Maandag 25/05/2020

Column

Het participatieve mediageschreeuw dat vandaag gecultiveerd wordt, is saai

Beeld dm

San F. Yezerskiy (1983) combineert een voltijdse kantoorjob met een prille carrière als schrijver.

Lang geleden, in het Pyongyang aan de Dijle waar ik woonde, keken wij in het geniep naar de Nederlandse omroepen wanneer het zendschema van de BRT ons niet beviel. De programma's daar waren iets luider en chaotischer dan wij gewoon waren, maar verder goed te doen. Met de komst van de commerciële televisie kreeg Vlaanderen zelf alle luide, chaotische programma's die het opkon, maar de gewoonte om naar de VARA te zappen heb ik nooit afgeleerd. Zo komt het dat ik mijzelf nu regelmatig in slaap zit te ergeren bij de laatavondshow 'Pauw en Witteman'.

'Pauw en Witteman' is een praatprogramma dat zich onderscheidt doordat gasten er niet per se de kans krijgen om datgene te vertellen waarvoor ze werden uitgenodigd. Dit zag ik afgelopen week tweemaal gebeuren: een eerste keer bij een bezorgde moeder die het niet oké vond dat de sinterklaasfolder van Bart Smit kleine meisjes afbeeldde in een rol waaruit vrouwen zich in de jaren zeventig met veel moeite hadden weten te bevrijden, en een dag later bij een kunstenaar die een kritische kanttekening plaatste bij het hele sinterklaasfeest zélf, en zich afvroeg of we anno 2013 onze kinderen nog wel moesten laten entertainen door een koloniaal-archaïsche schertsfiguur als Zwarte Piet.

De commentaren op het internet brachten weinig verrassingen: de 'losgeslagen feministe' werd aangevallen op haar uiterlijk, in termen waarin doorgaans enkel Silvio Berlusconi over Angela Merkel spreekt. De - toevallig zelf zwarte - kunstenaar werd aan het verstand gebracht dat racisme helemaal geen probleem meer is, in bewoordingen zo racistisch dat mijn ontploffende ironiemeter alle ramen in het huis uit hun sponningen blies.

Wat mij meer verbaasde, waren de reacties in de studio. Geen van beide gasten kon één zin afmaken zonder daarbij onderbroken te worden door arrogant hoongelach, door termen als 'belachelijk' en 'idioot', door de vraag of dit "echt zo'n gigantisch probleem" was. De presentatoren boden grondig tegenwerk, niet met de bedoeling de discussie richting te geven, maar om haar dood te leggen.

Deze twee fragmenten illustreerden haarfijn naar welk niveau het discussiëren tegenwoordig is afgezakt. Niemand ligt nog wakker van wat een ander denkt of waardoor die zich beledigd voelt, de onthulling van het onderwerp is enkel nog het startsein om om het snelst Een Mening te roepen. Wie toevallig zonder Mening zit, kan zich bedienen van de dooddoener: "Moeten we hier aandacht aan schenken, terwijl er in Syrië mensen doodgaan?"

Ik ben grootgebracht met het naïeve idee dat een discussie vooral interessant is wanneer je er niet om geeft om jezelf te horen praten. Dat je luistert naar wat iemand vertelt, aan de hand daarvan je eigen mening aanpast en in het beste geval met wat handige retoriek hetzelfde teweegbrengt bij de ander. Het participatieve mediageschreeuw dat vandaag gecultiveerd wordt, is zo volkomen saai omdat het volledig draait rond zelf gelijk halen, of in ieder geval niet verliezen. Wanneer iemand iets slimmers zegt, wordt dit gezien als de grootste vernedering denkbaar.

Vorige maand hield het Radio 1-programmaHautekieteen thema-uitzending over Syrië - het enige onderwerp waarvan we tenminste niet kunnen zeggen dat Syrië veel erger is. Volgens een luisteraar die inbelde, moest de NAVO ver van het conflict wegblijven, want: "Als we ingrijpen zal geen enkele moslim ons dankbaar zijn." In de studio zat ook journalist Jens Fransen, die deze stelling tegensprak aan de hand van een aangrijpend persoonlijk verhaal uit Libië, waar hij de bevolking had horen juichen toen de hulp uit het Westen eindelijk kwam. De luisteraar liet hem uitspreken en herhaalde daarna droogweg: "Dat kan allemaal wel zijn, maar geen enkele moslim is ons dankbaar, wat we ook doen."

In het Pyongyang aan de Dijle waar ik woonde, werd ons nog niet voortdurend in elk programma naar onze mening gevraagd. We stonden met z'n allen veel verder toen.

 
Niemand ligt nog wakker van wat een ander denkt of waardoor die zich beledigd voelt, de onthulling van het onderwerp is enkel nog het startsein om om het snelst Een Mening te roepen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234