Zaterdag 19/10/2019

Het oliemannetje van Open Vld

Het is niet dat hij niet van de schijnwerpers houdt. Maar ook in Gent kan er maar één liberaal echt de numero uno zijn. En dus stelde Geert Versnick zich tevreden met de macht in de schaduw. Tot de Optima Bank zonk.

Donderdagochtend, 30 juni. Voorzitter Gwendolyn Rutten en vicepremier Alexander De Croo spreken de Open Vld-Kamerfractie toe op de wekelijkse vergadering. Onderwerp boven aan de agenda: quid Geert Versnick? De Oost-Vlaamse gedeputeerde heeft dan wel geprobeerd de kwalijke geur die bij de ondergang van Optima Bank meerdere Gentse politici besmeurt, van zich af te wassen door ontslag te nemen uit enkele bestuursraden. Maar de verhalen over belangenvermenging en sponsoring door bouwfirma's blijven komen.

Rutten belooft de nerveuze fractie dat de partijtop Versnick zal doorlichten. Als er wat mis is, vliegt hij. Niet elke partijgenoot is overtuigd. Antwoordt er één: "Ja maar Gwendolyn, we kunnen Versnick toch niet loslaten. Hij weet te veel over de partij."

Ziedaar het imago van Geert Versnick: de man die het voor en na van elke deal bij Open Vld kent, zeker in Oost-Vlaanderen. Vaak omdat hij die deal zelf mee gesloten heeft. Feit of mythe? Toch meer dan mythe alleen alleszins.

'The Wolfe'

Kent u Winston Wolfe nog, de fixer uit Pulp Fiction? Harvey Keitel zet daar de rol neer van efficiënte dealmaker die namens hogere machten meedogenloos alle rommel opruimt die het voortduren van die macht in gedrang zou kunnen brengen. De macht van de fixer berust op een evenwicht tussen twee principes: discrete betrouwbaarheid enerzijds en kennis over de machthebbers anderzijds. The Wolfe weet veel, maar hij zwijgt. Geert Versnick is The Wolfe van Open Vld.

'Oliemannetjes' noemen ze dit type politicus in de Wetstraat. Oliemannetjes zijn de mannen die achter de schermen de deals beklinken. Ze zijn niet bang de handen vuil te maken in de machinekamer van de macht, waar al eens een vastgelopen onderhandeling gesmeerd moet worden. Elke partij heeft er zo wel een rondlopen. Etienne Schouppe had die faam bij CD&V bijvoorbeeld. En Geert Versnick dus bij Open Vld.

Sinds hij na de verkiezingen van 2010 teruggetreden is uit de nationale politiek, is de actieradius van Versnick beperkt tot Gent en Oost-Vlaanderen. Dat is niet altijd zo geweest. Toen hij in de Kamer zat was hij de 'go-to guy' van de Vlaamse liberalen op nationaal niveau.

Dat is ruwweg de periode van de hoogdagen van Guy Verhofstadt. Versnick is in die tijd de man die met de lobbyisten ging lunchen, die de politieke benoemingen beklinkt, de mandaten verdeelt, interne conflicten beslecht en ook wel eens bemiddelt over lokale coalities. "Een lastige job", weet Herman De Croo, ouderdomsdeken bij de Oost-Vlaamse Open Vld. "Je moet voor je partij het onderste uit de kan halen, en binnen de partij alle rechthebbenden bedienen. Dat vergt veel diplomatieke gaven en kennis. Geert is daar altijd erg bedreven in geweest."

"De mannen die eind jaren 90 en tot 2007 de absolute macht binnen de partij hadden, waren Geert Versnick en Hedwig De Koker (de inmiddels overleden fractiesecretaris en adjunct-penningmeester van de partij, BE/JM)", vertelt Rudy Aernoudt, oud-kabinetschef van Fientje Moerman. Aernoudt brak met Open Vld na het conflictueuze ontslag van Moerman als Vlaams minister, maar is erg goed ingevoerd in het Oost-Vlaamse liberale milieu. "Geert bracht het geld binnen via fondsenwerving, en Hedwig beheerde het. En Geert had de mandatenportefeuille. Iedereen wist dat je bij hem moest zijn voor eender welk postje. Op den duur hoefde het zelfs niet meer via Verhofstadt."

Hoe dat zo kwam? Geert Versnick heeft nu eenmaal the style it takes. "Versnick was de prototypische liberaal van de jaren 90: veel flair, veel geste", zegt een Oost-Vlaamse socialist, die vaak met hem mocht dealen. "Maar hij kende zijn dossiers wel. Die combinatie dwong respect af."

