Zondag 25/10/2020

Podium

Het proces dat Ai Wei Wei nooit kreeg

Ai Wei Wei.Beeld AP

'Here stops the recording.' Het transcript van Ai Wei Wei's rechtszaak tegen de Chinese overheid is de enige zekerheid in 'Trial About Fake' van Manu Riche. De Belgische documentairemaker voert vandaag het proces dat de Chinese kunstenaar zelf niet mocht bijwonen opnieuw op voor het Kunstenfestivaldesarts. "Ik weet absoluut niet wat er zal gebeuren."

Op 3 april 2011 wordt kunstenaar Ai Wei Wei gearresteerd door de Chinese politie. Hij verdwijnt voor 81 dagen en ziet zijn paspoort niet meer terug, zogezegd wegens fraude van zijn architectuurbureau Fake Ltd.

"Bewijs dat maar", denkt Ai Wei Wei en hij daagt de overheid voor de rechter. De dag van het proces wordt hij verhinderd zijn huis te verlaten. Zijn advocaat Pu Zhiqiang, ondertussen van de radar verdwenen, is wel aanwezig en neemt de rechtszaak stiekem op met zijn computer.

Dat transcript belandt uiteindelijk bij documentairemaker en regisseur Manu Riche. De voorbije zes jaar zocht Riche Wei Wei verschillende keren op in China. Aanvankelijk was het plan samen een reisdocumentaire te maken, maar naarmate de situatie in China steeds grimmiger werd, gooide Riche het roer om.

"Ik kon die allesoverheersende politieke context niet negeren", vertelt Riche. "Wei Wei leeft vooral virtueel dezer dagen. De Chinese overheid springt erg soepel om met haar geschiedenis, maar Wei Wei documenteert zijn leven minutieus. Bij zijn proces ging dat niet; dat wil ik nu voor hem doen."

In een kale ruimte in de coulissen van de KVS staan 50 van Ai Wei Wei's stoeltjes, deel van zijn voorbije expositie Evidence in Berlijn, opgesteld onder het alziend oog van 45 camera's.

Die camera's worden bestuurd door een klein, maar uiterst complex computertje, dat werkt volgens een algoritme dat randomness creëert.

De tekst van het transcript is het enige wat vaststaat in Trial About Fake; ook de acteurs, waaronder het Tristero-trio en Marijke Pinoy, weten niet wat er zal gebeuren.

Manu Riche.Beeld Joris Casaer

"De computer bepaalt welke beelden het publiek te zien krijgt. Zo wordt naast Wei Wei's proces ook ons artistiek proces getoond. Trial About Fake is niet de verfilming van een proces, maar de verbeelding ervan", legt Riche uit.

Want valt een proces waarbij de aanklager uit de rechtszaal wordt geweerd nog wel een proces te noemen? "Wij westerlingen geloven graag in de Chinese fictie, maar we kunnen niet langer blijven doen alsof het Chinese systeem normaal is."

Riche plant het beeldmateriaal van Trial About Fake persoonlijk aan kunstenaar Ai Wei Wei te bezorgen.

Bang dat hij nu op China's zwarte lijst staat, is hij niet. "Ze zijn daar wel slim genoeg om mij binnen te laten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234