed gemaakte strip, die boven heel wat gelijkaardige producten uitsteekt. Wat ontbreekt, is het sentiment. De albums waaraan wij als volwassenen zo mooie herinneringen hebben, waren meesterwerkjes. Maar het waren meesterwerkjes zoals memorabele zwart-witfilms, prenten waar het gros van een nieuwe generatie onmogelijk nog naar kan kijken. De heruitgave van oude VRT-series confronteren ons met de realiteit dat Schipper naast Mathilde, De Kat en Het zwaard van Ardoewaan beter zijn in onze herinnering dan op dvd. Misschien is er vandaag meer rotzooi op televisie, maar er is zeker ook meer kwaliteit.

Sentiment is unfair, want onklopbaar. Suske en Wiske, en zeker Nero, werden destijds ook door volwassenen gesmaakt. Waren albums vroeger een bijproduct van de krantenpublicatie, dan geven kranten vandaag zo weinig mogelijk geld uit aan strips en zijn de albums het hoofdproduct. Daarom zijn ze een louter kinderproduct geworden. Dat zal nooit meer veranderen, en het verdwijnen van de rode cover drukt ons op het feit dat voor ons Suske en Wiske definitief verleden tijd is.

Toch hoeft dat niet zo te zijn. De uitgeverij en de rechtenhouders kunnen wat dat betreft iets leren van de Verenigde Staten. In de VS bestaat het gros van de stripmarkt helaas uit superhelden, maar met die striphelden springt men wel uitermate intelligent en creatief om. Van de bekendste stripfiguren, zoals Superman, Batman en Spider-Man, worden zowel strips voor tieners, kinderen als volwassenen gemaakt. Sommige van een literaire kwaliteit zoals wij ze in Vlaanderen zelden zien. Frank Miller, hier bekend om zijn op strips gebaseerde films als Sin City en 300, blies hoogstpersoonlijk in de jaren 80 het genre nieuw leven in met zijn Batmancreatie The Dark Knight. Nieuwe experimenten volgden, soms grafisch, soms inhoudelijk, waarvan er vaak uitgroeiden tot volwaardige nevenseries. Waarom laat men in Vlaanderen het ruimschoots aanwezige talent naast de mainstreamserie niet eens zijn ding doen met Nero, Suske en Wiske of zelfs Jommeke?

Dat dit soort uitstapjes tot onvergetelijke kwaliteit kan leiden bewees Vandersteen zelf in de jaren 50 met de zogenaamde 'blauwe reeks', acht uitmuntende albums die hij creëerde onder supervisie van Hergé, de tekenaar van Kuifje en toenmalig hoofdredacteur van het weekblad met dezelfde naam. Het werden monumenten in onze stripgeschiedenis, die je herkent aan het blonde dotje van een veel volwassener Wiske en een Lambik die geen paljas maar een aristocratische verschijning was. Nieuwe stripmakers staan te popelen om in zijn voetsporen te treden. Het enige wat ze nodig hebben, is een visionaire uitgever. Natuurlijk zorgt zo'n initiatief niet voor de grote omzetten. Maar in de VS heeft men al lang begrepen dat het uitgerekend die producties zijn die de lezers van morgen scheppen. Waarbij een niet-commerciële keuze soms verbazend commercieel blijkt te zijn.

Noël Slangen is adviseur bij Groep C en strategisch manager van Open Vld. Om de veertien dagen schrijft hij een opiniestuk voor De Gedachte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234