Vrijdag 23/10/2020

Standpunt

Het neerpoten van superkoopcentra buiten de stadskern is antistedelijk

Yves Desmet.Beeld Bob Van Mol

Op een forse steenworp van elkaar worden in het Brusselse Gewest en in Vilvoorde de plannen voor drie megalomane koopcentra stap voor stap een stuk concreter. Wisselende coalities in de verschillende gewesten maken zowat alle partijen mede verantwoordelijk voor die beleidskeuze. Onveranderlijk wordt die ingegeven en verantwoord door het argument dat deze moderne kooptempels zullen zorgen voor tewerkstelling van duizenden laaggeschoolde werklozen, een van de weinige troeven waar Brussel een overvloed van in voorraad heeft.

Het is een redenering die wat kort door de bocht gaat. Zoals Wijnegem Shopping Center heeft aangetoond, heeft het economische slagen van dit complex er evenzeer voor gezorgd dat vroeger bruisende winkelstraten in de naburige gemeenten zowat volledig zijn doodgebloed. Jobcreatie in het ene heeft niet alleen geleid tot een zowat evenredig banenverlies in het andere, maar bovendien ook tot leegstand en troosteloosheid in ooit levendige stadskernen.

Het neerpoten van superkoopcentra buiten de stadskernen is niet meer of minder dan een antistedelijke maatregel, terwijl zowat iedere demograaf, planoloog, architect en socioloog net bepleit om eerst en vooral te investeren in het sociaal en economisch weefsel van onze stadskernen. Net door de ontwikkeling van de steden en inbreidingsprojecten kunnen we misschien eindelijk een halt toeroepen aan energieverspilling, mobiliteitsproblemen en een reële economische meerwaarde creëren door een kleinhandel die inzet op eigen producten met een meerwaarde tegenover de geglobaliseerde eenheidsworst. De drie megacomplexen gaan lijnrecht tegen deze stedelijke filosofie in. Het sociaal-economisch profijt van dergelijke projecten is dan ook, behalve dan voor de projectontwikkelaars ervan, bijzonder twijfelachtig.

Bovendien is er ook een forse maatschappelijke meerkost: op een van de nu al meest verzadigde verkeersknooppunten van het land, de Brusselse ring, creëert men nogmaals een massaal extra volume aan verkeer, dat de wegen nog verder zal doen dichtslibben, met alle mobiliteits-, milieu- en gezondheidsproblemen van dien. Het idee dat je zulks kan oplossen met een extra stationnetje en een bijkomende buslijn getuigt van een wel heel groot optimisme.

Tegen de megacomplexen tekent zich inmiddels een brede coalitie van tegenstanders af: van milieubewegingen tot automobilisten, van middenstandsverenigingen tot stadsmensen. Blijkbaar zijn alleen politici en de ontwikkelaars zelf nog overtuigd voorstander van de plannen. Die brede coalitie en hun terechte bedenkingen wegzetten als mensen die alleen de ondernemerszin van dit land "willen verzuipen in gejammer en gezeur", zoals minister Ben Weyts meende te moeten doen, getuigt dan ook meer van een grenzeloze arrogantie dan van democratische ingesteldheid.

Yves Desmet
Opiniërend hoofdredacteur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234