Donderdag 01/10/2020

Het ministerrapport van Kris Peeters: 7,5/10

Beeld UNKNOWN

Kris Peeters (CD&V) is Vlaams minister-president.

In geen tijd heeft Kris Peeters bewezen dat niet alle nieuwkomers in de politiek gedoemd zijn tot een tweederangsrol. Eerst als vakminister die heel progressief Vlaanderen in de gordijnen

Het was even slikken toen Yves Leterme in 2004 Unizo-baas Kris Peeters in de Vlaamse regering loodste, niet het minst voor zijn eigen CD&V-fractie, waar er velen hadden gehoopt om zelf minister te worden. De reacties waren schamper, maar Peeters evolueerde snel van een door de wol geverfde middenvelder tot een gehaaid politicus.

Als minister van Leefmilieu en Openbare werken liet Kris Peeters zich vanaf dag één gelden. Toen hij windmolens een hype noemde en liet verstaan dat het niet aan de regering was om bos en natuur te kopen, moest Leterme dat afdoen als beginnersfouten. Maar Peeters wist verdomd goed waarmee hij bezig was: zijn stempel op het debat drukken. Na vijf jaar van groene ministers scoorde zijn bijna donkerblauwe economische benadering van het milieubeleid, vooral in de eigen middenstandskringen.

Die sturm und drang maakt Peeters niet meteen populair bij de collega's. Drie jaar lang ligt hij als 'betonboer' in de clinch met de socialisten, maar ook de liberalen vinden hem veel te eigengereid en verwijten hem een gebrek aan teamgeest. Dus het is opnieuw slikken als Peeters in 2007 Leterme opvolgt als minister-president, zij het deze keer vooral voor de coalitiepartners. Toenmalig sp.a-fractieleider Caroline Gennez vraagt zich zelfs luidop af of Peeters in staat is zijn persoonlijke aspiraties opzij te zetten om een ploeg te leiden.

Maar net die brandende ambitie zorgt ervoor dat Peeters zich wonderwel inwerkt in zijn nieuwe rol. Hij heeft gezien hoe Leterme als minister-president mateloos populair is geworden, neemt zijn recepten over en overvleugelt zijn voorganger al snel. Ook Peeters is alomtegenwoordig in het Vlaamse land, maar hij vergeet zijn werk in Brussel niet. Tijdens de laatste maanden van Leterme lag de Vlaamse regering op apegapen, Peeters sluit al snel een pact met zijn viceminister-presidenten Frank Vandenbroucke en Fientje Moerman om tegen elke prijs het Vlaamse regeerakkoord uit te voeren. Hij vervangt Letermes mantra 'goed bestuur' door het wat slechter bekkende maar forser 'krachtig bestuur', mildert zijn scherpe standpunten en laat zijn ministers elk om beurten scoren zonder zelf al te nadrukkelijk pluimen op zijn hoed te willen steken. De collega's zijn unaniem: Peeters doet het als coach stukken beter dan Leterme.

Overmoedig
Terwijl de federale politiek verder wegzakt in het moeras, houdt Peeters de Vlaamse regering draaiende, ook na het pijnlijke ontslag van Fientje Moerman. De riante budgetten in de Vlaamse schatkist helpen daarbij, net als het gebrek aan een positie met enig gewicht.

Beheren lukt, maar begeesteren kan ook Peeters niet. Hij haalt Vlaanderen in Actie uit het slop en smeedt het tot een toekomstproject dat Vlaanderen tegen 2020 in de top vijf van de Europese regio's moet brengen, maar behalve alweer de bedrijfswereld krijgt niemand het echt warm of koud van zo'n droge lijst met cijfermatige doelstellingen. Bovendien zijn er al vaker vrome plannen gepresenteerd waarover daarna nog bitter weinig is vernomen. Persoonlijk mag Peeters dan met de dag populairder worden, ook onder zijn leiding blijft de Vlaamse regering in de eerste plaats een ongeïnspireerd zakenkabinet.

Wel dwingt de nieuwe minister-president snel zijn plaats af op het Belgische toneel. Hij is de eerste Vlaamse regeringsleider die niet aan het handje van zijn partijgenoot-premier loopt. Vraagt Leterme een Vlaamse bijdrage voor de Vlaamse begroting? Eerst een staatshervorming, zegt Peeters. Een btw-verhoging voor bouwgronden? Vergeet het. Het doelgroepenbeleid voor de activering van vijftigplussers afschaffen? De Vlaamse meerderheid stemt een belangenconflict.

