Vrijdag 28/02/2020

EK atletiek

Het ongelooflijke verhaal van Koen Naert: in 2016 verpleger bij aanslagen Brussel, nu Europees kampioen marathon

Koen Naert won de marathon op het Europees Kampioenschap.Beeld BELGA

Van een empathische verpleger in het Militair Ziekenhuis van Neder-over-Heembeek naar Europees kampioen op de marathon in twee jaar tijd: Koen Naert (28) schreef gisteren een bijzonder verhaal op het EK in Berlijn. 

Na 42,195 kilometer lopen onder een loden zon lag de finish van de marathon gisteren aan de Gedächtniskirche, in hartje Berlijn. Een kerk die nog de littekens van de Tweede Wereldoorlog draagt. 

Koen Naert, die als eerste Belg in 47 jaar tijd (Karel Lismont in 1971) EK-goud op de marathon won, weet uit eerste hand welke schade terreur kan aanrichten. Toen hij op 22 maart 2016 onderweg was naar zijn kinesist in Leuven, hoorde hij op de radio steeds alarmerender berichten over de aanslagen in Zaventem en Brussel. 

Naert, die zijn job als verpleegkundige in het brandwondencentrum in het Militair Ziekenhuis net 'on hold' had gezet om zich voltijds op de marathon toe te leggen, aarzelde niet. Hij belde zijn dienst op. Een collega vertelde hem dat het één en al chaos was: 'Als je kunt helpen, ben je welkom.' 

Naert herinnert zich zijn eerste patiënt: een dame die voorheen al één oog kwijt was, bloedde heftig uit het andere. Hij deed er alles aan opdat ze niet blind zou worden, vertelde hij aan Le Soir. "Ik heb tot 's avonds laat geholpen. Meestal kan ik mijn job goed van me afzetten, maar toen ik weer thuiskwam, moest ik gaan lopen om mijn hoofd leeg te maken. Ik kon niet begrijpen hoe mensen elkaar dàt kunnen aandoen. Nog altijd niet, eigenlijk..."

Eierkoeken

Lopen, dat is zijn lang leven. De West-Vlaming waagde eerst zijn geluk in de cross en op de lange afstanden, op de 5.000m en 10.000m. Op nationaal niveau kon Naert mee, maar op EK's was hij een middenmoter. Met als gevolg dat de Vlaamse Atletiekfederatie zijn contract als topsporter niet verlengde. 

Tests wezen toen al uit dat Naert eigenlijk gemaakt was voor het langere werk. Toen de Waalse atletiekliga bereid bleek hem te financieren, besliste hij eind 2015 om er vol voor te gaan. Hij stapte over naar de marathon en niets, maar dan ook niets, zou hij voortaan nog aan het toeval overlaten. 

Op de vraag wat hij ervoor moet doen en laten, repliceerde hij gisteren: "Heb je nog een uur of twee? (lacht) Het is niet evident. Ik leef er 24 uur op 24 voor, zeven dagen op zeven, het hele jaar door – op het autistische af, eigenlijk. Het lastigste om te laten, waren zaken zoals frietjes. Ik ben nogal een zoetebek. Nu heb ik er geen moeite meer mee om me aan een gezonde levensstijl te houden. Je bent topsporter of je bent het niet." 

Drie keer per dag weegt Naert zich. Eén keer als hij 's ochtends opstaat, later voor en na zijn training, zodat hij zijn vochtreserve kan aanvullen.

Naert kijkt op àlles nauwgezet toe. Als hij zich inschrijft voor een marathon, dan propt hij zijn koffer vol met etenswaren. Met eigen pasta. Met Rice Crispies. Met West-Vlaamse eierkoeken. Alles wat vol koolhydraten zit en licht verteerbaar is. 

Het maakte dat hij vrijdag bij aankomst in Berlijn wat langer op zijn koffer moest wachten: de douane wilde het geïmporteerde eten inspecteren. 

Naert koos er bewust voor om pas zo laat naar het EK te reizen: hij blijft graag in zijn cocon. Hij heeft een planning in zijn hoofd en wil daar zo min mogelijk van afwijken. "Anders word ik kierewiet. Ik ben in de weken voor een marathon vooral bezig met me te verzorgen. Ik ben als de dood voor ziektekiemen. Toen ik mijn vrouw van de beker van mijn zoontje zag drinken, zei ik haar al lachend: 'Nog één keer en ik geef je geen kussen meer.' (lacht)

Elise Cappelle (28), die hem gisteren na de interviews uitvoerig knuffelde, stoort zich niet aan dat maniakale trekje van haar man. "Ik ken al zijn gewoontes en zijn gedrag – we zijn al samen van toen ik 15 en hij 16 was. In rustperiodes doet hij veel in het huishouden en zorgt hij voor ons zoontje, maar als er een marathon aankomt, probeer ik hem zoveel mogelijk te ontlasten. Dat is vanzelfsprekend."