Rudy Aernoudt: "Hij was onze good looking boy die met zijn charme en zijn Porsche iedereen kon binnenhalen. Veel mensen keken naar hem op. Hij had een knappe vrouw, een groot adresboekje."

Brat pack

Met zijn stijl en charme is Geert Versnick niet voorbestemd voor een rol in de schaduw. De jonge Versnick behoort tot de brat pack van jonge liberalen die na het congres van Kortrijk in 1979 stormenderhand de bestofte PVV gaan overnemen. Guy Verhofstadt is drie jaar ouder, Patrick Dewael twee jaar, Rik Daems is drie jaar jonger.

Net als Guy Verhofstadt is Geert Versnick een product van het stedelijke, Gentse, burgerlijk-vrijzinnige liberalisme. Allebei ontluiken ze politiek onder de vleugels van Willy De Clercq. Verhofstadt, Moerman en Versnick lopen allen school aan het befaamde Atheneum aan de Voskenslaan - zeg maar de bakermat van paars in Gent.

Aan de hand van zijn vriend Verhofstadt lijkt ook Geert Versnick vanaf halfweg de jaren 80 opgestuwd te zullen worden in de partij. Waar je de ene ziet, zie je ook de ander. Versnick werkt eerst als privésecretaris voor Verhofstadt. Van 1993 tot 1999 is hij secretaris-generaal van de hele VLD. Een 'sprookjeshuwelijk' met Lynn Wesenbeek, ex-Miss België en VTM-presentatrice, maakt het plaatje af. (Het koppel is inmiddels gescheiden.)

Dan stokt de opgang. Daar is een logische verklaring voor, weet Herman De Croo. "Er kon bij de VLD in Gent maar een numero uno zijn, en dat is, bij leven en welzijn, al dertig jaar Guy Verhofstadt. Naast Guy was er geen plaats voor nog een mannelijke Gentse VLD-minister. Het is zoals meerijden in de Tour in de tijd van Eddy Merckx: je weet dat winnen er niet in zit. Vergelijk hem met de jongste van twee koningskinderen. De troon zal nooit voor de tweede zijn."

Ploertenstreek

De band met Verhofstadt blijft intiem, ondanks die concurrentiepositie. Omdat Versnick zijn plaats kent. Met andere Oost-Vlaamse blauwe coryfeeën is de relatie minder hartelijk. Wanneer Herman De Croo in 1995 het partijvoorzitterschap overneemt van de 'mislukte' Verhofstadt, blijft Versnick zitten als secretaris-generaal. Vanuit die positie zal hij de nieuwe partijleider discreet blijven bestoken, totdat Verhofstadt in 1997 kan terugkeren. Tussen Versnick en De Croo komt het niet meer goed.

Tussen Versnick en Karel De Gucht ook niet. In 1999 neemt De Gucht het partijvoorzitterschap over van nieuwbakken premier Verhofstadt. Bij de interne verkiezing die daarop volgt, staat plots Geert Versnick op als tegenkandidaat. Hij haalt zowaar nog 30 procent ook en knabbelt daarmee aan de autoriteit van De Gucht. Die ziet er een ploertenstreek in waarvoor hij Verhofstadt minstens mee verantwoordelijk acht.

Onder auspiciën van de numero uno blijft Versnick niettemin onaantastbaar, zij het vanaf 1999 dus vooral achter de schermen. Als Verhofstadt een lastige klus heeft, belt hij zijn fixer. Het is die relatie die de Vlaamse liberalen nu zorgen baart. Wat heeft Versnick allemaal precies bedisseld voor de partij en haar leider? Niemand die het weet, niemand die het wil weten.

Zo is er dat vervelende verhaal van bij de oprichting van VTM in 1989. Omdat hij vreest dat katholieke uitgevers de meerderheid zullen grijpen in de nieuwe commerciële zender gaat Verhofstadt op zoek naar extra liberale aandeelhouders. Die komen er via het vehikel Deinze Investment Club. In die vennootschap duiken de namen van aandeelhouders Geert Versnick en Dirk Verhofstadt - broer van - op.

Kwatongen beweren dat broer Verhofstadt die aandelen gekregen heeft, als bedankje voor de inspanningen van de VLD om het monopolie van de openbare omroep te doorbreken. Bewijzen zijn er niet. In een in 2006 verschenen boek beweert Guido Van Liefferinge dat ook Guy Verhofstadt via een constructie aandeel had in de Deinze Investment Club. Opnieuw: bewijzen zijn er niet.

