Zaterdag 17/04/2021

Het oog van Medusa herzien

theater

'métamorphoses nocturnes' van ingrid von wantoch rekowski

Brussel

Van onze medewerkster

Liv Laveyne

Wie Medusa, die met het slangenhaar, aankeek, versteende onder haar blik. Tot Caravaggio haar een koekje van eigen deeg gaf en zij versteende onder zijn kunstige penseelstreek. Want het geschilderde beeld verandert niet meer, de figuur wordt icoon om voor altijd te zijn en niet te zijn.

To be and not to be, is de vraag volgens Ingrid von Wantoch Rekowski. Zij ensceneert met Métamorphoses nocturnes klassiekers uit de schilderkunst als tableaux vivants en laat acteurs live toneelfiguren uitbeelden binnen het kader van een schilderij. Het is een yin-yang dat al eeuwenlang standhoudt, schilderijen lijken soms levensecht en het toneelbeeld blijft tot op heden overwegend geëncadreerd door een roodfluwelen doek en stucwerk met goudbeslag.

De Frans-Duitse Von Wantoch Rekowski beklaagde zich bij haar laatste creatie In H-moll (2001) over het feit zich zelden op het personage te kunnen toespitsen, maar altijd gedwongen te zijn een personage in functie te zien van het grotere muzikale theatrale geheel. Voor Métamorphoses koos ze dan ook resoluut voor een presentatie als polyptiek, een veelluik zonder opgelegde leesvolgorde waarin je vrij kunt rondwandelen als in een museum.

Net als in onze fantasie komen de schilderijen ook hier pas bij flikkerend kaarslicht tot leven: Medusa rolt vervaarlijk met haar ogen van op een pilaar, Cleopatra's lijf schokt en siddert onder het sluipende gif, terwijl Boticelli's Venus bevuild wordt door drie goudvissen in een waterbassin. Caravaggio's Bacchus, die zich nu al ruim vier eeuwen laaft aan gegiste druivendrank, ziet zijn publiek dubbel.

Bewegende schilderijen door middel van videoprojecties is een beproefd concept. Maar in tegenstelling tot bijvoorbeeld Bill Viola's De Ontmoeting, waar een alledaags gegeven door de esthetische implicaties iets mythisch krijgt, maakt Von Wantoch Rekowski de omgekeerde beweging. Beweging is bij haar een middel tot demystificatie en vermenselijking. Alsof Mona Lisa ieder moment door haar moeder op de vingers kan worden getikt omdat ze mensen te lang aanstaart. De projecties worden afgewisseld met conceptueel werk: een reeks biechtstoelen met een spiegel waarin Molières hypocriete Tartuffe aan zelfbevraging kan doen, humanistische vanitasmotieven zoals een kaars, spiegel of pauwenveer gecombineerd met hedendaagse vergankelijkheid als poppenbeentjes of een vliegenvanger.

Dit eerste deel van de tentoonstelling staat zowel inhoudelijk en vormelijk op eenzelfde niveau, maar is niet half zo leuk als het tweede luik, waarin theaterpersonages in het schilderijkader vast komen te zitten. Een Elizabethaans gekleed mannetje met een goud verniste kader voor zijn tronie, leidt bekkentrekkend het publiek naar de poppenkast van onze dramageschiedenis. Von Wantoch Rekowski wil haar personages via één bepaald citaat, handeling of attribuut tot de essentie reduceren. Het kader als dubbel cliché: Bizets Don Jose uit Carmen geeft een vocaal showtje vanuit een glitterkader. Job steunt en zucht en leunt op zijn kader. Phaedra wacht mijmerend op de komst van Hippolytus vanachter een gordijntje. De Heilige Maagd hult zich in een kader van naakte speelgoedpoppen als een moeder die niet over het verlies van haar kind raakt, terwijl Penthiselea, de strijdlustige koningin der Amazonen, huilt als een bronstige wolvin op deze nocturne. De gekken en gefrustreerden, ze komen alleen 's nachts buiten.

WAT: Métamorphoses Nocturnes WIE: Ingrid von Wantoch Rekowski WANNEER EN WAAR: Vanavond doorlopend van 21 tot 23.30 uur, in BSBbis, Kazernestraat 37, BrusselONS OORDEEL: Een sfeervol overzicht van de kunst- en theatergeschiedenis.

'To be and not to be', dat is de vraag volgens Von Wantoch Rekowski

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234