Zondag 07/03/2021

Het recept achter het verpletterende Pfaff-succes

Na vijf afleveringen is de VTM-docusoap De Pfaffs met meer dan een miljoen kijkers het drukst bekeken tv-programma van Vlaanderen geworden. Vanavond verneemt de familie dat Jean-Marie bij een motorongeval ernstig gewond raakte. 'De allersterkste aflevering', vindt Paul Jambers, die in zijn productiehuis De Televisiefabriek het programma helemaal naar zich toe getrokken heeft.

Nostalgie naar familiaal samenzijn

"In een tijd waar het individu steeds centraler staat en we geëvolueerd zijn naar kerngezinnen, vaak eenpersoonsgezinnen, blijft bij de Pfaffs een hechte familie overeind. Dat is de allergrootste aantrekkingskracht van het programma. Als individuele kijker heb je nostalgie naar een dergelijk familiaal samenzijn. En ik heb zelden een situatie als bij de Pfaffs gekend waarbij elke kijker dermate zijn gading vindt: intellectuelen om de familie te observeren, voetballiefhebbers omdat ze van Jean-Marie houden, vrouwen omdat ze er een interessante familie te zien krijgen, jongeren omdat ze zich met verschillende figuren kunnen identificeren... Deze tv-serie heeft in die zin een grote maatschappelijke relevantie. Ze toont hoe een gezin functioneert in het begin van de eenentwintigste eeuw, al is dat dan in een uitzonderlijke situatie. Het is ook een perfect scenario en het refereert aan de fictieve gezinnen in tv-series als Dallas of Dynasty: de peetvader en de moeder van het gezin die rijk en bekend zijn, een bompa die een vorige generatie vertegenwoordigt en drie mooie dochters die hun eigen leven leiden, maar thuis blijven wonen en er hun echtgenoten en kinderen binnenhalen."

Authenticiteit

"Hoewel dat helemaal niet de bedoeling was, heb ik deze tv-serie bij De Televisiefabriek vanaf de tweede aflevering helemaal naar me toe getrokken. Een docusoap als De Pfaffs is immers zo'n zuiver human interest-project dat zowel professionele als levenservaring van de makers vereist is. Daarom bepaal ik nu de opbouw van elke aflevering, zonder dat ik zelf bij de opnames aanwezig ben of de montage doe. Ik wil dat er een sterke menselijke 'touch' in zit, en ik ga er enigszins pretentieus van uit dat ik dat zelf beter aanvoel dan iemand die minder ervaring heeft.

"Iedereen vroeg zich in het begin af wat wij als televisiemakers met die exhibitionistische familie aan zouden vangen. Men verwachtte dat we hen op een spottende of lichtjes ironiserende toon belachelijk zouden proberen te maken, zonder dat ze het zelf voelden. Maar ik wilde niet dat de familie met rode oortjes naar haar eigen programma zou moeten kijken. We respecteren de waardigheid van de Pfaffs ten volle."

Waterdicht contract

"Met de familie Pfaff is afgesproken dat we álles mogen filmen wat er gebeurt. Achteraf mogen ze wel scènes weigeren omdat ze die niet op het scherm willen zien. Dat is het grote verschil met een format als Big Brother. De Pfaffs weten dat ze het eindresultaat volledig onder controle hebben.

"Hun belangen en de mijne als televisiemaker zijn echter niet altijd dezelfde: ik wil een herkenbaar en indringend tv-programma maken dat de kijkers raakt doordat de protagonisten zich kwetsbaar opstellen, terwijl de hoofdpersonages vooral begaan zijn met hun zelfbeeld. De afspraken met de familie zijn op mijn vraag in een door mezelf geschreven contract vastgelegd. Dat verplicht me om me na te doen denken over mijn manier van werken en over de relatie die ik heb met de mensen met wie ik werk.

"De eisen die ik contractueel gesteld heb aan de familieleden zijn gebaseerd op mijn ervaring als tv-maker. Ik weet immers wat we willen, wat kan en wat niet kan. Maar om de spontaneïteit te kunnen behouden, vraag ik dat echt alles gefilmd kan worden. Nadien kunnen ze zich wel tegen de uitzending ervan verzetten. Dat is al een paar keer gebeurd, vaak wegens details. Toen Lyndsey met een vriendje flirterig aan het bellen was en vervolgens vertelt wat er in een sms'je stond dat ze van hem kreeg, wilde ze dat dit er uitgeknipt zou worden. Dat hebben we dus moeten doen, hoewel het een erg authentiek moment was. Maar essentiële discussies hebben we nog niet gehad."