Rook en vuur

Altijd rook, maar waar is het vuur? Het is een constante in de schaduwcarrière van Geert Versnick, kampioen in het verzamelen van bezoldigde en onbezoldigde mandaten. Vooral bezoldigde toch: ook na zijn recente ontslag uit het bestuur van Optima en vastgoedontwikkelaar Land Invest Group houdt hij nog een dertiental betalende bestuursposten over.

De penthouseloft die hij betrekt in het Hof van Fiennes aan de Gentse Korenlei is het resultaat van zoveel werklust. Zakelijk gaan de zaken niet slecht. Over het boekjaar 2014 maakt de eenmansvennootschap Fleming Corporation van Geert Versnick 88.273 euro winst. Daarop wordt 1 (!) euro belasting betaald. Een kwestie van optimale financiële planning, wellicht.

Als geen ander riekt Geert Versnick waar de versluierde macht zit. Als OCMW-voorzitter in Gent leidt hij van 2006 tot 2012 de facto een van de grootste publieke bedrijven in de regio. Daarnaast is hij ook schepen van Openbare Werken (2001-2006), en Intercommunales en Financiële Participaties (2007-2012). Niet de ambten met het meeste aanzien, wel met grote belangen, grote bedragen en vele mandaten.

Daarna maakt hij de overstap naar de provinciale deputatie. Een politiek kerkhof voor velen, maar niet voor overlevingskunstenaar Versnick. Samen met partijgenote en collega-gedeputeerde Hilde Bruggeman neemt hij er de ruimtelijke ordening in handen: zij gaat over vergunningen, hij over de planning. Die functie blijft hij combineren met tal van mandaten, onder meer bij Optima Group van zijn vriend Jeroen Picqueur.

Vieux VLD

Zo komt het dat die dinsdag 12 april 2016 Versnick als go-between aan tafel gaat zitten met Picqueur en een andere deputé, Alexander Vercamer. Optima heeft liquiditeiten nodig, en Picqueur stelt de provincie voor om 10 miljoen te beleggen bij de bank. De deal zal uiteindelijk nooit doorgaan. Er is niks mis met een kennismakingsgesprek, verweert betrokkene zich. "Als het tot een onderhandeling was gekomen, zou ik de zaal verlaten hebben." Zat Versnick daar als politicus of als bankbestuurder aan tafel? U mag het zeggen.

Hoe dan ook zit Versnick toch weer op een cruciale machtspositie - én op de post waar over grote vastgoedprojecten wordt geoordeeld én in het bestuur van een van de grootste financiers van grote vastgoedprojecten. Interessant als je bijvoorbeeld een project als de Queen Towers aan het Gentse Sint-Pietersstation van de grond moet krijgen. Financier: Optima. De bouwvergunning wordt uiteindelijk vernietigd, maar wel nadat ze door de provincie was goedgekeurd, met Geert Versnick in functie. Opnieuw geldt: belangenvermenging? Geen bewijzen.

Zoals ook niet te bewijzen valt dat Geert Versnick zich door de sponsoring van vastgoedbedrijven laat beïnvloeden bij zijn werk als gedeputeerde voor ruimtelijke planning in Oost-Vlaanderen. Maar opgemerkt mag wel worden dat de provincie Oost-Vlaanderen meermaals betwiste vergunningen voor bouwprojecten heeft goedgekeurd, ook van bedrijven op de sponsorlijst van Versnick.

En zo is, door het bankroet van Optima, plots ook het publieke licht beginnen schijnen op politiek-zakelijke deals die gewoonlijk in een legale schemerzone gedijen. Vervelend voor Open Vld, dat behoedzaam communiceert over de betrokkenheid van een van haar Oost-Vlaamse topmandatarissen. Omdat de partij masochisme à la Termont, die zichzelf in de puree praatte, wil vermijden. Maar ook omdat je een netwerker als Geert Versnick niet schadeloos kunt laten vallen. "Versnick is heel erg vieux VLD", zegt een jongere partijgenoot. "Binnen de partij leeft daarover een generatiebreuk. De jongeren hebben er weinig compassie mee, de ouderen kijken nog altijd om naar die andere gigant uit Gent. En Rutten zit er middenin."

Geert Versnick wenste niet mee te werken aan dit portret.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234