Pieken

In Berlijn was Naert gisteren pas aan zijn zevende marathon toe. Hij zou er meer kunnen lopen en poen pakken – in Londen kun je als winnaar 48.000 euro rapen, in Boston zelfs het drievoudige – maar Naert kiest bewust niet voor het geldgewin. 

"Mijn lichaam kan slechts twee marathons per jaar aan, anders loop ik mezelf in de vernieling of riskeer ik blessures." 

Cashen, dat kan later nog. Nu wil hij prijzen winnen, een palmares bijeen lopen. Het EK in Berlijn, daar was zijn hele jaar op afgestemd. "Ik kan heel goed pieken. In mei stond mijn vetpercentage nog op 7,9, nu op 4,7. Daarom ben ik soms minder goed in het tussenseizoen. Dat zijn keuzes. Ik loop liever één keer tegen 200 procent, dan het hele jaar tegen 90 procent."

Gisteren ging het tegen 200 procent. Naert controleerde én domineerde. Toen hij na 32 kilometer merkte dat hij nog 'fris' zat, schudde hij zijn twee overblijvende concurrenten af. "Ik dacht: eigenlijk ben ik nog niet alles aan het geven. Oké, ik was zeker van een medaille, maar ik was daar niet tevreden mee. Ik wilde het goud." 

Dat goud greep hij, in een persoonlijke besttijd (2u09:51) en een nieuwe recordtijd op een EK – Naert mag zich voortaan de snelste Belg ooit noemen op de marathon, na Vincent Rousseau (persoonlijk record 2u07:19 in 1995). 

Koen Naert en zijn partner Elise Cappelle: 'Als er een marathon aankomt, probeer ik hem zoveel mogelijk te ontlasten. Dat is vanzelfsprekend.'Beeld Photo News

"Het moet nog bezinken", staarde Naert voor zich uit na de finish. "Ik was vanochtend zó zenuwachtig. Normaal ben ik dat nooit, en ik wist niet of dat een goed of een slecht teken was. Blijkbaar goed. (lacht) Al was ik pas op de streep zeker dat het 'binnen' was. In een marathon weet je nooit. Ik herinner me dat ik na 36 kilometer eens dacht: 'Ik ga alles kapot lopen' en één kilometer later ging het licht uit. Maar ik heb erop getraind om in de hitte te lopen. Ik goot elke 2,5 kilometer een fles water over mijn hoofd, ik zocht zo lang mogelijk de schaduw op, ik was de enige die om een wit shirt vroeg – aan élk detail heb ik gedacht, en dat heeft geloond. Niet alleen de sterkste maar ook de slimste heeft gewonnen."

Een kwartiertje later had hij zijn gouden medaille in handen, met zijn naam erin gegraveerd. Het betekent veel, maar het verandert niets, zei hij. "Ik ben en blijf Koen Naert, ook al staat er nu 'Europees kampioen' achter mijn naam. Zelfs als er over twee jaar 'olympisch kampioen' staat, dan nog ga ik niet naast mijn schoenen lopen. Kan me niet schelen. Ik blijf hard werken. Voetjes op de grond." 

Tokio 2020

Slechts van één zaak had Naert spijt. "Als je dat al zo kunt noemen, maar ik vind het wel jammer dat ons zoontje Finn nu in België is. Elise en ik beslisten dat samen. Hij is nog te klein om het te beseffen. Later zal hij wel trots zijn op zijn vader." 

Zijn eigen ouders waren er gisteren voor het eerst wél bij. "Ze kwamen nooit, omdat ze bang zijn om te vliegen, denk ik. Zalig dat ik win nu ze er wel bij zijn. Toen ik op het podium stond en de Brabançonne hoorde, dacht ik: 'Niet aan emotionele zaken denken, Koen, niet naar je familie kijken.' Ik ben al zo'n blètekous en ik heb al genoeg geweend vandaag. (lacht)"

Tokio 2020, dat staat nu in zijn agenda in het rood omcirkeld. En wanneer hij klaar is met de sport, wacht hem weer het gewone leven, als verpleger. Hij is bezig met een postgraduaat wondzorg-weefselherstel. Want als de aanslagen hem één zaak leerden, dan wel dat hij zich nuttig kan en wil maken. Het is een roeping. Een beetje zoals de marathon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234