Dinsdag 25/01/2022

Het ritme van de revolutie

Van alle bands die aan de basis van de eerste punkgolf liggen, was The Clash de relevantste. Joe Strummer gaf de beweging immers een politiek engagement mee. En toch: als de nieuwe verzamelbox van The Clash al één ding bewijst, dan wel dat punk louter een voetnoot was in het bestaan van de groep.

DOOR BART STEENHAUT

"The Clash", zo zegt Bernard Sumner van Joy Division en later New Order, "heeft ons doen inzien dat clubmuziek niet platvloers hoeft te zijn en dat je die bovendien met traditionele instrumenten kunt maken. Die groep heeft ons enorm geïnspireerd." Maar Bobby Gillespie, het enfant terrible van Primal Scream, verwoordt het belang van de groep nog het best: "Ze maakten rebelse muziek, maar je kon er wél op dansen."

In het boekje dat The Singles begeleidt, trachten beroemde fans uit te leggen waarom de muziek van The Clash de soundtrack bij hun leven heeft bepaald. Het eerste dat daarbij opvalt, is dat de impact veel verder reikt dan muziek alleen. Naast Blur, Texas, The Beastie Boys, Foo Fighters en The Stone Roses geven ook schrijvers als Nick Hornby en Irvine Welsh toe beïnvloed te zijn door de platen van de groep.

Het is niet de eerste keer dat het oeuvre van de band wordt gecompileerd. Eerder waren er de uitstekende dubbelaars The Story of The Clash en The Essential Clash, de vierdelige verzamelaar The Clash On Broadway en er verscheen zelfs al een cd die ook The Singles heette.

Niettemin is deze nieuwe uitgave met voorsprong de fraaiste uit de reeks. Luxueus uitgegeven in een genummerde doos met negentien cd's - alle singles in hun originele hoesjes, met bonustracks die in de meest uiteenlopende landen als b-kantjes werden uitgebracht, én de gezochte Capitol Radio EP, die destijds gratis bij het Britse blad NME werd uitgegeven maar nooit eerder commercieel was uitgebracht. Zesenzestig tracks in totaal, waarvan er zes niet eerder op cd verschenen.

Toen The Clash in 1977 debuteerde met 'White Riot', een furieuze rel van twee minuten op een snelle, compromisloze beat, leek het of de revolutie voortaan via de platenperserij zou worden gepredikt. Het nummer was, en is, het muzikale equivalent van een kernexplosie en is tot vandaag de scherpste aanklacht ooit geformuleerd tegen de Londense politie. Ook 'Complete Control' en '(White Man) In Hammersmith Palais' vatten de essentie van punk net zo precies samen als 'Anarchy in the UK'. Het zijn zinderende, energieke opwellingen van maatschappijkritiek, die een beeld geven van hoe het was om jong te zijn in het Groot-Brittannië van de late jaren zeventig.

Het duurde evenwel niet lang voor The Clash de punk ontgroeide. De zin voor experiment dreef de groep richting reggae (het fenomenale 'Bankrobber'), Motown ('Hitsville UK'), disco ('Rock the Casbah') en soul ('Stop the World', 'Rudie Can't Fail'). Precies die gave om voornamelijk zwarte muziek naar hun hand te zetten en te verbouwen tot memorabele songs heeft ertoe geleid dat veel van de nummers op deze box vandaag nog altijd fris en actueel klinken. Daar merk je ook dat Madonna stiekem 'Inoculated City' samplede om haar eigen 'Material Girl' wat meer body te geven, en kun je er niet omheen dat Will Smith gewoon op de copy-paste-toets drukte toen hij 'Rock the Casbah' herwerkte tot zijn eigen 'Will 2 K'. En wie oprecht dacht dat jongere bands als Hard-Fi, Franz Ferdinand of The Libertines (Clashgitarist Mick Jones is hun producer) het warm water hadden uitgevonden, zullen er na het beluisteren van deze box snel achter zijn dat hun kraantje in de badkamer van The Clash stond.

De groep ging uiteindelijk ten onder aan haar eigen principes. Het idee om dubbel-, en zelfs driedubbel-elpees uit te brengen voor de prijs van een enkele kostte de groep handenvol geld, en de uit hun voegen barstende ego's en drugsverslavingen zorgden er uiteindelijk voor dat The Clash splitte, zeven jaar na de explosieve entree. Een reünie zit er niet meer in. Joe Strummer bezweek de dag voor kerstavond in 2002, nauwelijks een week nadat hij voor het eerst in twintig jaar nog eens met Mick Jones op het podium had gestaan. De dood overviel hem niet op het podium, zoals hij zo graag gewild had, maar thuis in de sofa na een wandeling met de hond. Vandaag bestaat Strummer alleen nog in de muziek van The Clash. En die is gelukkig onsterfelijk.

Sony/BMG

The Clash vatte de essentie van punk samen én zette zwarte muziek op meesterlijke wijze naar zijn hand

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234