Zaterdag 15/08/2020

Het niet altijd even succesvolle parcours van Belgische voetballers in het buitenland

Het vergeten elftal

Er is het oogverblindende succes van Moussa Dembélé, Marouane Fellaini of Vincent Kompany. Er is het drama van Mbo Mpenza, wellicht definitief out in een Grieks verdomhoekje. En in de brede schaduwzone daartussen beweegt zich een legertje van ooit beloftevolle maar nu al bijna vergeten Belgische voetballers in het buitenland. door bart eeckhout, kristof windels en jan-pieter de vlieger

Griekenland stond de voorbije dagen in vuur en vlam, maar dat had niets met het fin de carrière van Mbo Mpenza te maken. Dat de oudste Mpenza stopt met voetballen was slechts een kort berichtje in de Griekse sportpers, als was het iets groter nieuws bij ons. De medische staf van zijn club, AEL Larissa, keurde hem af voor topvoetbal na een hardnekkige rugblessure. Wat ons nog het meest verbaasde: die Mpenza voetbalde dus nog, zij het in volstrekte anonimiteit. Bij Larissa kwam hij dit seizoen overigens geen enkele keer aan spelen toe.

Zoals Mbo Mpenza zwerven er tientallen Belgische profvoetballers redelijk anoniem rond op buitenlandse velden. Een overzicht van de gespecialiseerde website sport.be vermeldt de namen van 72 profs die actief zijn in een andere Europese competitie. Zeker de jongste jaren, met de nieuwe lichting Belgisch voetbaltalent, doet een groot deel van hen het daar ook erg goed. Vincent Kompany heeft een basisplek bij Manchester City, Marouane Fellaini is nu al een lieveling bij Everton, Timmy Simons is kapitein van PSV en Jan Vertonghen en Thomas Vermaelen zijn top bij Ajax.

Buitenlandse vergeethoek

Er zijn ook vele spelers actief in het buitenland die enkel bekend zijn bij een kleine kern van hardnekkige voetbalfans. Als u geen familie bent, is de kans erg groot dat u nog nooit gehoord hebt van Samir Ujkani (Palermo, Italië), Jérémy Bossekota (Derby County, Engeland), Bjorn Daelemans (Heracles, Nederland), Kevin Begois (VVV, Nederland) of Patrick Dimbala (Levadiakos, Griekenland). Daarnaast is er een tussencategorie van voetballers die ooit wel als groot talenten werden aangekondigd. Vaak beleefden ze zelfs topseizoenen in eigen land, tot bij de Rode Duivels toe, maar inmiddels zijn ze in een buitenlandse vergeethoek geraakt. Geheel op eigen verantwoordelijkheid stelde De Morgen een volwaardig elftal samen van vergeten of verdwenen, nu ja, 'toppers'.

Sinds Raymond Braine in 1930 als eerste Belg naar een buitenlandse voetbalcompetitie verkaste, is er veel veranderd. Al is één zaak nog altijd dezelfde: they're in it for the money. Toptalent Braine moest destijds wel uitwijken omdat hij van zijn sport wou leven en dat kon of mocht toen nog niet in België. In die periode was het Belgische voetbal nog niet geprofessionaliseerd, en de enige inkomst waarop spelers konden rekenen, was een occasionele premie. Spelers die die premie niet kregen, openden van lieverlede een café. Braine had zich net ook zo'n café aangeschaft toen de voetbalbond besliste dat geen enkele speler uit de A-kern van een Belgische voetbalploeg een café mocht uitbaten. Toen moest hij wel de wijk nemen, naar Sparta Praag maar liefst, wat overigens voor een stevige rel in het Belgische voetbalhuishouden zorgde.