Echte emoties

"De zesde aflevering van De Pfaffs die vanavond uitgezonden wordt, is de allerbeste totnogtoe omdat de allerechtste emoties aan bod komen. Meestal worden parallel verschillende verhalen van verschillende dagen gemonteerd. Nu wordt voor het eerst ook een chronologisch verhaal verteld, om de continuïteit te kunnen respecteren zoals die was op de dag dat de familie verneemt dat Jean-Marie een motorongeval gehad heeft in Italië.

"Eerst zien we een heel mooie ochtendscène die de psychologie tussen Sam Gooris en Kelly Pfaff prachtig in beeld brengt. We tonen het verloop van die dag, tot de familie een telefoontje uit Italië krijgt en ze helemaal bekommerd wordt om het ongeval. Kelly loopt 's avonds nog een modeshow, komt thuis wanneer haar moeder en zus naar Italië vertrokken zijn en begint dan een emotionele monoloog over haar vader, die tien minuten duurt. Ze analyseert op een prachtige manier de tragiek in de figuur van haar vader, terwijl haar tranen de schmink helemaal doen uitlopen. Dat zijn de authentiekste emoties, waarbij prachtig verwoord wordt hoe men naar haar vader kijkt. Unieke televisie."

Geen reclamefilmpjes

"Ik heb ook contractueel laten bepalen dat deze serie geen sponsor- of reclametintje zou krijgen. We waren immers niet van plan om de pr te verzorgen voor het Pfaff-fabriekje. In het begin had de familie de neiging om veel activiteiten te organiseren, om bepaalde bedrijfsbezoekjes te doen. Maar dat interesseert ons niet als televisiemakers, voor ons gaat het om de psychologie van de familieleden. Het publieke leven van de Pfaffs kennen we al, hun intimiteit niet. Daarom staat in het contract dat wij geen rekening houden met sponsoring of verzoeken om merken in beeld te brengen. De reclame op Jean-Maries hemdskraag moet natuurlijk in beeld komen, want anders hebben we niet meer met de echte Jean-Marie te maken. Maar ik zou niet willen dat er extra sponsoring in het programma binnen sluipt."

Crisismomenten

"Ook als het ongeval van Jean-Marie niet goed afgelopen zou zijn, waren we de gevolgen blijven filmen. Een ploeg was op het moment van het ongeval zelfs onderweg naar Italië om er de laatste dagen van de motorreis van Jean-Marie te volgen. Zij kwamen net in Italië aan toen hij naar het ziekenhuis gebracht werd. Het ongeval zelf hebben we dus niet gefilmd, maar als het anders was afgelopen hadden we dat ook gedaan. Al zou het de serie een wrang gevoel gegeven hebben. Revalidatie vraagt immers enorm veel tijd, denk maar aan wat Christopher Reeve overkomen is. Gelukkig is Jean-Marie heel snel hersteld. Maar dit crisismoment heeft in de reeks alvast voor een uniek familiegevoel gezorgd. Het toont warme relaties zonder dat ze slijmerig worden. Dergelijke momenten zorgen voor sterke emotie met inhoud."

Wegens succes verlengd

"Er waren oorspronkelijk dertien afleveringen van De Paffs voorzien, en dat is nu met drie verlengd tot zestien. Maar ik vind dat we daarna moeten stoppen, om te vermijden dat het gegeven uitgemolken wordt. Misschien kunnen we later de draad weer oppikken, over een jaar of zo, maar eerst moet de familie de tijd krijgen om te evolueren. Al zou het al veel minder aantrekkelijk worden als een van de meisjes alleen zou gaan wonen. Nu leven vier generaties op één locatie samen. In het verleden had ik dit al met een onbekende familie willen doen, maar dan zou de identificatie bij de kijker veel kleiner zijn omdat de personages minder appeal hebben. De bekendheid van de Pfaffs draagt alles bij tot het huidige gigantische succes van dit programma, omdat het daardoor voor zoveel verschillende deelpublieken tot de verbeelding spreekt. Het is vreemd dat dit nooit eerder gebeurd is, omdat het een simpel idee is dat zo voor de hand lag. Maar het is niet omdat iets voor de hand ligt dat het ook uitgevoerd wordt."

Kristof Demasure

De Pfaffs, VTM 20.40

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234