Donderdag 13/05/2021

Standpunt

Het nieuwe vasten: geheelonthouding is niet het antwoord op overconsumptie

Bart Eeckhout. Beeld wouter van vooren
Bart Eeckhout.Beeld wouter van vooren

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur.

Terwijl de overlevenden van een maandje zonder alcohol genaamd Tournée Minerale elkaar ontroerd in de armen kunnen vallen, maken de vrijwillige vleesonthouders van de veertig Dagen Zonder Vlees zich op om aan hun onderneming te beginnen. Jaar na jaar schijnt die veertigdagentijd nog aan populariteit te winnen, net zoals ook Tournée Minerale een succes is geworden.

Die bijval voor deze nieuwe vormen van vasten is best wel merkwaardig in een seculiere samenleving. Hij staat ook enigszins in contrast met het onbegrip of wantrouwen dat moslims weleens ontmoeten over 'hun' ramadan.

Achter het succes van dat 'seculiere vasten' gaat gewoon weer het traditionele christelijke mechanisme van schuld en boete schuil. We kopen ons (collectief) schuldgevoel af met een tijdelijke boetedoening, en vervolgens is onze ziel brandschoon. Alleen doen we dat nu dus zonder vrees voor de straffe gods.

Optrekken aan druk

De hype zelf hoeft niet te verrassen in een tijdsgewricht waarin gezondheid en sociale controle steeds vaker samen gaan. We willen graag iets doen aan ongezonde leefgewoontes, maar omdat we niet voldoende vertrouwen op de eigen wilskracht, trekken we ons op aan de druk om mee te doen met de groep. Wat werkte voor Start to Run en aanverwanten, werkt nu voor dagen zonder drank of vlees.

Het werkt zelfs zozeer dat de industrie er zich zorgen over begint te maken. Die reacties klinken een beetje zuur. We weten dat alcohol de meest wijdverspreide en catastrofaal verslavende harddrug in onze samenleving is. Ook overdreven consumptie van (rood) vlees is slecht voor de gezondheid. En de planeet gaat er mede door kapot.

Het lijkt voor de betrokken sectoren dan ook verstandiger om deze momenten aan te grijpen om zelf mee over te schakelen van het stimuleren van ongezonde overconsumptie en het grote publiek te winnen voor wat minder maar betere producten. Zodat duurzaamheid zijn snobistisch kantje verliest.

Gezellig

Want het moet wel een beetje gezellig blijven. Geheelonthouding is niet het antwoord op overconsumptie. Sociale controle kan aangenaam zijn, sociale druk is dat meestal niet.

Betere gezondheidszorg via dure technologische vernieuwing zal onvermijdelijk leiden tot meer aandacht voor preventie en ontrading van ongezond leven. Maar we moeten opletten voor een nieuw en vaak elitair puritanisme dat elk genot verbant.

Overigens, als er dan toch veertig dagen gevast moet worden, dan zou even wat milderen met gebruik van sociale media sommigen ook geen kwaad doen, ook in de Wetstraat. En neen, meneer de staatssecretaris, we gaan geen namen noemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234