Vrijdag 15/01/2021

Het seizoen van de vrouw

Dat vrouwelijke kunstenaars de laatste tien à vijftien jaar aan een opmars bezig zijn, staat vast. Dat er in dit land uitstekende kunstenaressen aan het werk zijn, was ook bekend. En nu wordt het nieuwe kunstseizoen geopend door een indrukwekkend groot aantal vrouwelijke kunstenaars.

In september en oktober zijn er expo's waar jonge en gevestigde kunstenaressen nieuw werk of een overzicht presenteren. Het gaat in willekeurige volgorde om Anne-Mie Van Kerckhoven (Zeno X), Sofie Muller (Geukens & De Vil), Kati Heck (Tim Van Laere Gallery), Arpaïs Dubois (Gallery 51), Virginie Bailly (Galerie Transit), Karin Hanssen (Roberto Polo Gallery), Michèle Matyn, Tinka Pittoors en Katrin Kamrau (Warande Turnhout), Marlene Dumas (Stedelijk Amsterdam), Ilse D'Hollander (Konrad Fisher Berlijn), Ana Torfs (Wiels), Berlinde De Bruyckere (SMAK), Marie Jo Lafontaine (Lempertz Brussel) en Maryam Najd (Van de Weghe). De lijst is lang en vermoedelijk niet volledig.

Maar, beste lezer en lezeres, ik heb de voorgaande regels met enige terughoudendheid geschreven. Want als het nieuwe culturele seizoen geopend zou worden door opvallend veel of, zoals het vroeger was, uitsluitend mannelijke kunstenaars, zou er geen haan naar kraaien.

Voorts vind ik het getuigend van omgekeerd seksisme om 'de vrouwelijke kunstenaar' als een aparte categorie te behandelen. Mannen én vrouwen: het zijn kunstenaars. Punt.

En toch. Een kunstenares zei me onlangs dat het ook haar was opgevallen hoeveel vrouwen plots tentoonstellen. En dat het vijftien jaar geleden ondenkbaar was geweest. Bijna tien jaar geleden, in De Morgen van 12 mei 2005, zei galeriste Marie Puck Broodthaers dat er toen al veel veranderd was: "Maar het blijft een probleem: de kunstwereld is een mannenwereld."

De voorbije tien jaar is er alweer veel veranderd. Er zijn veel vrouwelijke kunstenaars bijgekomen en hun werk wordt volop tentoongesteld, gerecenseerd en gewaardeerd. Er zijn veel vrouwelijke galeriehouders en museumdirecteurs: van MoMA, Guggenheim en Tate Britain, tot - dichter bij huis - Museum voor Schone Kunsten Gent, Middelheim en FotoMuseum Antwerpen.

Toch sprak een van de oprichtsters van het feministische collectief The Guerrilla Girls in juli van dit jaar op de CNN-site nog altijd van "een glazen plafond, als je de ladder van het succes beklimt". Daarmee verwijst ze in de eerste plaats naar de mindere resultaten die vrouwelijke kunstenaars nog altijd halen op internationale veilingen. Bij de naoorlogse kunstenaars staat Louise Bourgeois op één met Spider voor 10,7 miljoen dollar, een fractie van de nummer één bij de mannen, Mark Rothko (86,8 miljoen dollar).

Verkoopcijfers zeggen natuurlijk niet alles. Belangrijker is dat vrouwelijke kunstenaars solo-expo's krijgen en in museale collecties opgenomen worden. Ook positief is dat Sheikha Al-Mayassa, de 31-jarige zus van de emir van Qatar en volgens de Art Review Powerlist 100 dé invloedrijkste persoon in de kunstwereld, onlangs werk van fotografe Cindy Sherman en beeldhouwster Cady Noland aankocht voor topprijzen.

Is dit stuk dan overbodig? Niet echt. Onlangs zei de invloedrijke galeriehouder Iwan Wirth: "Vrouwelijke kunstenaars zijn de koopjes van deze tijd." Een uitspraak die in meer dan één opzicht laat zien hoe groot de verschillen tussen man en vrouw in de kunst nog altijd zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234