Met die opstelling werkt Peeters zich ook in de eigen partij steeds meer op de voorgrond. Wanneer Letermes pogingen om een staatshervorming in de steigers te zetten op niets uitdraaien, neemt hij de gemeenschapsdialoog in handen. Dat is te overmoedig, zo blijkt al snel. Hier stuit ook Peeters op de grenzen van zijn ambities.

Zijn coalitiepartners gunden hem die ultieme overwinning ook niet allemaal. Eerst was er Geert Bourgeois, die ondanks het akkoord van N-VA-voorzitter Bart De Wever weigerde om mee te stappen in de dialoog. Peeters, die Frank Vandenbroucke en Open Vld'er Guy Vanhengel had overtuigd, werd voor de keuze gesteld: kartel of regering. Het leidde tot de breuk van het kartel. En vervolgens torpedeerde de Open Vld de dialoog toen Marino Keulen de Franstalige burgemeesters in de rand opnieuw ostentatief niet benoemde. Peeters koos opnieuw om de Vlaamse regering overeind te houden en verdedigde de beslissing van Keulen, ook al had die net zijn communautaire ambities gefnuikt.

Peeters speelt graag mee met de grote jongens, maar voorlopig is hij nog een maatje te klein om te winnen. Dat is zo in het communautaire mijnenveld, maar ook in de bankencrisis. Zijn voorstel om Dexia te splitsen en de Belgische onderdelen met de Vlaamse regering over te nemen, wordt weggehoond door de Franse president Sarkozy.

Lijnen openhouden
Kris Peeters is 'maar' de minister-president van Vlaanderen, zo blijkt ook in de gesprekken over de redding van Opel Antwerpen. Dat doet niets af aan zijn verdienste dat hij het dossier op de voet volgt en de lijnen met alle betrokkenen probeert open te houden, ook al trekken de topmensen van GM, Fiat of Magna in eerste instantie liever naar Berlijn. De Vlaamse regering, met Peeters op kop, toont zich gedurende de hele financiële en economische crisis overigens heel alert, wat in januari onder meer resulteert in een erg doortastende reddingsoperatie voor KBC.

Naarmate de verkiezingen naderen krijgt Peeters het lastiger om zijn ministers in het gareel te houden. De profileringsdrang stijgt, en dat zorgt ervoor dat er voor de Oosterweel of voor het stadion van Club Brugge geen geloofwaardige oplossingen meer uit de bus komen. Peeters heeft bovendien de hele portefeuille van Bourgeois naar zich toe getrokken, wat hem bergen parlementaire vragen oplevert van coalitiepartners die hem dat betaald willen zetten. Geen enkele minister kan negen bevoegdheden op een ernstige manier beheren, maar Peeters wilde niet het risico lopen op geruzie.

Het was een gok, maar de ontdekking van Peeters is de belangrijkste verwezenlijking van Yves Leterme gebleken. Of die daar zelf blij mee is, valt te betwijfelen.


Pluspunten
- Is op korte tijd geëvolueerd van nieuwkomer tot absolute hoofdrolspeler op het politieke toneel.
- Ontpopte zich als een prima coach en zorgde er mee voor dat het regeerakkoord grotendeels werd uitgevoerd.
- Zelfs in de laatste rechte lijn pakte de regering onder zijn leiding de economische crisis alert aan. In het dossier Opel werd de Vlaamse regering misschien iets te vaak genegeerd door de 'grote jongens', maar dat zal niet aan de inzet van Peeters en zijn ploeg gelegen hebben. Ook over de reddingsacties voor KBC hoeft Peeters niet te blozen.
- Kreeg de vier Vlaamse havens op één lijn, zodat die zich voortaan met een gezamenlijke strategie presenteren in het buitenland.

Minpunten
- Ook Peeters kreeg de gesprekken over de staatshervorming niet uit het slop.
- Schiet nog net iets te kort om op het allerhoogste niveau mee te kunnen.
- Verkeert al een jaar in zo'n staat van genade dat arrogantie en zelfoverschatting op de loer liggen.
- De knoop over de Oosterweelverbinding is nog steeds niet doorgehakt.

(Gorik Van Holen)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234