Woensdag 10/08/2022

AchtergrondPost-vakantiesyndroom

Het post-vakantiesyndroom: wanneer je na je verlof dringend aan verlof toe bent

De beste manier om de vakantiekater weg te spoelen is volgens psychologen om meteen een nieuwe reis te boeken. Beeld Nanna de Jong / VRIJDAG!
De beste manier om de vakantiekater weg te spoelen is volgens psychologen om meteen een nieuwe reis te boeken.Beeld Nanna de Jong / VRIJDAG!

De zomermaanden zijn voorbij en heel wat mensen ruilden deze maand uitgerust hun vakantiebestemming in voor de werkvloer. Onderzoek toont echter aan dat werknemers enkele weken na hun verlofperiode alweer even gestrest zijn als daarvoor. Wat kunnen we doen om die post-vakantieblues te vermijden?

Paul Notelteirs

Vermoeidheid, een verhoogde hartslag en angsten. Het zijn de belangrijkste symptomen van een aandoening die onderzoekers aan de Universiteit van Granada enkele jaren geleden het ‘post-holiday-syndroom’ noemden. Zij stelden vast dat mensen die uit vakantie terugkeren vaak psychologische problemen ondervinden wanneer ze zich weer inwerken. De volgelopen mailbox, de stapel onafgewerkte dossiers en de druk om opnieuw in een rijk sociaal leven te investeren, zorgen er volgens hen voor dat burgers op lange termijn weinig vruchten plukken van hun verlofperiode.

Dat ‘post-holiday-syndroom’ klinkt misschien als een luxeprobleem dat voornamelijk verwende westerlingen treft, maar onderzoek toont aan dat de aanpassingsmoeilijkheden neurologisch verklaard kunnen worden. De anticipatie voor het begin van een vakantie zorgt ervoor dat onze hersenen gelukshormonen als dopamine en endorfine aanmaken, tijdens de verlofperiode gaan we door de mentale afstand tegenover professionele besognes meer in het nu leven. Ondertussen worden we voortdurend geprikkeld, wat de hersenen goed doet. Om het met de woorden van neurobioloog Dick Swaab te zeggen: “Je maakt wat nieuwe synapsen of zenuwcelverbindingen en dat houdt je hersenen fit.”

‘Medicijnen’ tegen vakantieblues

Zodra we weer in onze vertrouwde omgeving zijn, gaat de productie van de gelukshormonen minder vlot, wat gevolgen heeft voor onze mentale gezondheid. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Algarve is het namelijk niet altijd makkelijk om de opgebouwde autonomie weer op te geven of om oude gewoontes weer op te pikken. Daarnaast zorgen de moeilijkheden om weer aansluiting te vinden bij collega’s ervoor dat veel werknemers neerslachtig of oververmoeid raken.

Een playlist met vakantienummers maken voor in de auto op weg naar het werk, beginnen schilderen of een andere nieuwe hobby zoeken of kamperen in eigen tuin: het zijn maar enkele van de ‘medicijnen’ tegen de vakantieblues die lezers van het NRC Handelsblad naar voren schoven nadat de krant onlangs een oproep had gedaan voor tips om het vakantiegevoel nog wat vast te houden. Nog eentje: “Elke donderdag vrij nemen. Zo heb ik elke week nog een beetje verlof.”

Zeker dat laatste is een goed idee, zegt ook arbeidspsychologe Jessica De Bloom (Rijksuniversiteit Groningen). In haar boek De kunst van het vakantievieren stelt ze dat het belangrijk is om bij de terugkeer naar kantoor niet meteen te veel hooi op je vork te nemen. “Een korte werkweek met het volgende weekeinde alweer in het vooruitzicht kan je helpen om het relaxte gevoel langer vast te houden.” Psycholoog Thijs Launspach is het daarmee eens: “Accepteer dat je post-vakantie wellicht wat minder productief bent”, schreef hij onlangs in het Algemeen Dagblad.

Tijdens vakanties zorgen onverwachte uitdagingen en prikkels ervoor dat onze hersenen gelukshormonen aanmaken. Volgens De Bloom is het ook mogelijk om dat gevoel op te wekken als je negen uur per dag op een bureaustoel doorbrengt. Ze stelt voor om naar een andere supermarkt te trekken, een nieuw café te bezoeken of een ongewone hobby uit te proberen.

Launspach bevestigt dat zulke acties voor een hogere productie van gelukshormonen kunnen zorgen, maar waarschuwt ervoor dat wie na een vakantieperiode zijn hele leven hoopt om te gooien uiteindelijk teleurgesteld kan worden. “Zulke voornemens vervliegen in de hectiek van alledag vrij snel." Hij gelooft dat het nuttiger is om na de verlofperiode korte rustmomenten in te bouwen.

Psychologen adviseren echter dat de beste manier om de vakantiekater weg te spoelen is om meteen een nieuwe reis te boeken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234