Dinsdag 01/12/2020

Het rommelt in de buik van CD&V

BRUSSEL

Opmerkelijk: de verdeeldheid binnen de partij doorkruist dwars de zogeheten ‘vleugels’ (ACW, Boerenbond, rechterzijde). Voorlopig wint de G4 het van de buik van de partij. De CD&V-top houdt vast aan haar verstandig Vlaamse koers en wijst elke trekkersrol af.

Na de verkiezingsnederlaag van 13 juni vond geen enkele CD&V’er dat de partij het initiatief moest nemen om de regeringsvorming op het goede spoor te krijgen. Maar de politieke impasse heeft CD&V geen deugd gedaan, integendeel. In de jongste peiling keldert de score van CD&V van 17 procent naar een schamele 12,9 procent. Volgens een andere recente enquête blijkt een op de drie CD&V-kiezers spijt te hebben van zijn keuze. “Mensen herkennen de CD&V niet meer”, analyseert een mandataris. “Zij zien een voormalige beleidspartij die nu haar nek niet meer durft uit te steken.”

Gevolg? CD&V zit meer dan ooit in de hoek waar de klappen vallen en dat leidt tot ongeduld en frustratie bij de fracties. Ondanks een batterij voorstellen aan de onderhandelingstafel en de successen van de uittredende regering onder leiding van Yves Leterme (CD&V) - denk aan het veel gelauwerde Belgische voorzitterschap van de Europese Unie of het bemiddelingsvoorstel om het interprofessioneel akkoord (IPA) te redden - plukt de staatsdragende partij van weleer niet de vruchten van dat harde labeur.

Meer nog: “Terwijl de CD&V de kastanjes uit het vuur haalt voor de N-VA, laat de partij van Bart De Wever de communautaire patstelling aanmodderen om haar electorale spelletje te spelen”, aldus een CD&V-minister. “En ze komt daar nog mee weg ook!”

Volgens Vlaams volksvertegenwoordiger Johan Sauwens zit CD&V als het ware geklemd tussen de lopende zaken en de onderhandelingstafel. “Enerzijds moet de partij haar verantwoordelijkheid nemen in de regering, anderzijds moeten we druk zetten op N-VA en PS om centimeter per centimeter op te schuiven. Dat is een vervelende, moeilijke situatie. De N-VA heeft verrassend snel een aantal troefkaarten uit handen gegeven, en zo wellicht een momentum gemist om de Franstaligen onder druk te zetten. Het is vooral die stugge houding van de Franstaligen die ons zuur opbreekt.”

Twistappel

En dan is er de eigen spreidstand. Vooral de linkerzijde heeft het moeilijk met de soms al te Vlaamse standpunten die CD&V inneemt. “Het lijkt alsof de partij niet achter de brede rug van De Wever uit durft komen”, klinkt de kritiek. Verschillende CD&V’ers - onder wie verrassend genoeg Kamerlid Hendrik Bogaert, alsook de christelijke werknemersbeweging ACW - verklaarden tegen de visie van de partijtop in dat de nota-Vande Lanotte van 5 januari volgens hen wél een basis was om op voort te bouwen.

“Ik heb dat met verbazing gelezen”, reageert Sauwens. “Het is niet aan het ACW om politieke uitspraken te doen, zeker niet omdat er meer ACW’ers op N-VA stemmen dan op CD&V. Nu, de vroegere links-rechtsverhouding is al een tijdje opengebroken wegens de volatiliteit van de kiezer. Vroeger kwamen we wel eens samen met een groepje ‘Vlaamsgezinden’ van de rechtervleugel, maar dat is al een paar maanden niet meer voorgevallen. De standen zijn ingeruild voor een open partij die redelijk op één lijn zit.”

Een dozijn gecontacteerde partijgenoten blijkt hem gelijk te geven. Inhoudelijk zijn de rangen dan wel meer gesloten, de nieuwe twistappel bevindt zich op strategisch vlak. De tegenvallende perceptie leidt bij de fracties tot een groeiende vraag naar meer profilering, naar eigen initiatieven van de partij. Een week geleden zagen de christendemocratische fracties elkaar op een informele (Europese) bijeenkomst, en kwam dat ongenoegen aan de oppervlakte. Tijdens het politiek bestuur van gisteren laaide de discussie opnieuw op. “We moeten eigen voorstellen lanceren om onze partij opnieuw op de kaart te zetten”, meent een parlementslid. “We zijn te weinig zichtbaar geweest de laatste maanden. Vroeg of laat kunnen we geen ‘neen’ meer zeggen tegen de koning en moeten we toch in de cockpit kruipen. Als we daarop niet anticiperen loopt het slecht af.”

“Iedereen verwacht dat CD&V bij een volgend koninklijk initiatief de borst zal moeten nat maken”, zegt een andere prominente CD&V’er. “Maar niemand weet wat de beste strategie is: staatsmanschap opnemen of blijven zwijgen en afwachten. Wie initiatief neemt, heeft evenwel geen enkele garantie op slagen. En dus heeft men schrik om iets te doen, maar ook om niets te doen want de gemeenteraadsverkiezingen komen eraan en CD&V moet dringend haar plaats op de kaart bevestigen.”

Hamvraag

Jongerenvoorzitter Pieter Marechal pleit al sinds 13 juni voor een duidelijker profiel. “We mogen niet alleen via de ontslagnemende regering tonen waar we voor staan, maar ook daarbuiten. Als jongerenpartij scharen wij ons volledig achter de lijn-Beke, alleen zien de mensen onvoldoende dat dat een degelijke lijn is. Dus moeten we op zoek naar andere manieren om ons te profileren.” Echter niet per definitie via een trekkersrol.

De hamvraag, meent Marechal, is of er al dan niet verkiezingen komen op korte termijn. “Vooraleer we eender welke handschoen opnemen, moeten we weten of alle partijen nog bereid zijn om te werken aan een akkoord.” Als er verkiezingen komen, ziet het er evenwel niet goed uit voor de partij. “Dat klopt”, weet Marechal. “We zijn al een tijdje bezig met interne werkgroepen om de christendemocratie scherper te stellen, maar dat werkproces had al veel zichtbaarder moeten zijn.” Gisteren werd alvast het rapport van de socio-economische werkgroep, met onder meer Vlaams volksvertegenwoordiger Koen Van den Heuvel voorgesteld, op de verdere uitrol is het wachten. Senator Rik Torfs, een van de bezielers van de ideologische werkgroep, heeft er vertrouwen in. “We gaan ons profileren als mensen die niet bang zijn en een eigen agenda bepalen.”

Ook Vlaams parlementslid Eric Van Rompuy, een van de eersten om luidop te zeggen dat de CD&V zich “minder bescheiden” moest opstellen, zoekt de sleutel in een scherpere profilering. “Daarbij moeten we de lat hoog durven leggen, maar niet het leiderschap opeisen. Moeten wij nu compromissen voorstellen waarvan we op voorhand weten dat ze neergesabeld worden? Het is aan de N-VA en de PS om dat te doen.”

Dat laatste is iets wat voorzitter Wouter Beke niet genoeg kan herhalen. Zijn partij heeft de verkiezingen niet gewonnen, maar stelt zich wel constructief op. “Maandenlang heeft CD&V voorstellen aangedragen, alleen deden we dat niet in publiek. Qua marketing valt daar iets over te zeggen, maar we gingen ervan uit dat we in onderhandelingen zaten en niet in een verkiezingscampagne. Intern werken we aan een scherpere profilering, de werkgroepen daarover zitten op schema. Er is geen reden om van onze lijn af te wijken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234