Woensdag 17/08/2022

InterviewLeen Vervaeke

‘Het protest van de Chinese bevolking tegen het zerocovidbeleid is nu veel krachtiger’

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

China is nog het enige land ter wereld met een strikt zerocovidbeleid. Inwoners van Shanghai mogen hun huis al weken niet verlaten. Zijn die restricties nog vol te houden? En hoe reageert de bevolking? We vragen het China-correspondent Leen Vervaeke.

Hessel von Piekartz

Dag Leen, de afgelopen dagen kwamen er veel zorgwekkende beelden naar buiten van de lockdown in Shanghai. Wat is er op dit moment bekend over de situatie daar?

“In die stad geldt sinds eind maart een harde lockdown, en zitten mensen al weken vast in hun appartement of wijk. Als journalist zou ik er graag naartoe reizen om verslag te doen. Maar je komt de stad nauwelijks in. Als het wel lukt, ben je verplicht om binnen te blijven. Dat heeft weinig zin.

“We krijgen een redelijk inkijkje door beelden die inwoners online zetten. In de eerste dagen was ook de overheid overrompeld waardoor censuur nog gebrekkig was. Inmiddels krijgen ze het onder controle en komen er minder beelden naar buiten. Dat kan natuurlijk ook komen doordat de situatie iets stabieler is en mensen aan de situatie wennen.

“Maar Shanghai is nog steeds een plek waar je niet wil zijn. Mensen zitten vast in hun huizen, de autoriteiten treden hard op tegen inwoners en mensen die positief testen op corona moeten in verplichte quarantaine. Zij gaan naar grote expohallen, leegstaande scholen of containerdorpen.

“In de eerste dagen was er te weinig plek voor de besmette mensen. Dat leidde tot mensonterende toestanden. Mensen kwamen terecht in een bouwval zonder bed, deken of voedsel. Overigens hebben die strikte maatregelen nog weinig effect, het aantal besmettingen blijft hoog. Het kan op deze manier nog weken of langer duren voor Shanghai uit lockdown gaat.”

Shanghai, 15 april 2022.  Beeld REUTERS
Shanghai, 15 april 2022.Beeld REUTERS

Andere landen, zoals Nieuw-Zeeland, hebben het zerocovidbeleid inmiddels laten varen. Waarom houdt China er nog aan vast?

“De Chinese overheid lijkt daarvoor meerdere redenen te hebben. Om te beginnen heeft ze tijdens de pandemie een fout gemaakt doordat ze de oudere kwetsbare bevolking niet genoeg heeft aangemoedigd om zich te laten vaccineren. De vaccinatiegraad onder die groep is laag waardoor China bij flinke virusverspreiding nog steeds veel sterfte riskeert.

“Wat ook meespeelt is dat het zerocovidbeleid door de communistische partij is gebruikt om te bewijzen dat het politieke model van China superieur is aan het democratische westerse model. Tijdens de pandemie wisten de Chinezen het aantal doden laag te houden, in tegenstelling tot sommige westerse landen. Om dat verhaal vol te houden, kunnen ze het beleid nu niet loslaten en sterfte riskeren. Daarmee zouden ze toegeven dat ook ander, westers, beleid succesvol is.”

De lockdowns hebben een enorme impact op de bevolking. Hoe reageert die op de voortdurende restricties?

“Die vraag is altijd moeilijk te beantwoorden. Het antwoord moet ik baseren op versnipperde en gecensureerde informatie, je kunt in China geen peiling houden. Maar wat opvalt: het aantal protesten en video’s die wantoestanden aan de kaak stellen, is enorm toegenomen. Dat zag je ook tijdens de eerste lockdown in Wuhan, ruim twee jaar geleden. Maar het is nu veel krachtiger.

“Donderdagavond verscheen een video op sociale media van een protest in Shanghai dat uit de hand liep. Politie in witte pakken sleurde mensen over straat en arresteerde hen hardhandig. Het waren mensen die uit hun huurappartement werden gezet, omdat er een quarantaineplek van werd gemaakt. De video verspreidde zich ontzettend snel, ook onder mensen die niks met politiek hebben.

“Bovendien hebben de restricties economische gevolgen. Shanghai is met 26 miljoen inwoners een van de belangrijkste economische steden. Nu de stad is afgesloten, komt ook de economie daar tot stilstand. Grondstoffen raken op, personeel kan niet aan het werk. Het is de vraag of kritiek van de bedrijven daarop genoeg is om de Chinese regering tot ander beleid te bewegen. Het lijkt er vooralsnog niet op.”

Zelf zit je momenteel in hoofdstad Beijing. Wat merk je daar van het strikte covidbeleid?

“Gelukkig geldt hier geen lockdown. Er zijn wel maatregelen, maar we kunnen ons binnen de stad nog vrij bewegen. Maar Beijing lijkt steeds meer op een versterkte burcht. Op alle mogelijke manieren proberen ze het virus buiten te houden. En voorlopig lijkt dat te lukken. Op dit moment er zijn 67 mensen besmet in heel Beijing. Dat is naar wereldwijde normen enorm weinig, maar voor de overheid hier voldoende om weer streng in te grijpen.

“Als je de stad eenmaal verlaat, is het moeilijk om weer binnen te komen. Iemand die uit een gebied komt met wat besmettingen moet zo veertien dagen in quarantaine. Weinig mensen willen dat riskeren, dus zit iedereen een beetje gevangen in de stad. Maar dat is veel beter dan gevangen zitten in je eigen appartement, zoals in Shanghai.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234