Zaterdag 18/09/2021

Het oog van de tijd

Gent

Van onze medewerkster

Clara van den Broek

De vergankelijkheid van de podiumkunsten is een van die thema's die tot de evergreens van de gespreksonderwerpen behoren. Als je ervan uitgaat dat een scenisch gebeuren momentaan, eenmalig en haast niet reproduceerbaar is, geldt de vraag hoe men daarmee moet omgaan, en of men dat nu net jammer dan wel fantastisch moet vinden. Terwijl het welles-nietes op de achtergrond doorgaat, heeft de Canadese danseres-choreografe Marie Chouinard alvast in één richting beslist: zij stelde een retrospectief programma samen waarin ze haar spraakmakendste danssolo's, gemaakt tussen 1978 en 1998, op een rijtje zet.

Chouinard is een van Canada's meest representatieve choreografen op het vlak van de postmoderne dans. Ze debuteerde in 1979 met solowerk waarin ze zelf optrad en waarin ze het midden hield tussen dans en performance. Dat bleef ze doen tot ze in 1990 haar eigen compagnie oprichtte en groepschoreografieën begon te maken. Maar vanuit de overtuiging dat een choreografie "niet voltooid is zolang ze niet werd doorgegeven aan een andere danser, zodat er een nieuw werk kan ontstaan", onderwees ze, onder meer met de hulp van videobeelden, een aantal van haar solo's aan enkele dansers van haar gezelschap. Dat leverde vorig jaar de retrospectieve voorstelling Les Solos 1978-1998 op, met twee nieuwe solo's uit '98. De Gentse Vooruit, die de choreografe vroeger al meermaals te gast had, plaatste de voorstelling op zijn programma.

De elf geprogrammeerde solo's werden opgedeeld in drie groepen: het eerste werk (eind jaren zeventig, begin jaren tachtig), de solo's uit de jaren tachtig, en het werk van de jaren negentig. Zo kun je mooi nagaan in welke richting de choreografe al dan niet geëvolueerd is, met als verrassend besluit dat de laatste solo in de rij, Humanitas uit '98, opvallend dicht aansluit bij de eerste, Cristallisation uit '78. Er wordt zelfs gedeeltelijk hetzelfde bewegingsmateriaal gebruikt. Ook de solo's daartussen zijn evenveel schakeringen van ongeveer dezelfde kleur.

Chouinard is voornamelijk geïnteresseerd in de dansante expressie van een vitale impuls, van de essentie van het Leven en van een zoektocht naar authenticiteit. Haar choreografieën hebben alle iets primitiefs, iets van naïeve schilderkunst. Dat is ook haar kracht: je voelt dat haar dans in verbinding staat met oermodaliteiten van het leven. De nadruk ligt op lichaamsfuncties, mythische en etnische vormen, een innerlijke, ongecontroleerde impuls voor beweging. Hier en daar doen haar solo's zelfs denken aan beelden uit choreografieën van Martha Graham. Les Solos 1978-1998 is vooral interessant vanuit encyclopedisch, danshistorisch perspectief. De zoektocht van Marie Chouinard is op zich voor een hedendaagse toeschouwer wat achterhaald. Zelfs in de laatste solo, Humanitas, doet het expressionistische aspect wat verouderd aan. Ook is het moeilijk om zich voor te stellen dat het vroege werk op het Kaaitheaterfestival in 1983 voor opschudding zorgde omdat er zulke primaire lichaamsfuncties in werden getoond als plassen, masturberen en klaarkomen. Maar de retrospectieve geeft je wel de kans je een concrete voorstelling te maken van 'wat het moet geweest zijn'. Wie had het over de vergankelijkheid van de podiumkunsten?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234