Woensdag 30/09/2020

Het ministerrapport van Patricia Ceysens: 6/10

Beeld UNKNOWN

Patricia Ceysens (Open Vld) is Vlaams minister van Economie, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel.

Haar eigen imago ten spijt heeft Patricia Ceysens de voorbije twee jaar een acceptabel parcours gelopen, zonder evenwel een onvergetelijke indruk na te laten.

Het economische beleid was grotendeels uitgevoerd toen Ceysens inviel voor Fientje Moerman. Dankzij de crisis kreeg ze alsnog de kans om zich te profileren.

Na haar eerste ministerschap had niemand verwacht dat Patricia Ceysens ooit nog een tweede kans zou krijgen. Als e-mama had ze zich in de kijker gewerkt met losse flodders en halfslachtige stunts - haar collega's lachen er nu nog mee. Maar kijk, Fientje Moerman struikelde en Ceysens mocht voor de tweede keer opdraven. Twee jaar waren te kort om haar verleden uit te wissen, maar Ceysens rondde het beleid van Moerman wel succesvol af en drukte hier en daar een eigen stempeltje.

Creatief met de crisis
Een goede crisis mag je niet verkwanselen, ook niet als je slechts Vlaams minister van Economie bent. Ceysens ging aan de slag waar ze kon om de Vlaamse bedrijven iets meer beschutting te geven tegen de storm. De versoepeling van de waarborgregeling bijvoorbeeld helpt hen makkelijker aan geld. En toen de banken zelf die soepelere regeling iets te schoorvoetend in de praktijk brachten, dreigde ze de bankiers af door fijntjes te wijzen op de overheidshulp die zij zelf hadden gekregen.

Niet dat de Vlaamse regering zonder Ceysens niet krek hetzelfde crisisbeleid had gevoerd - ook Kris Peeters, Frank Vandenbroucke of Dirk Van Mechelen kennen de remedies. Maar ondanks de aanwezigheid van die zwaargewichten slaagde Ceysens er wel in om die realisaties op haar naam te schrijven.

Ook als het over de dreigende sluiting van Opel Antwerpen gaat, laat ze zich niet wegdrummen. Ze verving partijgenoot en viceminister-president Dirk Van Mechelen, nochtans Antwerpenaar, toen de regeringstop naar Detroit trok en is sindsdien de Open Vld-stem in het kapittel. Door luid en consequent te verkondigen dat de Vlaamse regering Opel alleen zal helpen redden als er een fatsoenlijk businessplan op tafel ligt, houdt ze de blauwe achterban tevreden.

Mislukte herlancering
Op zich is het al een wonder als je als Vlaams minister van Economie al eens in de kijker loopt. Als er grote banken gered moeten worden, is het de regeringstop die dat regelt, en voorts betreft het een vrij technisch beleidsdomein waar vooral beslist moet worden wie waarvoor subsidies krijgt en welke procedures daarvoor gehanteerd worden.

De budgetten daarvoor waren al veiliggesteld door Moerman, Ceysens benutte ze op een manier die de werkgeversorganisaties tevreden stelt. Ze legde een eigen klemtoon door een aanzienlijk potje vrij te maken voor de ecologiepremie, die bedrijven aanmoedigt om in te zetten op hernieuwbare energie en andere milieudoelstellingen. En ze maakte de bedrijven het leven makkelijker door een eerste aanzet te geven tot een vereenvoudiging van de subsidie- en erkenningsaanvragen.

Soms verviel ze in haar oude gewoonten, bijvoorbeeld toen ze een communautaire kwestie maakte van de genetisch gemanipuleerde populieren, volgens haar cruciaal in de ontwikkeling van nieuwe biobrandstoffen. Ook de mislukte herlancering van Flanders Technology is een smet op haar blazoen. Maar het zijn wel twee frivoliteiten die in een bredere overtuiging passen, en dus ook iets zeggen over de 'nieuwe' Ceysens. Vroeger was het alleen verpakking, tegenwoordig zit er ook al eens iets in.

Innovatie blijft nu eenmaal haar dada, vanuit de overtuiging dat de Vlaamse economie maar kan overleven als we onszelf blijven heruitvinden. Daarom ook dwong ze universiteiten en bedrijven om met elkaar samen te werken. De budgetten voor onderzoek en ontwikkeling blijven wel een eind onder de vooropgestelde doelstelling - zeg maar gerust ondermaats.

Zedenpolitie
Ook op Buitenlandse Handel stond Ceysens haar mannetje. Ze verzette zich tegen het Vlaamse vendelzwaaien en verkoopt in het buitenland even graag Belgische pralines als gevestigde namen als Barco of Picanol. Als het maar opbrengt, en dat vindt ook de bedrijfswereld. Zelfs bij de feestelijke opening van het Vlaams huis in New York bracht ze die in dat gezelschap pikante boodschap.

Het meest in het oog springen de uitvoervergunningen voor wapenhandel die ze toekende. Vooral daar legde Ceysens andere klemtonen dan haar voorganger, en dat kwam haar niet op goede kritiek te staan. Ze keurde vergunningen goed die Moerman nooit had laten passeren, onder meer naar Saoedi-Arabië, waar de zedenpolitie niet meteen bekend staat om haar zachtaardigheid. Vanuit de eigen meerderheid kwam de kritiek dat ze economische belangen liet primeren op mensenrechten.

Kritiek of niet, aan de Melsensstraat keek men instemmend toe als Ceysens er weer eens in slaagde om de diepblauwe kant van de partij te profileren. Dat deed ze trouwens ook op de kern als Van Mechelen zich te loyaal opstelde tegenover de collega's in de regering. Als spreekbuis van een bepaald soort liberalisme deed Ceysens wat van haar verwacht werd, maar een zwaargewicht zal ze nooit worden.

Pluspunten
- Ze greep de crisis aan om zichzelf op de kaart te zetten, onder meer met een waarborgregeling voor kmo's.
- Ze fusioneerde de diverse subsidie- en erkenningsagentschappen, waardoor de ondernemingen voortaan op één loket terechtkunnen.
- Kmo's raken makkelijker aan kapitaal dan vijf jaar geleden.
- Ceysens oriënteerde de economiesteun in groene richting.
- Leerde dat profileringsdrang niet alles is. Wacht nu tot er iets is om over te communiceren.
- Moest de diepblauwe accenten in het Vlaamse beleid afdwingen en in de verf zetten, en deed dat goed.
- Liet zich in het Opeldossier niet wegdrummen door kleppers als Kris Peeters (CD&V) en Frank Vandenbroucke (sp.a).

Minpunten
- Keurt omstreden vergunningen voor wapenuitvoer goed die haar voorganger liet liggen. Geeft nogal ruime interpretatie aan de regels ter zake.
- Blinkt niet altijd uit in dossierkennis wanneer ze zich in het parlement moet verantwoorden.
- Is zo ambitieus dat collega's zich regelmatig laten ontvallen dat er met haar eigenlijk niet samen te werken valt.
- Ondanks alle pogingen blijven ondernemingen klagen over te zware administratieve procedures voor diverse vormen van overheidshulp.
- Budgetten voor onderzoek en ontwikkeling blijven ondermaats.
- Een eigen Vlaams wapendecreet is er nog altijd niet, waardoor de Vlaamse minister vergunningen aflevert of weigert op basis van federale wetgeving. (Gorik Van Holen)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234