Zaterdag 06/03/2021

Het moeilijke huwelijk tussen Amerikanen en geschiedenis

'We mogen nooit vergeten', klonk het aan het einde van de Tweede Wereldoorlog en prompt begonnen filmmakers wereldwijd met het vereeuwigen van de gruwel en de lessen die het nageslacht uit de oorlog moet trekken. Wanneer de Amerikaanse filmindustrie zich op die taak stort, houdt de rest van de wereld doorgaans de adem in voor hoe trouw de makers aan de waarheid zullen blijven. Ook acteur Alec Baldwin kreeg de nodige kritiek over Nuremberg, zijn film over het historische proces, waarvan Canvas vanavond het eerste deel uitzendt.

Brussel

Van onze medewerker

Hans Van Goethem

Amerikaanse filmmakers genieten de dubieuze reputatie het niet zo nauw te nemen met de werkelijkheid wanneer ze waargebeurde feiten dramatiseren. Dat verwijt wordt door de makers van Nuremberg, die zich baseerden op het boek van Joseph E. Persico Nuremberg: Infamy on Trial, gepareerd met de verdediging dat ze zich voor het script gebaseerd hebben op de transcripties van het proces, waardoor de historische werkelijkheid gegarandeerd moet worden.

Veel criticasters roken voor Nuremberg vooral onraad vanwege Hollywood-acteur Alec Baldwins aanzienlijke aandeel. Niet alleen speelt hij de hoofdrol van aanklager Robert Jackson, hij was tegelijkertijd producent. Samen met de typisch Amerikaanse neiging om de held van het verhaal als al te feilloos te portretteren reden genoeg om de nodige reserves te behouden.

Baldwin zet zijn personage helaas ook als een onkreukbare, wat saaie held neer. Dat de echte Jackson door de processen een zenuwinzinking kreeg die hij in feite nooit te boven kwam, komt nauwelijks aan bod. Eigenlijk doet alles wat de man doormaakte tijdens de processen er blijkbaar niet zo toe voor Baldwin. Wel heeft hij opvallend veel oog voor de amoureuze beslommeringen tussen Jackson en diens secretaresse Elsie Douglas, niet echt relevant in het aanschijn van wat het proces van de eeuw wordt genoemd.

Een ander punt waar velen het moeilijk mee hadden, was volgens anderen dan weer de sterkhouder van de reeks: Brian Cox' imposante vertolking van nazi-kopstuk Hermann Göring. Tegenstanders vinden dat van Göring door die indrukwekkende vertolking een te menselijk en te sympathiek beeld opgehangen wordt, waardoor zijn twijfelachtige pleidooi voor zichzelf aanvaardbaar dreigt te worden. Onzin, volgens de makers, Göring was nu eenmaal een zowel demagogisch als indrukwekkend man, die het echte proces ook domineerde.

Of de criticasters gelijk hebben en Baldwin en co. een kans gemist hebben om een relevant drama te maken over de Nuremberg-processen kun je vanavond zelf zien op Canvas. Aan acteertalent zal het in Nuremberg niet ontbreken want Naast Cox en Baldwin wist regisseur Yves Simoneau Max Von Sydow, Christopher Plummer en Charlotte Gainsbourg te strikken.

De serie begint bij de start van het proces van Neurenberg. Dat het proces tegen de nazi-oorlogsmisdadigers daar plaatsvond, was geen toeval. In Nuremberg tekenden de nazi's de decreten die het lot van de Europese joden bezegelden. In 1945 werden de overlevende kopstukken van het regime er berecht door een Internationaal Militair Tribunaal, bestaande uit rechters en magistraten uit de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie.

De beschuldigden, onder wie Hermann Göring, Albert Speer, Joachim von Ribbentrop en Rudolf Hess, krijgen een eerlijk proces volgens internationaal recht en kunnen zichzelf op de best mogelijke manier (laten) verdedigen. De hoofdaanklager is Robert Jack-son. Hij wordt bijgestaan door een legertje experts, onder wie zijn gedreven assistente Elsie Douglas. Samen met hun internationale collega's, onder wie de Britse aanklager Sir David Maxwell-Fyfe, maken ze zich op voor de meest intense en geladen elf maanden uit de geschiedenis van de rechtspraak.

Nuremberg

Canvas 21.00

Cinema of poging tot satire?

Naast Nuremberg wordt het vanavond moeilijk kiezen voor de Vlaamse kijker. Rond hetzelfde tijdstip is op zowat elke Vlaamse tv-zender een interessant alternatief mee te pikken. Het nog steeds kwakkelende Kopspijkers op VTM dreigt daarvan het slachtoffer te worden. Hoewel de tweede aflevering van vorige week inhoudelijk al wat beter was dan die van de week ervoor, vielen de kijkcijfers tegen. Met 424.000 kijkers, slechts een vijfde van het totaal aantal kijkers op dat moment, verloor het VTM-programma een vijfde van zijn publiek. Zoals eerder gezegd is Kopspijkers een programma dat moet groeien. Maar de vraag is maar of het die kans krijgt als de kijkcijfers zo slecht blijven.

Vanavond kunnen Jo De Poorter en zijn ploeg de kijker weer voor zich proberen te winnen maar ze moeten opboksen tegen een waaier van films die, hoe regelmatig men ze ook opnieuw opdist, vaak verrassend veel kijkers blijven boeien, zoals Billy Elliot (TV 1) en The Hunt for Red October (VT4), ook al met acteur Alec Baldwin. (HVG)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234