Vrijdag 16/04/2021

Ten oorlog

Het mirakel van Langemark: Jack na 100 jaar gevonden

Arnout Hauben trok naar Langemark, een slaperig dorpje in de Westhoek.  Beeld © VRT Koen Broos
Arnout Hauben trok naar Langemark, een slaperig dorpje in de Westhoek.Beeld © VRT Koen Broos

Op 25 april 1915 liet de Nieuw-Zeelandse kapitein Walker het leven in Vlaamse velden. In de Eén-special van Ten oorlog was te zien hoe hij pas 101 jaar later werd teruggevonden. Voor de laatste aflevering contacteerde tv-maker Arnout Hauben de 85-jarige neef van Walker. Een emotioneel Skype-gesprek dat De Morgen mocht volgen.

"Dit is allemaal niet goed voor mijn gezondheid", lacht Michael Innes Walker wanneer hij de Skype-oproep van Arnout Hauben beantwoordt. Enkele dagen geleden kreeg de Nieuw-Zeelander de eerste aflevering van Ten oorlog special: onder Vlaamse velden te zien. Daarin doen de tv-maker en archeologen Simon Verdegem en Maarten Bracke een bijzondere vondst: Henry John Innes Walker. Ofwel Michaels nonkel 'Jack', zoals hij in Auckland werd genoemd.

Honderdeneen jaar geleden diende kapitein Walker in het Britse leger, in de nasleep van de eerste grote gasaanval in Langemark. Terugkeren deed hij nooit. Hij stierf in de ochtend van 25 april en bleef voorgoed liggen onder Vlaamse velden. Tot nu.

Het is toeval, maar op 25 april is het ook Anzac Day. Die dag worden de slachtoffers van de Australische en Nieuw-Zeelandse troepen herdacht. Zo ook kapitein Walker. "Van zolang ik me kan herinneren, ga ik op die dag elk jaar naar King's College, waar uncle Jack school liep", zegt Michael. "In de kapel van de school is een glasraam aan hem opgedragen, geschonken door zijn moeder. Elke keer als ik er kom, schijnt de zon recht door Jacks raam. Totaal onverklaarbaar, alsof hij er nog steeds is. Dat jullie hem nu hebben gevonden, is een mirakel."

En ook voor archeoloog Verdegem is het een unicum. Voor het eerst in zijn carrière kon hij een stoffelijk overschot identificeren. Dat gebeurde dankzij een Royal Warwickshire Regiment-badge die bij de soldaat werd gevonden. Daaruit kon zijn legereenheid en rang worden afgeleid. Dat in combinatie met de initialen op een verguld medaillon, linkten het skelet aan een man: kapitein Walker.

► Arnout Hauben en zijn team gingen in de Westhoek op zoek naar overblijfselen van de Groote Oorlog. Beeld © VRT Koen Broos
► Arnout Hauben en zijn team gingen in de Westhoek op zoek naar overblijfselen van de Groote Oorlog.Beeld © VRT Koen Broos

Last Post

Het lot van uncle Jack heeft Michael heel zijn leven beziggehouden. In die mate dat hij vier jaar geleden zelfs speciaal naar België reisde.

"Ik wou zijn naam met eigen ogen op de Menenpoort zien staan", zegt hij. "Per taxi ben ik naar Ieper gereden, maar de chauffeur had geen geduld. De Last Post heb ik gemist, en Jacks naam heb ik amper gezien, omdat die nogal hoog op de muur staat. Eens thuis heb ik een brief geschreven naar de burgemeester van Ieper, of hij op mijn kosten een fotograaf kon aanstellen om een betere foto van de naam te maken. Dankzij hem heb ik nu toch een mooie herinnering."

Wat er nu met kapitein Walker zal gebeuren, is nog niet duidelijk. De archeologen hebben de opgegraven resten overgedragen aan het Belgische leger, dat het op zijn beurt aan de Britten zal geven. Zij beslissen of het lichaam terugkeert naar Nieuw-Zeeland, of dat het wordt bijgezet in een Belgisch oorlogsgraf.

Ook Michael weet niet wat hij het liefst zou willen. "Uncle Jack was een soldaat, deed wat hij moest doen en stierf terwijl hij dat deed", zegt hij. "Misschien is Langemark dan wel de plek waar hij moet blijven. Aan de andere kant, het blijft wel uncle Jack. Natuurlijk zou ik hem graag hier bij ons hebben. Als hij in België blijft, komt er vast een soort ceremonie of begrafenis. Daar zal ik niet meer bij zijn, langeafstandsvluchten kan ik niet meer aan. Maar mijn zonen zullen dan zeker overvliegen."

Michael Innes Walker (85), neef van kapitein 'Jack' Walker, via Skype Beeld RV
Michael Innes Walker (85), neef van kapitein 'Jack' Walker, via SkypeBeeld RV

En ook de Nieuw-Zeelandse pers zal er dan allicht bij zijn. De vondst van kapitein Walker is er groot nieuws. Het sierde de voorpagina's van alle kranten, en de nationale tv plant een documentaire. Logisch, want op een miljoen inwoners verloor het land 18.000 soldaten in Vlaamse velden. "Sinds jullie werk hier bekend werd, spreekt iedereen me erop aan", zegt Michael. "Ik woon in een pensioneringsdorp, met 400 ouderlingen van dezelfde leeftijd en ouder. Vrijwel iedere Kiwi heeft een familielid verloren tijdens de Eerste Wereldoorlog, bijna niemand werd gevonden. Hier kan niemand geloven wat jullie hebben gedaan."

Intussen is het 22 uur in Nieuw-Zeeland. "Ik ga een slaappil moeten nemen", besluit Michael. Maar Arnout Hauben heeft een beter idee. "Ik denk dat wij een whisky gaan drinken. Een Johnny Walker."

Ten oorlog special: onder Vlaamse velden, om 21.25 uur op Eén.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234