Rel wordt er allang niet meer geschopt over een voetbalemigrant, maar geld verdienen blijft een belangrijke oorzaak voor uitwijking. Makelaar Daniel Striani, vooral actief op de zuiderse markten en momenteel druk doende om Tim Matthys van Zulte Waregem naar Griekenland te krijgen, windt er geen doekjes om. "Zelfs in een land als Israël zijn er voor Belgen interessante zaakjes te doen. Neem nu Maccabi Tel Aviv: daar verdien je algauw 30.000 tot 40.000 euro per maand. Om dat in België te bereiken, moet je al van goeden huize zijn."

Voetballers zelf blijven traditioneel discreet over hun inkomen. Peter Van Der Heyden, momenteel aan de slag bij de Duitse tweedeklasser Mainz, geeft evenwel toe dat hij, zelfs op bescheidener niveau, een aardige cent verdient. "Ik weet niet wat je vandaag in België kunt krijgen, maar ik verdien hier toch schoon mijn boterham." Meer dan wat hij bij Club Brugge had? Een luide lach bevestigt. "Natuurlijk. En ja, het scheelt zelfs heel veel."

Geld meegraaien

Het mooie bedrag op de rekening moet het verlies aan belangstelling compenseren. Al wil Van Der Heyden zelfs dat relativeren. "Ik speel nu wel in de Duitse tweede klasse, maar we staan op kop en hebben een goede kans om te stijgen. Met die ambitie heb ik ook getekend. Dit is niet zomaar wat geld meegraaien. Ik kon naar een paar andere buitenlandse clubs, waaronder Valerengen in Noorwegen en een paar Franse clubs. Ook vanuit België was er interesse, maar een terugkeer was nooit een optie. Ik voel me hier goed, en mijn familie ook. Er wordt hier veel professioneler gewerkt, en bovendien ligt de mentaliteit me ook veel meer. Hier wordt anders omgegaan met mensen, voor ons spelers is er veel meer respect."

Stéphane Demol, tot vorig jaar assistent van bondscoach René Vandereycken, bevestigt. Demol is ervaringsdeskundige bij uitstek. Als speler was hij actief in Italië, Portugal en Frankrijk, als hulpcoach moest hij de Belgen in het buitenland mee opvolgen en momenteel is hij zelf trainer in de volstrekte luwte van het Cypriotische Ethnikos Achnas. "Dat er in België niet te veel aandacht voor mij is, vind ik niet erg. Maar nu u het zo vriendelijk vraagt: we doen het hier uitstekend."

"We rijden hetzelfde parcours als Cercle Brugge vorig seizoen in België", verklaart Demol. "We staan netjes vierde achter de drie grote clubs. We zijn hier hot news. Ze hebben dat hier nog nooit meegemaakt. Ik ben oprecht tevreden met mijn werk. We slikken het tweede minste doelpunten van de veertien ploegen in eerste en worden geprezen voor ons aanvallend voetbal."

Behalve een reis naar de anonimiteit stond een trip naar pakweg Griekenland, Cyprus of Turkije in een niet zo ver verleden gelijk aan financiële onzekerheid. Doelman Tristan Peersman ondervond het vorig seizoen nog bij OFI Kreta. Na drie maanden zonder loon diende hij een klacht in bij de wereldvoetbalbond FIFA. Toch zegt makelaar Daniel Striani dat dat uitzonderingen geworden zijn. "Pakweg vijf jaar geleden hoorde je nog vaker berichten over spelers die drie, vier maanden hun loon niet kregen. De club verloor een paar keer en de voorzitter zat meteen op zijn paard. Het niveau van de Griekse competitie is best wel aardig. Ploegen als Panathinaikos of PAOK Saloniki moeten niet onderdoen voor Club Brugge of Racing Genk. Over heel Europa rekruteren de Grieken, overal hebben ze wel een mannetje zitten. Ze gaan daarbij vooral op zoek naar gevestigde waarden: spelers met een naam, internationals, die bij clubs met een naam hebben gespeeld. Meestal geven ze niet al te veel geld uit aan transfers, zeker niet voor jonge spelers. Ze kiezen liever voor spelers waar ze bijna zeker van het rendement. Vandaar ook dat er meestal oudere Belgen naar Griekenland trekken."

