Zaterdag 18/09/2021

Het regent (prijzen) in Oostende

De jonge theatermakers op Theater aan Zee spelen vandaag hun laatste voorstellingen. Deze avond kunnen ze zich eindelijk op de Irish coffee storten: morgen wacht hun troebele hoofden alleen nog de prijsuitreiking. Maar welke prijzen vallen er te winnen en wie zijn de kanshebbers?

Prijzen liggen gevoelig in de kunstensector: hoe subjectief is de jurering in dit zo weinig meetbare veld en vooral: waarmee doe je jonge kunstenaars écht een plezier? Met het geld van de TAZ-KBC Jongtheaterprijs (10.000) of de Artes Jongtheaterschrijfprijs (7.500 euro) kan een nieuwe voorstelling of tekst gemaakt worden: fijn.

Minstens even interessant zijn de geldloze prijzen die TAZ uitreikt: de laureaat van Circuit X mag op tournee in de Vlaamse culturele centra, de uitverkorene van Big in Belgium krijgt volgend jaar een plekje in het Vlaamse programma van het Edinburgh Festival Fringe - dé supermarkt voor internationale programmatoren. En dan is er nog de Publieksprijs: een bekroning waarmee het genereuze Oostendse publiek zijn appreciatie betoont.

Spektakel

Altijd tricky om trends te zoeken binnen een festivalselectie, maar dit jaar is het gewoonweg onmogelijk. Programmatoren Liv Laveyne en Sophie De Somere keken zo breed doorheen de drama- en dansopleidingen dat de enige lijn de grote diversiteit kan zijn, van abstracte performance tot klassiek verteltheater.

Aan conceptuele zijde bijvoorbeeld een voorstelling die niet zou misstaan in een kunstgallerij. /SITES/ van Rodrigo Sobarzo is een ingetogen klank- en lichtinstallatie waarin de performer van ondergeschikt belang is. Met slingerende geluidsboxen, een stapel witte blokken en een tl-lamp bouwt Sobarzo een eigentijds orakel - of dat is toch de verbeelding die het werk oproept. Enkel omdat het kijken begrensd is in tijd kan je nog spreken van 'theater'.

Ook Mathieu Wijdeven en Luca Szymkowiak zijn erg onnadrukkelijk aanwezig in hun performance. In Squash of a Squeeze rafelen ze de werkelijkheid uiteen tot licht, kleur, vorm, tijd... Ze vangen de abstracte begrippen in concrete materialen - gekleurde panelen, een bolletje plasticine - en stallen hun schatten uit als in een museum, met een naambordje erbij. Neen, de Publieksprijs zullen deze makers niet winnen, maar het is moedig dat ze de abstractie aangaan.

Een sprong naar de andere zijde, waar vertelling en personage voorop staan. Een voorstelling die het publiek actief deelgenoot maakt is Demarrage van Charlotte Caeckaert. Deze hedendaagse Jeanne d'Arc lijft het publiek in bij haar strijd tegen de verburgerlijking. Op grote smeedijzeren hobbelpaarden (prachtig werk van Ellen Kromhout) stuurt ze haar toeschouwers het slagveld in - voorwaarts! Spectaculair is het zeker, maar tekst en spel zijn te onevenwichtig om te blijven boeien.

Fucking rock-'n-roll

Naomi Velissariou staat met twee voorstellingen op het festival en gaat vooral met The Truth about Kate, in een regie van Davy Pieters, over de tongen. Een doorsnee meisje droomt zich een nieuw leven, maar het personage dat ze verzint - de superster Kate - gaat tragisch ten onder aan zelfverlies. Velissariou kruipt op verbluffende wijze in de huid van tientallen personages. The Truth about Kate spettert in spel, maar wat je achteraf overhoudt blijft toch te veel steken in de gekende clichés over een gemediatiseerde wereld.

Zo tegen de helft van het festival begint het te buzzen rond bepaalde voorstellingen. Veel mensen werden geraakt door het bijwijlen keiharde portret dat de van afkomst Iraanse Sachli Gholamalizad schetste van haar moeder, maar evengoed van zichzelf. In A Reason to Talk zoekt de actrice, de rug naar het publiek gekeerd, naar de waarheid rond het vertrek van haar gezin uit Iran. De oorlog zoemt op de achtergrond, maar Gholamalizads verhaal kiest een persoonlijke insteek: de strategieën waarmee een ontworteld mens zichzelf staande houdt. Het afstandelijke format - drie beeldschermen, de actrice communiceert via webcam - legt des te scherper een diep verlangen naar nabijheid bloot.

Maar er kan er maar eentje dé hype van het festival zijn. The Great Downhill Journey of Little Tommy doet wat de beste voorstellingen van FC Bergman doen: het publiek naar huis sturen met de idee dat theater fucking rock-'n-roll kan zijn, dat iets wat toegankelijk is niet oppervlakkig hoeft te zijn, dat het geen zonde is om in een theaterzaal bovenop je stoel te willen dansen.

Jaloezie

The Great Downhill Journey of Little Tommy is het afstudeerproject van Jonas Vermeulen en Boris Van Severen aan de kleinkunstafdeling van het Antwerpse conservatorium. Het is een rockopera - god beware ons - die refereert aan The Who's Tommy maar op eigenzinnige wijze een loopje neemt met de musical én de rock. De storyline is simpel: de kleine Tommy waarvan sprake woont met zijn moeder bovenop een heuvel en beslist op een dag dat hij de zee wil zien. Tijdens zijn afdaling komt hij verschillende personages tegen die hem iets leren over het leven.

Elke figuur wordt gekleurd door een song in een ander muziekgenre maar de muzikanten tonen zich in elk genre even beslagen. Los van de magistrale uitvoering raakt het schijnbaar triviale verhaal ook inhoudelijk een wezenlijke snaar. De gretigheid van Tommy om de wereld te zien evenaart in ieder geval de overgave en de goesting van zijn vertolkers. Het is een feest om deze vier heren bezig te zien, aan de start van hun eigen grootse avontuur.

Misschien is het een ietwat vreemde motivatie, maar als deze kliek de TAZ-KBC Jongtheaterprijs wint, zal het wellicht zijn uit jaloezie, verscheurende jaloezie.

Prijsuitreiking Jong Werk, morgen om 18u in CC de Grote Post, Oostende, www.theateraanzee.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234