Vrijdag 07/05/2021

HET NOORDEN KWIJT? Tien clichés doorgelicht

Het is er duur, de zon schijnt er niet veel en je hebt er enkel natuur. Scandinavië kampt met een aantal hardnekkige vooroordelen. Heel vaak dienen ze met een behoorlijke korrel zout genomen te worden. Benjamin Taeymans van North and Away, de nieuwe Belgische Scandinaviëspecialist, neemt tien clichés onder de loep.Door Katrijn Serneels

“Nee, mijn voorliefde voor Scandinavië is niet gegroeid uit mijn liefde voor mooie blondines met lange benen”, lacht Benjamin Taeymans. “Ik heb zelf een blonde vrouw in huis, maar zij is Belgisch. Overigens klopt het niet dat alle vrouwen in het hoge Noorden blond zijn. Een aantal wel, natuurlijk, en wat meer dan bij ons. Maar de migratie en rassenvermenging neemt ook toe in Scandinavië, wat maakt dat het aantal blonde vrouwen procentueel afneemt. Lang zijn ze wel, en stijlvol ook. En mooi natuurlijk. Een vrouw hoeft echt niet blond te zijn om mooi te zijn.

“Een uitzondering op de regel zijn de Finnen: het Finse volk stamt af van de Mongolen, en ze hebben dan ook een meer gedrongen lichaamsbouw, en zijn ronder van gezicht. Hun kledingdracht is ook voor onze ogen ongewoon. En hun kapsels: blijkbaar zijn rode en blauwe meches bij vrouwen in de mode. Niet echt wat wij ons bij Scandinavische schonen voorstellen... Stoere Vikingmannen lopen er ook genoeg rond in Scandinavië, daar heb ik mijn vriendin nog niet over horen klagen. De meeste mannen sporten ook veel, van langlaufen tot vissen en roeien, dus ze zien er als bonus fit en gespierd uit.”

“’s Winters zijn de dagen er korter dan bij ons, maar ’s zomers zijn ze extreem lang. Ik was drie weken geleden nog in Zweden: het werd al om halfdrie ’s morgens licht en de schemering viel pas tussen elf uur en middernacht. In de zomer kan je genieten van heel lange, lichte dagen, waarbij je als bonus de middernachtzon kan zien. Tijdens de winter zijn de dagen kort en het aantal zonuren beperkt. Het is ’s winters echter nooit helemaal donker in Scandinavië. Eerder wordt de hemel gedurende vele uren gekleurd door een fotogenieke paarsrode gloed.

Het weinige licht van zon en maan wordt ook weerkaatst door een sneeuwtapijt, waardoor het veel lichter is dan je zou denken. Bovendien kan je in de winter op heldere dagen het noorderlicht aanschouwen, waarbij de hemel opgelicht wordt door kleurrijke lichtbogen.”

“Wellicht de grootste misvatting is dat Scandinavië onbetaalbaar duur zou zijn. Scandinavië is duurder, maar niet zo duur als velen denken. Voor gewone boodschappen in de supermarkt ben je 10 tot 20 procent meer kwijt dan bij ons. Maar als het om een etentje op restaurant gaat, betaal je evenveel als bij ons: terwijl in België de prijzen steeds duurder zijn geworden, zijn ze in Scandinavië stabiel gebleven. Zweden is momenteel het goedkoopste land, gevolgd door Noorwegen. Finland is het duurste: hoe noordelijker je gaat, hoe duurder het wordt. Ja, je schrikt er nog wel als je een pintje of glas wijn bestelt. Een pint kost tussen de 4 en 6 euro, maar let wel: je krijgt dan meteen een halve liter voorgeschoteld. Als je met de auto naar Scandinavië trekt, is het wel een goed idee om een bak bier of kratje wijn mee te nemen. Alcohol en bier zijn er zo duur omdat ze zwaarder belast worden door de overheid. Vakantiehuizen en hotels kosten er evenveel als in Italië of Frankrijk. Wie met de auto rondtrekt, moet er ook rekening mee houden dat benzine er wat duurder is dan bij ons, weer wegens taksen. Langs de andere kant krijg je de schitterende natuur volledig gratis en die is in feite onbetaalbaar.