Vat vol frustratie

We moeten daar wel eerlijk in zijn: geld en een lekker weertje zijn niet de enige redenen waarom profvoetballers naar het buitenland te vertrekken. Het vooruitzicht van meer speelkansen lokt vooral jongere spelers weg uit België. Toptalent Maarten Martens kreeg bij AZ Alkmaar bijvoorbeeld de kansen die hem jarenlang bij Anderlecht door de neus geboord werden. Al wil het niet altijd, en zeker niet altijd meteen, lukken. Bij datzelfde Anderlecht vertrok Vadis vorig jaar nog als een vat vol frustratie naar Hamburg, maar ook daar is het nog wachten op een echte kans. Idem voor Mark De Man, ook ex-Anderlecht, maar nu bij Roda in Nederland. "Ik had maar één criterium bij mijn keuze: de kans op speelminuten", zegt hijzelf aan De Morgen, ook al beseft hij dat hij zijn kans vooralsnog niet gegrepen heeft. "Griekenland? Zo'n competitie was voor mij geen optie. Dan kun je net zo goed in België blijven."

Roda is de buitenlandse club bij uitstek die een Belgische reputatie aan het opbouwen is. Liefst zes landgenoten zitten er in de A-kern, op De Man na is er geen enkele grote naam bij. Toch houden ze in Kerkrade van hun Belgische subtoppers: geen grote talenten, maar wel gezonde jongens, niet te duur en verder geen gezeur. Op een wat hoger niveau kende ook het Duitse Schalke 04 zo een (korte) Belgische periode met Marc Wilmots, Emile Mpenza en Sven Vermant. Een kandidaat voor de Gouden Bal zit er niet tussen, maar je kunt er wel mee naar de oorlog van de Bundesliga.

Goedkoop sporttalent

Europese clubs gaan op onze oefenvelden zelf op zoek naar jong, onontgonnen en vooral goedkoop sporttalent. Het jonge grut gaat graag op het aanbod in omdat de begeleiding in den vreemde professioneler, de trainingen vernieuwender en het uitzicht op een mooie loopbaan aantrekkelijker is. Onder het mom van een samenwerkingsakkoord viste Ajax een jaar of vijf geleden zelfs de hele jeugdvijver van Germinal Beerschot leeg. PSV is het typevoorbeeld van een club die Belgische voetballers op jonge leeftijd aantrekt. Zo kon het dat de in eigen land voorheen onbekende Stijn Wuytens in Eindhoven regelmatig in de eerste ploeg staat. Aan de andere landsgrens schuimt Rijsel evengoed het jeugdvoetbal af. Met Eden Hazard hebben zij misschien wel de vetste buitenlandse vis aan de haak.

Het verhaal blijft overigens niet beperkt tot grensarbeid. Makelaar Striani transfereerde deze zomer nog Omar El Kaddouri van Anderlecht naar het Italiaanse Brescia. "In België is hij onbekend, maar Omar is een toptalent", legt Striani uit. "Hij kreeg bij Brescia als zeventienjarige meteen de garantie dat hij bij de eerste ploeg zou worden gevoegd. Hij kon ook naar Catania, Udinese en zelfs misschien AC Milan, maar daar moest hij eerst met de beloften meedoen. Dit is de beste keuze met het oog op de toekomst, heel interessant voor die jongen. Hij heeft meteen voor vijf jaar getekend."

Peter Van Der Heyden (Mainz)

Of ik meer verdien dan bij Club Brugge? Natuurlijk. Het scheelt zelfs heel veel

Makelaar Daniel Striani:

In Tel Aviv verdien je algauw 30.000 tot 40.000 euro per maand. Om dat in België te bereiken moet je al van goeden huize zijn

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234