Zaterdag 06/06/2020

CoronocrisisWerkgelegenheid

Het plan-Wilmès van 8 miljard: ‘Uitstel van executie’

Beeld BELGA

Het sociaal-economische plan dat de regering-Wilmès heeft aangekondigd om de crisis door te komen, zal ons land 8 à 10 miljard euro kosten. Een goede eerste stap, lijkt de teneur. Maar de regering zal nog heel wat moeilijke beslissingen moeten doorhakken.

Wat is er precies beslist?

Het aantal tijdelijk werklozen klokt nu al af op 671.000 en naar alle verwachting stijgt dat cijfer nog naar 800.000 à 1 miljoen, meldt minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V). Om die mensen doorheen de crisis te loodsen, kondigt ze aan het uitkeringsplafond te verhogen met 5,63 euro netto per dag. Concreet krijgen mensen zo 150 euro per maand bij bovenop de bestaande uitkering. Eerder was het plafond al verhoogd van 65 procent van het brutoloon naar 70 procent.

Het hoofddoel blijft om mensen aan het werk te houden, maar werknemers zullen wel sneller in tijdelijke werkloosheid kunnen gaan. “Er is vandaag nog slechts één aanvraagprocedure: de coronaprocedure”, zegt Muylle. “Dat gaat nu ook automatisch, en duurt niet langer drie tot vier weken zoals vroeger.” De aanvraag moet wel van de werkgever komen, wat toelaat om personeelskosten te verlagen zonder tot ontslagen te moeten overgaan.

Zoals minister van Financiën Alexander De Croo (Open Vld) donderdag al bekend maakte, kan er voor de belastingen op twee maanden respijt gerekend worden. Voor zelfstandigen komt er een vervangingsinkomen voor maart en april, waarvoor ze contact moeten opnemen met hun sociaal verzekeringskantoor. Alle sociale bijdragen van het eerste en tweede kwartaal moeten pas op 15 december betaald worden. Op premies vanuit de regionale overheden, zoals de 4.000 euro hinderpremie voor horecazaken die moeten sluiten, zal de federale regering geen belastingen te heffen. 

De periode voor seizoensarbeid is verdubbeld. Zo kunnen seizoensarbeiders hier blijven, wat nodig is voor de opstart voor land- en tuinbouwbedrijven. Als laatste kent de federale overheid ziekenhuizen  een ‘thesaurievoorschot’ toe van één miljoen euro, om een gebrek aan inkomsten te overbruggen door consultaties en ingrepen die uitgesteld zijn.

Wat mag dat kosten?

De huidige hulpmaatregelen zullen serieus wegen op de begroting. “8 tot 10 miljard euro”, zei minister van Begroting David Clarinval (MR). Bij elke maand die deze crisis langer duurt, zou er 2 tot 3 miljard bijkomen. Clarinval maakt zich wel sterk dat het voor een groot stuk om uitstel en geen kwijtschelding gaat - zoals de sociale bijdragen en de belastingen. Die middelen moeten op termijn dus nog steeds naar de staatskas vloeien.

“Maar er zullen nog meer stappen nodig zijn om het boeltje te redden”, zegt professor openbare financiën Herman Matthijs (VUB/UGent). Hij raamt de totale kost van deze crisis op “tientallen miljarden euro”. Voka berekende eerder deze week dat de economische kost van de coronacrisis op 16 miljard euro zal komen. “En sinds die berekening zijn een aantal veronderstellingen al aangescherpt”, wijst hoofdeconoom Bart Van Craeynest er bijvoorbeeld op dat ook bedrijven in de bouwsector nu dichtgaan. “De begroting moet nu even wijken, die opkuis is voor later.”

De Nederlandse Rijksoverheid verwacht de komende drie maanden tussen de 45 en 65 miljard euro extra te moeten lenen. “Zij staan wel met een surplus van 10 miljard euro aan de startmeet, wij met hetzelfde bedrag in het rood”, zegt Matthijs, die de noodkreet van De Croo richting de banken - “tien jaar geleden hebben wij de banken moeten redden, nu moeten de banken ons helpen” - een beetje als wishful thinking bestempelt. “Er zijn inderdaad economische buffers aangelegd, maar BNP Paribas zetelt nu wel in Parijs. Gaan zij ons helpen?” 

Volgens Matthijs zal een gericht monetair beleid vanuit de Europese Centrale Bank dan ook cruciaal zijn. “Van Europa hebben we de voorbije dagen helaas te weinig gezien.” De Europese Commissie stelde vrijdagavond bij monde van voorzitter Ursula von der Leyen wel nog voor om de afspraken over het begrotingstraject van de lidstaten op te schorten. Een ongeziene ingreep, waardoor de nationale regeringen zoveel geld als nodig in de economie kunnen pompen.

Gaan deze maatregelen volstaan?

“Uitstel van executie”, noemde fiscalist Michel Maus (VUB) de uitgestelde bijdragen op vrijdag al in deze krant. “Het effect van die maatregel hangt heel sterk af van de duur van deze crisis”, zegt Van Craeynest. “De meeste economen gaan nog steeds uit van een tijdelijke en geen structurele schok. Als de economie snel weer opveert, heeft uitstel wel zin.”

De algemene teneur bij zowel werkgevers- als werknemersorganisaties is dat dit pakket een goede eerste stap is. Voka ziet als logische volgende stap een waarborgregeling voor de banken, waardoor bedrijven die in de problemen komen met hun kredieten op een overbrugging kunnen rekenen. Daarnaast eisen de drie vakbonden dat het systeem van tijdelijke werkloosheid ook wordt opengezet voor uitzendkrachten, en vraagt ABVV om de uitkering bij tijdelijke werkloosheid verder op te trekken naar 80 procent van het brutoloon. 

“Iedereen zal natuurlijk staan schreeuwen om hulp”, zegt Matthijs, die meent dat de regering de komende weken moeilijke knopen zal moeten doorhakken. “Wellicht zal de regering op een bepaald moment moeten beslissen welke strategische bedrijven het moet overeind houden, en welke niet. Is Brussels Airlines strategisch? Of eerder een bedrijf dat windmolens neerzet? Dat zal een discussie zijn zoals met de lijst van zware beroepen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234