“In Italië of Frankrijk betaal je minder vooraf, maar geef je ter plaatse veel meer uit aan terrasjes en entrees voor musea en bezienswaardigheden. In Scandinavië is dat anders: daar is de natuur de grootste attractie en heb je bij de fjorden overal de prachtige panaromapunten, vaak met futuristische architectuur vormgegeven. Je geeft doorgaans ook minder uit aan terrasjes en entrees. Globaal bekeken hoeft een vakantie in het noorden dus niet meer te kosten, doordat je op een heel andere manier reist. De wisselkoersen zijn momenteel trouwens bijzonder gunstig en creëren dus een buitenkans om Scandinavië dit jaar relatief goedkoop te bezoeken.”

“Scandinaven zijn beroemd om hun buitenlust, kamperen in de natuur, wandelen.. En dat doen ze heus niet door de regen. De meeste mensen denken dat het altijd koud en regenachtig is in het noorden. De winters kunnen inderdaad berekoud zijn, maar bieden mede daardoor uitstekende mogelijkheden voor actieve wintersportvakanties. Scandinavië zit in de lift als ski- en sneeuwbestemming. De sneeuwzekerheid is er honderd procent, wat niet altijd van Frankrijk gezegd kan worden. En het is een paradijs voor wie meer wil dan skiën alleen: sneeuwscooters, met de hondenslee rijden... De sneeuwbeleving is er veel totaler.

“De zomers daarentegen zijn doorgaans aangenaam warm, met een pak meer zonuren dan bij ons. Temperaturen tot 30 graden zijn bovendien geen uitzondering. Het klopt wel dat het in bepaalde streken vaak regent (zuidwesten van Noorwegen) maar evenzeer profiteren grote delen van Noorwegen, Zweden en Finland van een regenschaduweffect. Dat wil zeggen dat ze in een regenluwe zone liggen: Noord-Noorwegen en Finland profiteren hiervan. Algemeen genomen is het weer even wisselvallig als bij ons, zodat je tijdens een twee- of drieweekse reis allicht wel eens wat regenachtige dagen zult meemaken, maar evenzeer van de zon kan genieten. Als het in België een mooie zomer is, dan hebben we dat trouwens vaak te danken aan een hogedrukgebied dat boven Scandinavië ligt en daar ook het mooie weer maakt. Zo ben ik vorige zomer twee weken in IJsland geweest, bekend om zijn grillig weertje, en heb ik er twee weken aan een stuk van de zon genoten.”

“De Noorse fjorden werden dit voorjaar door National Geographic Traveler uitgeroepen tot de beste bestemming ter wereld. Ze zijn dan ook bijzonder indrukwekkend, een must voor wie de eerste keer naar Scandinavië trekt. Vooral Noorwegen is bezaaid met de prachtigste fjorden. Dat wil niet zeggen dat er ook geen stranden zijn. Prachtige stranden zelfs, met fijn zand en puur zeewater. Vooral Denemarken staat bekend om zijn authentieke stranden, die niet geplaagd zijn door hoogbouw. Ik zeg altijd: vergelijk het een beetje met de stranden in Nederland, maar dan nog beter. Ook in het zuiden van Noorwegen, bij de baai van Oslo, zijn er mooie eilanden met stranden te vinden. Maar de allermooiste stranden van Scandinavië liggen in Zweden, op de eilanden Gotland en Öland, in de Oostzee voor de Zweedse kust. Ja, het water is er wat frisser dan aan de Middellandse Zee, maar als ik moet kiezen op een blakende zomerdag met 30 graden, dan lig ik liever op een puur strand in Zweden dan op een afgeladen vol strand in Spanje.”

“Nog een misverstand is de gedachte dat het overal zou stikken van de muggen in Scandinavië. Ook hier geldt dat dit sterk afhangt van streek tot streek. Zo heerst er inderdaad een muggeninvasie in Lapland tussen half juni en begin augustus. Ook langs stilstaand zoetwater en in veenachtige gebieden kunnen de muggen behoorlijk hinderlijk zijn. Langs de Noorse kust, op het platteland en in hoger gelegen gebieden komen echter geen of nauwelijks muggen voor. Daar kan je dus gerust je tentje opzetten en een kampvuurtje aanleggen, of van een lekkere barbecue genieten zonder vervelend gezoem om je oren. Mits de juiste informatie en timing kan je de Scandinavische luchtmacht dus zeker vermijden. Ook handig om te weten voor kampeerders is dat zij makkelijk tot elf uur ’s avonds kunnen barbecueën in de buitenlucht, dankzij de lange dagen. Het is er erg laat licht, dus hoef je niet te vlug in je tentje te kruipen, maar kan je tot de late uurtjes van het buitenleven genieten.”

