Vrijdag 30/09/2022

InterviewMart de Kruif

‘Het Russische offensief stokt’: oud-luitenant-generaal over de laatste ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne

Mart de Kruif, Nederlands luitenant-generaal op rust. Beeld ROBIN UTRECHT, AP
Mart de Kruif, Nederlands luitenant-generaal op rust.Beeld ROBIN UTRECHT, AP

Russische tanks trekken zich terug uit de Donbas, het slagveld verplaatst zich. Voor Mart de Kruif, Nederlands luitenant-generaal op rust, is er geen twijfel mogelijk: het Russische offensief is gestopt in Oekraïne. ‘De komende maanden komt er een logistieke wedloop tussen beide landen.’

Tine Peeters

Is de kans op een kernramp reëel in Zaporizja, zoals de Verenigde Naties zegt?

“Wat je over het hele front ziet, is dat het Russische offensief stokt. Ze boeken nauwelijks nog vooruitgang in de Donbas – ze zitten daar op dezelfde positie als vier à vijf weken geleden – en moeten zich hard verdedigen in Cherson en Zaporizja. De stoom verdwijnt uit de Russische aanvallen.”

“De kerncentrale van Zaporizja komt daardoor stilaan in de frontlijn te liggen. Volgens het internationaal humanitair oorlogsrecht is die centrale met zes reactoren beschermd gebied. Maar in deze oorlog zien we dat Rusland militaire belangen laat voorgaan op die internationale afspraken. De situatie is daar dus zeer zorgwekkend. Rusland lijkt de centrale te gebruiken als munitiedepot.”

“Mocht ik het Oekraïense leger zijn, dan zou ik het Russische leger daar isoleren van zijn achterland. Dat kan op twee manieren: ofwel ga je vechtend de centrale in, wat zeer gevaarlijk is, ofwel neem je de centrale op een indirecte wijze in en omsingel je de Russische troepen aan de centrale. Maar zijn de Oekraïners daartoe in staat? Nu ligt de centrale nog een stuk van de Oekraïense troepen. Ze zouden dus allereerst de Russen moeten bestoken met westerse artillerie.”

Ligt het zwaartepunt van de gevechten niet eerder in Cherson?

“Ja. Daar ligt het hoofdgevecht. De Oekraïners zijn erin geslaagd de Russen van de Donbas naar Cherson te lokken. De Russen lijken dus steeds meer te moeten reageren op wat Oekraïne doet.”

“Dé vraag is wel: hoelang zullen de Oekraïners deze strategie kunnen volhouden? Want het is een ijzeren oorlogswet dat verdedigen makkelijker is dan aanvallen. De Oekraïners hebben ook maar weinig luchtoverwicht en vuurkracht.”

“Eigenlijk zitten beide partijen in het nauw qua bevoorrading en logistiek. Uiteindelijk zal het aankomen op leiderschap en motivatie. Moskou is wanhopig op zoek naar meer vrijwilligers: het heeft de meer dan 80 provincies opdracht gegeven ieder een eenheid van een bataljon (600 tot 800 soldaten, TP) te werven als ‘vrijwilliger’. Hiermee voorkomt Moskou mobilisatie. De Oekraïense troepen hebben wel een grote, intrinsieke motivatie en worden uitstekend getraind, vaak in Engeland.”

Mart de Kruif met de Nederlandse koning Willem-Alexander in zijn zog.  Beeld ROBIN UTRECHT
Mart de Kruif met de Nederlandse koning Willem-Alexander in zijn zog.Beeld ROBIN UTRECHT

Moet het Westen meer wapens sturen? Oekraïense soldaten vrezen dat ze anders de winter niet doorkomen.

“Had het Westen zijn langeafstandssystemen niet gestuurd, dan was de Donbas al gevallen. We moeten wapens blijven zenden, maar nog belangrijker is dat we genoeg reserveonderdelen en munitie in Oekraïne krijgen. De Amerikaanse en Franse artilleriesystemen, de HIMARS en CAESARS, zijn hightech, wat ook betekent dat ze snel verslijten en veel herstel vereisen. Idem voor de pantserhouwitsers. Na duizend schoten moet de loop van een pantserhouwitser vervangen worden.”

“Het is altijd heel moeilijk om aanvoerlijnen in stand te houden naar het front. Op den duur zal het Westen de productie van deze enorm geavanceerde wapens moeten opdrijven of heropstarten. Een voorbeeld: de Nederlandse voorraden van de granaten voor de pantserhouwitsers zijn bijna op. Maar zo’n productielijn start je niet met een simpele druk op de knop. Dat duurt enorm lang.”

“De komende maanden komt er een logistieke wedloop tussen Rusland en Oekraïne. Zullen de Russen hun industrie kunnen omschakelen naar een oorlogsindustrie? Zullen ze vrijwilligers vinden en kunnen blijven trainen? Er komt nu duidelijk een fase aan dat Rusland het offensief moet keren. In combinatie met de winter en alle logistieke uitdagingen kan dat er mee voor zorgen dat Moskou beslist toch weer aan tafel te gaan om te onderhandelen.”

Ineens dook vorige week het bericht op dat Noord-Korea 100.000 manschappen zou sturen om de Russen te helpen. Kan dat in de schuif met fake news?

“Jazeker. In Nederland noemen we dat een ‘broodje aap’. Pure propaganda. Zelfs als Noord-Korea hiertoe in staat zou zijn, gebeurt zo’n Koreaanse troepenverplaatsing niet zonder toestemming van China. En China houdt zich voorlopig afzijdig in het conflict. Rusland heeft nu al zo veel logistieke problemen, hoe zou het dan met Koreaanse militairen vlot kunnen samenwerken? Bovendien zou zelfs Amerika het al moeilijk hebben om 100.000 manschappen in het buitenland in te zetten, laat staan Noord-Korea.”

New York Times-columnist Thomas Friedman had het vorige week over een ‘diep wantrouwen’ in de VS tegenover president Zelensky. Waarom vertrouwen de VS hem niet meer?

“Ik zit niet mee aan tafel in Kiev, maar Oekraïne is niet alleen Zelensky. De diepgaande motivatie van de Oekraïense troepen om te vechten, gaat veel verder dan de trouw aan hun president. In de loopgraven vecht je voor je kameraden, je familie en je land, niet zozeer voor je regering. Zelensky is dus belangrijk, maar niet onmisbaar.”

“Mocht hij om de een of andere reden aan macht inboeten, dan zal dat geen effect hebben op de oorlogsvoering. Ik heb immers de indruk dat Zelensky zich weinig met militaire operationele zaken bemoeit. Hij houdt zich vooral met de buitenwereld bezig en laat zijn generaals de oorlog plannen en uitvoeren. Dat is zijn kracht, want oorlogsvoering is een niet te onderschatten vak.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234