Dinsdag 26/05/2020

Onderwijs

Het plan-Weyts: ‘Dit zou neerkomen op een toelatingsproef voor de lagere school’

'Kinderen een jaar laten overdoen, heeft op de lange termijn niet zoveel effect', zegt co-directrice Ann Eerebout van de Sint-Salvatorschool in Gent.Beeld Eric de Mildt

Kleuters zouden pas mogen overgaan naar het lager onderwijs als ze slagen voor een taaltest. Dat idee schreef Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) in een ontwerp van voorstel. Maar zowat iedereen schiet het af. ‘Dit zou neerkomen op een toelatingsproef voor de lagere school.’

“Vroeger deden we dat meer, een kleuter het derde kleuterklasje laten overdoen als hij nog niet voldoende Nederlands kon.” Sabine Van De Wouwer staat in een overvolle kleuterklas en moet moeite doen om zich verstaanbaar te maken. “Waarom we daarvan afgestapt zijn? Omdat we merkten dat het bij veel kleuters niet het gewenste effect had.” 

Van De Wouwer kan het weten. Al 25 jaar ervaring heeft ze, eerst als kleuterleidster, sinds 5 jaar als zorgleerkracht in de derde kleuterklas. In die periode leerde ze de problematiek van kleutertjes die niet goed Nederlands kunnen goed kennen: drie op de vier leerlingen van GO!-basisschool Melgesdreef in Merksem hebben een anderstalige achtergrond. “Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Maar een jaartje laten overdoen... Een kind is meer dan een cijfer alleen.”

Toch ligt net dat idee van een jaartje wachten op tafel bij de Vlaamse regering. Het idee komt uit de koker van Weyts, die het in de ontwerpteksten van het nieuwste onderwijsdecreet zette. Dat schrijft Het Nieuwsblad. Het niveau dat de kleuters moeten behalen, zou door de Vlaamse overheid worden bepaald. Of ze dat halen, zou de klassenraad moeten nagaan.

Beeld Eric de Mildt

Het voorstel zou de derde trede van een opstapje naar het lager onderwijs moeten vormen. De eerste en mogelijk tweede trede zijn een taaltest aan het begin van het derde kleuterklasje. Is die niet goed, dan zal die kleuter zijn Nederlands moeten bijspijkeren, desnoods via een taalbad. De eerste twee treden stonden in het Vlaamse regeerakkoord en raakten in november bekend. Vooral het idee om desnoods een taalbad te organiseren, zorgde voor veel kritiek van experts.

De derde trap, die de toegang tot het lager onderwijs zou weigeren, is nieuw. Ook voor de coalitiepartners CD&V en Open Vld, die niet op de hoogte waren van het idee. “Wij zijn niet akkoord”, zegt Vlaams Parlementslid Loes Vandromme (CD&V). “Mocht bij de instroom in het lager onderwijs blijken dat er voor een bepaalde leerling nog uitdagingen op het vlak van Nederlands zijn, dan vinden wij het vanzelfsprekend dat het taalintegratietraject voor die leerlingen wordt voortgezet, maar wel in het lager onderwijs.” Ook Open Vld is kritisch: “Dat is niet de afspraak, we voeren geen toelatingsexamen voor het lager onderwijs in”, zegt Vlaams Parlementslid Sihame El Kaouakibi.

‘Dit is problematisch’

Buiten de politiek krijgt Weyts evenmin steun. “Wij hebben grote vragen bij dit voorstel”, zegt Lieven Boeve, topman van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. “Wij vinden een goede kennis van de instructietaal zeer belangrijk en zetten daar sterk op in”, zegt Nathalie Jennes, woordvoerster van het Gemeenschapsonderwijs (GO!). “Maar bij een selecterende test in de kleuterklas hebben wij bedenkingen.”

Volgens Weyts’ woordvoerder gaat het “louter om een voorstel dat nog op de ministerraad besproken moet worden”. Voorstel of niet, het is voorlopig onduidelijk waar het idee vandaan komt. “Is dit nu uit een gebrek aan kennis of is het ideologie?”, zegt Piet Van Avermaet, directeur van het Steunpunt Diversiteit & Leren (UGent). “Ik vraag het mij echt af, want dit is problematisch.” 

Van Avermaet vindt geen wetenschappelijke evidentie voor het idee. “Het leren van een taal is een continu proces. Het kan tot vijf of acht jaar duren eer iemand dat onder de knie heeft. Waarom zouden we dat proces dan plots onderbreken?” Liever zou hij zien dat er meer wordt ingezet op de professionalisering van de kleuterleerkrachten en bij uitbreiding ook de leerkrachten in het lager en secundair onderwijs. “We moeten ervoor kunnen zorgen dat kinderen meer effectief praten en een kwalitatief hoogstaande taalervaring hebben.” Hij wordt daarin bijgetreden door taaldocent Marlies Algoet (Odisee Hogeschool). “Ik begrijp dat er iets moet gebeuren. Als je hier als leek naar kijkt, lijkt dat misschien een goed idee. Maar het is een schijnoplossing. Investeer dan liever in goede ondersteuning, bijvoorbeeld door twee kleuterleidsters mogelijk te maken in het derde kleuterklasje.”

‘Groei is het belangrijkste’

Dat is exact wat ze doen in de Sint-Salvatorschool in Gent. Ook daar zien ze veel kinderen met een andere thuistaal toestromen en kozen ze bewust om twee kleuterleidsters voor de klas te zetten. “De klassen zijn zo misschien iets groter, maar je ziet dat de kinderen stappen vooruit zetten”, zegt co-directrice Ann Eerebout. “Kinderen een jaar laten overdoen, heeft op de lange termijn niet zoveel effect. Liever zetten we in op een positief taalbeleid waarbij we kinderen zoveel mogelijk ondersteunen, met extra leerkrachten. Maar ja, dat is in tijden van een lerarentekort niet makkelijk.”

Opvallend is dat zowat iedereen gewonnen is voor een taaltest én de nodige begeleiding voor wie daar slecht op scoort. “Maar mochten we iedereen die niet slaagt voor die test aan het begin van het derde kleuterklasje niet laten overgaan, dan zou een derde van onze klas blijven zitten”, zegt Van De Wouwer. “Dat kunnen we niet maken. Het belangrijkste is dat we tegen het einde van het derde klasje groei zien. Ook al is het Nederlands nog niet perfect, toch moeten we het dan aandurven om hen te laten overgaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234