“Vaak zijn de huizen van hout en zijn ze gebouwd in traditionele stijl, en toch doen ze veel minder kneuterig aan dan houten chalets in de Ardennen of Franse skidorpen. Wel lijken alle huizen aan de buitenkant op elkaar. In België kan je in één straat vijf totaal verschillende bouwstijlen vinden, in Scandinavië is dat zeldzaam. De grote verrassing begint als je de deur van deze sober lijkende houten huizen opendoet: wat een luxe, wat een design, wat een rijkdom! Bij Scandinaven zie je niet dat ze rijk zijn aan het uiterlijk van hun huis, maar aan het interieur. Vooral in hun tweede verblijven in de bossen of aan de fjorden investeren Scandinaven fors in het interieur: sauna, jacuzzi, de meest exclusieve meubelmerken... Scandinavië is niet voor niks de regio waar Ikea ontstond en vele wereldbekende designers hun roots hebben, van Arne Jacobsen met zijn Egg Chair tot Bang&Olufsen met hun superieure designaudiosystemen.”

“De Scandinavische keuken is veel gevarieerder dan menigeen zou denken. Vroeger was de gastronomie redelijk eenzijdig door de geïsoleerde ligging van vele streken, maar tegenwoordig kan je er bijna alles krijgen. Sushi is momenteel erg populair, en te vinden in de supermarkt. Maar ook Spaanse tapas kan je probleemloos eten in de steden. De Noord-Europeanen zijn er bovendien in geslaagd het beste van hun eigen culinaire tradities te combineren met geïmporteerde kooktechnieken en ingrediënten. Neem nu het wereldberoemde restaurant Noma in Kopenhagen, dat dit jaar El Bulli van de troon stootte als beste restaurant ter wereld. De Scandinavische keuken is top. Je eet wel iets duurder als je geïmporteerde vleessoorten of exotischere gerechten bestelt. Het lekkerst zijn echter de lokale specialiteiten, met vis en zeevruchten op de eerste plaats. Voor exquis gerookte zalm en heerlijke scampi’s betaal je daar veel minder dan bij ons. Om nog maar te zwijgen van traditioneel bereid rendiervlees.

“Zoals wij op het begin van het mosselseizoen wachten, zijn de Scandinaven verzot op kleine rivierkreeften, die ze met groenten stoven en zo in schalen opdienen. Het rivierkreeftenseizoen begint in juni en loopt tot in juli. Nog exotischer is de keuken in Groenland of IJsland, waar liefhebbers ook walvis of zeehond kunnen proeven.”

“Ten slotte wordt vaak ten onrechte verondersteld dat Scandinavië weinig te bieden heeft op cultureel gebied. Hoewel de pure natuur het belangrijkste motief blijft voor een vakantie naar het noorden, valt er ook verrassend veel cultureels te ontdekken. Denken we hierbij in eerste instantie aan prachtige grootsteden als Stockholm, Helsinki, Oslo en Bergen. Ook de Vikingen hebben op veel plaatsen indrukwekkende sporen achtergelaten en tot vandaag leeft de Samibevolking in Lapland als het laatste oervolk van Europa. Om maar te zwijgen over de sprookjesachtige middeleeuwse staafkerken in Noorwegen. Verschillende Scandinavische landen hebben ook een reputatie hoog te houden op het vlak van hedendaags design, glaswerk en kunst. Genoeg cultuur dus om een hele vakantie mee te vullen.”

“Psychologisch lijkt Scandinavië behoorlijk ver, maar eigenlijk valt dat best mee. Met het vliegtuig bereik je de meeste streken (inclusief IJsland en Groenland) in slechts 2 tot 5 vlieguren. Naar Oslo kan je met SAS of Ryanair vliegen in een dikke twee uur. Met de eigen wagen rijd je in 6 tot 7 uurtjes langs vlotte snelwegen naar het noorden van Duitsland, waarna je vakantie onmiddellijk aanvangt aan boord van een comfortabele ferry naar Noorwegen, Zweden of Finland. Je zet de auto op de boot, geniet van een heerlijk buffet, slaapt in je kajuit, en na het ontbijt rijd je de boot af in Scandinavië. In feite is Scandinavië dus niet veel verder dan bijvoorbeeld het zuiden van Frankrijk of Italië. Ter plaatse kunnen de dagafstanden naar onze normen wel behoorlijk lang zijn, maar de uitstekend onderhouden en verkeersarme wegen door prachtige landschappen, maken er rondrijden tot een waar genot.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234