Zaterdag 11/07/2020

El Chapo

Het proces tegen El Chapo: een inkijkje in een excentriek en gewelddadig leven

Aanklager Amanda Liskamm wijst naar Joaquin ‘El Chapo’ Guzman tijdens haar reactie op het slotpleidooi van de verdediging.Beeld REUTERS

Het proces tegen de Mexicaanse drugsbaas Joaquin ‘El Chapo’ Guzman is afgerond. Het bewijs is overweldigend, maar zijn advocaat spreekt van een grote samenzwering.

Op de publieke tribune van de zwaar beveiligde rechtbank in New York was de afgelopen maanden soms de producer van de serie Narcos: Mexico te vinden. Hij maakte aantekeningen van het proces tegen Joaquin ‘El Chapo’ Guzman, volgens de aanklager de grootste drugshandelaar ter wereld, die aan het hoofd stond van het Mexicaanse Sinaloa-kartel en voor vele miljarden aan drugs Amerika binnensmokkelde. Misschien zien we er iets van terug in het volgende seizoen.

Weinig beschouwers konden, bij alle smeuïge details die er over het leven van El Chapo werden verteld, de vergelijking weerstaan met die serie, Narcos. De verhalen van de 56 getuigen die de aanklager de afgelopen maanden opriep, boden inkijkjes in een excentriek en weelderig leven, geleid door een drugsbaas die als het moest ook wreed was om zijn imperium te beschermen.

Dierentuin

Zo zou hij een privédierentuin hebben laten aanleggen, waar leeuwen en panters rondliepen. Een Mexicaanse politica die als minnares het bed deelde met El Chapo, vertelde hoe de twee naakt door een tunnel onder het bad vluchtten toen ze verrast werden door een inval van het leger. Fans van samenzweringen smulden van de vele verhalen over het omkopen van regeringsfunctionarissen en politieagenten.

El Chapo eiste loyaliteit. Hij schrok er niet voor terug om als voorbeeld zijn eigen neef te laten doodschieten, nadat die gelogen had over zijn reisplannen. Een man van een ander kartel, die geweigerd had om zijn hand te schudden, overleefde die onbeleefdheid niet. En misschien wel de gruwelijkste getuigenis kwam van zijn bodyguard, die vertelde hoe een rivaal dagenlang werd gemarteld, en vervolgens levend werd begraven.

Dat schrikbewind kon niet voorkomen dat hij gepakt werd. De manier waarop doet eerder denken aan een drama van Shakespeare, waarin de hoofdpersoon ten onder gaat door een fatale karakterfout, dan aan een aflevering van Narcos. Bij El Chapo waren het ironisch genoeg de ietwat paranoïde voorzorgsmaatregelen om niet gepakt te worden, die ervoor zorgden dat hij in de val liep.

Spyware

Want El Chapo liet zelfs zijn directe omgeving, inclusief zijn vrouw en zijn minnaressen, afluisteren met spyware op hun telefoons. Dat was effectief, maar maakte hem ook afhankelijk van zijn ICT’er. Toen de FBI die ICT’er als getuige had gerekruteerd, kregen ze de beschikking over een oceaan aan belastende gesprekken en tekstberichten. Daarmee konden veel getuigenverklaringen worden geschraagd.

Wat moest de verdediging tegen zoveel bewijs beginnen? Wie het slotpleidooi van de advocaten van Guzman hoorde, kreeg het gevoel niet in een misdaadserie of een drama van Shakespeare beland te zijn, maar eerder in The Usual Suspects. In die film uit 1995 beschikt een mysterieuze crimineel, Keyser Söze, op afstand over allerlei misdaad, zonder ooit zelf in beeld te komen van de politie.

Samenzwering

De Keyser Söze van dit proces heet volgens de verdediging Ismael ‘el Mayo’ Zambada. Hij zou de werkelijke leider van het Sinaloa-kartel zijn, en loopt nog altijd vrij rond, met dank aan grote sommen zwijggeld die hij betaald zou hebben aan de hoogste regeringskringen. Het oppakken van El Chapo zou niet meer dan een manoeuvre zijn waarmee Zambada, de Mexicaanse overheid en de FBI de aandacht afleiden van de werkelijke kwade genius.

En die getuigen dan? Allemaal uit op strafvermindering en dus niet serieus te nemen, volgens de advocaten. Ook, beweren zij, zouden de audio-opnames waarop El Chapo allemaal belastende dingen zegt van iedereen kunnen zijn.

Het is een vergezochte, riskante strategie met weinig kans van slagen. De rechter greep soms in, als de verdediging zich aan al te bizarre theorieën te buiten ging. “U wijst overal naartoe, behalve in de richting waarin het bewijs wijst”, reageerde de aanklager.

Maar waarschijnlijk was het een weloverwogen gok van de advocaten om vol op het samenzweringsorgel te gaan. De enige mogelijkheid die Guzman heeft om een leven in de gevangenis te ontlopen, bij zoveel bewijs, is dat een van de juryleden vatbaar blijkt voor twijfel. Vanaf vrijdag buigt de twaalfkoppige jury zich over het bewijs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234