Vrijdag 10/04/2020

Europa

Het schimmige akkoord tussen Europa en Japan: zelfs voor walvisjacht knijpen we een oogje dicht

Een walvis wordt gedood door een Japans schip. Er komt geen expliciet verbod in het handelsakkoord, hoewel de Europese Commissie de Japanse walvisvangst al vaker heeft veroordeeld. Beeld AFP

Na het CETA-verdrag is nu ook het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Commissie en Japan (JEFTA) in een heuse storm terechtgekomen. Milieuorganisatie Greenpeace heeft meer dan 200 pagina's aan informatie gelekt die aantonen dat Japan en de Europese Commissie het niet zo nauw nemen met de naleving van milieustandaarden. 

Na het schandaal rond CETA beloofden de Europese Commissie en de Europese Unie om milieustandaarden bij volgende vrijhandelsakkoorden beter te verdedigen en transparanter te werk te gaan. Nu blijkt echter dat de Europese Commissie haar beloftes niet nakomt, integendeel. 

Milieustandaarden die in eerdere akkoorden als basis dienden voor onderhandelingen, worden afgezwakt. Zo neemt de Europese Commissie bijvoorbeeld geen maatregelen tegen de walvisjacht in Japan, terwijl de Europese Unie Japan in het verleden daarvoor al vaker veroordeeld heeft. De Commissie roept enkel vaag op om de biodiversiteit te respecteren en verwijst daarbij naar het hoofdstuk van handel en duurzame ontwikkeling: de regels rond de walvisjacht van de Internationale Walvisvaartcommissie komen in dat hoofdstuk niet eens aan bod.

Een ander discussiepunt is de illegale houtkap. In een vorig vrijhandelsakkoord tussen landen in de Stille Oceaan stelde Japan nog dat het de illegale houtkap actief zou tegengaan. Dat wordt in het JEFTA echter afgezwakt. Zo moet Japan enkel erkennen dat houtkap 'een belangrijk thema' is en vraagt de Commissie Japan vaag om hulp bij de strijd tegen de illegale houtkap. 

Tot slot is ook de oprichting van een apart investeringtribunaal, de zogenaamde arbitrage-instantie, erg omstreden. Dat idee uit het CETA-verdrag kon in het verleden al op veel kritiek rekenen. Dankzij het tribunaal kunnen buitenlandse bedrijven die zich bedreigd voelen door de verstrengde milieuwetgeving van een land, de wetgeving betwisten. Toch is dat volgens europarlementslid Bart Staes niet goed. "Beleidsmakers zullen minder geneigd zijn hun milieuwetgeving te verstrengen, aangezien ze niet aangeklaagd willen worden door buitenlandse bedrijven. En dat is natuurlijk slecht voor het milieu", klinkt het.

Nee-stem

Dat deze geheime informatie nu gelekt wordt, is slecht nieuws omdat er binnen enkele weken al een voorlopig akkoord op tafel moet liggen. Het verdrag is bovendien erg belangrijk voor de Europese Commissie aangezien Japan, na China de belangrijkste handelspartner is van Europa. Zo is JEFTA bijna dubbel zo groot als het CETA-dossier. 

Staes benadrukt dat er echter pas een definitief akkoord zal komen als aan alle milieustandaarden wordt voldaan. Bovendien bevestigt hij dat er geen transparantie over het akkoord is. "We moeten JEFTA zeker in de gaten houden. Alles gebeurt heel geheimzinnig en het is niet duidelijk of de milieunormen wel gerespecteerd worden. Het is immers niet de eerste keer dat de Europese Commissie onterecht beweert dat een vrijhandelsakkoord milieuvriendelijk is", zegt Staes. Al kan die transparantie gemakkelijk verhoogd worden, door de informatie openbaar te maken. 

Controle

Als het akkoord met de zwakke milieuafspraken wordt goedgekeurd, kan dat belangrijke gevolgen hebben voor het klimaat. Zo zal Japan, dat het niet zo nauw neemt met de doelstellingen uit het klimaatakkoord, de Europese Commissie mogelijk meetrekken, waardoor de klimaatdoelstellingen niet gehaald worden. 

Dat kan bovendien een domino-effect veroorzaken, klinkt het bij Kees Kodde, campagneleider van Greenpeace. Om dat te voorkomen, zouden de milieuministeries van de verschillende Europese landen volgens Kodde al van bij het begin van de onderhandelingen betrokken moeten worden. Op die manier wordt het milieuaspect tijdens de onderhandelingen meer belicht en zal er ook meer rekening mee worden gehouden, klinkt het. 

Tot slot is er ook dringend nood aan meer controle, zodat alle milieustandaarden die worden ingevoerd, ook gerespecteerd worden. "Als er geen controle is, zullen praktijken als illegale houtkap gewoon doorgaan", verklaart Staes. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234