Dinsdag 22/09/2020

Het ministerrapport van Hilde Crevits: 6/10

Beeld UNKNOWN

Hilde Crevits (CD&V) is Vlaams minister van Openbare werken, Leefmilieu, Natuur en Energie.


Na de doortocht van Kris Peeters gaf Hilde Crevits het departement Leefmilieu en Energie opnieuw een groen tintje, maar veel meer dan een opgefriste façade leverde dat niet op.

Crevits heeft een hart voor de groene zaak, maar als de klassieke economische belangen in het geding zijn, kijkt het kabinet van de minister-president nauwlettend toe. Hilde wie? Toen Crevits in 2007 de megaportefeuille van Kris Peeters in de schoot kreeg geworpen, fronsten nogal wat waarnemers de wenkbrauwen.

De havens nam Peeters mee naar het Martelaarsplein, maar Openbare Werken, Leefmilieu, Natuur en Energie bleef een onmogelijke combinatie, zeker voor een onervaren en onopvallend parlementslid. Wie natuur wil verzoenen met beton en een bedrijfslogica met groene energie moet van ver komen. En dan nog. Zelf had Peeters een duidelijke lijn gekozen: 'verstandig groen'. Lees: gedaan met de economisch schadelijke onzin van de Agalev-voorgangers.

Wat dat inhield, werd snel duidelijk. Dat Peeters in zijn eerste radio-interview al vergat dat hij ook Leefmilieu kreeg, kan als een vergetelheid worden afgedaan, maar ze was wel omineus voor zijn beleid. Windmolens waren een hype, en natuur of bos aankopen, daar moest de overheid zich al helemaal niet mee vermoeien. Peeters zou de missing links in het wegennet wegwerken, en op milieuvlak vooral niets meer doen dan wat Europa ons oplegde.

Groene opfrisbeurt
Verrassing alom toen Letermeprotégé Crevits op de proppen kwam. Zij had een lidkaart van Natuurpunt en durfde in het parlement al eens een kritische vraag stellen aan haar eigen minister. Niet dat het de bedoeling was dat ze de bakens nog fundamenteel zou verzetten, want Peeters' beleid stond er en Crevits werd verplicht zijn voltallige kabinet over te nemen. Nee, zij zou de softere kant van CD&V voor het voetlicht brengen. Die groene opfrisbeurt is niet eens mislukt.

Zelfs de groene jongens spreken met sympathie over Crevits. En dat is heus niet alleen omdat ze Vlaanderen hier en daar een stuk speelbos schonk. Crevits heeft een hart voor de zaak, zeggen ze, al bedoelen ze daar niet noodzakelijk mee dat ze ook op het regeringsbeleid weegt.

Strenge blik
Enkele vaststellingen die voor haar pleiten. Het energieverbruik in Vlaanderen daalt al enkele jaren, zowel bij gezinnen als bij bedrijven. De premies voor dakisolatie, isolerend glas en zuinige verwarmingsketels pieken, terwijl de productie van groene stroom in de lift zit en de uitstoot van broeikasgassen daalt.

Crevits deed haar best om hier en daar een extra budgetje los te peuteren, en dweilde vervolgens het Vlaamse land af om haar premies aan de man te brengen. Zo werd ze 'poster girl' van de energiepremie.

Mooi, maar daarom is het nog niet haar verdienste dat de Vlaming aan energiebesparing begint te doen. Zelfs al ziet ook de bedrijfswereld stilaan kansen in een groene revolutie, wanneer het hoger economisch belang in het geding is, moet Crevits passen. Want dan kijkt Raf Suys, kabinetschef van Peeters en CD&V-fikser par excellence, met strenge blik toe. Dat blijkt bijvoorbeeld wanneer Europa nieuwe doelstellingen wil opleggen.

Crevits kan terecht trots zijn op het groenestroomdecreet, dat een ambitieus programma vastlegt tot 2020 en investeerders eindelijk een beetje houvast biedt. Ze wrong daarvoor zelfs persoonlijk haar onwillige partijgenoten en kabinetsmedewerkers de arm om. Maar ook dat decreet kwam er pas nadat de Europese verplichtingen onherroepelijk waren.

Tot dan hield CD&V vol dat strenge energienormen nefast zouden zijn voor de economie. Een minister die echt bakens wil of durft verzetten, had al veel eerder de vlucht vooruit gekozen.

Ondertussen wierp Crevits zich op als brugfiguur tussen landbouwers, groene jongens en betonboeren. Na ministers met een te uitgesproken profiel als Vera Dua of Kris Peeters zorgde dat voor resultaten, zij het langzaam. Daar staat tegenover dat ook in het mestbeleid, een evergreen in de Vlaamse politiek, de klassieke zuil opnieuw de bovenhand haalde na het paars-groene intermezzo. Pas na herhaaldelijk aandringen van Europa kwam er een nieuw mestdecreet, en op de valreep gaf Crevits de boeren een verkiezingscadeau van jewelste door alle boetes voor overbemesting kwijt te schelden, niet alleen in twijfelgevallen maar ook voor de onverbeterlijke cowboys.

Wel slaagde Crevits erin om de aanpak van milieudelicten doeltreffender te maken, door de parketten niet systematisch meer op te zadelen met alle inbreuken, maar ook administratieve bestraffingen mogelijk te maken. Dat is na jaren aanmodderen een grote doorbraak.

Bijtertje
Op Openbare werken zette Crevits het beleid van Peeters voort, maar met de missing links wilde het niet zo vlotten. Er zijn behoorlijk wat projecten in gang gezet, maar de deadlines worden alsmaar opgeschoven. Bovendien rijzen de budgetten de pan uit en blijven de financieringsconstructies van publiek-private samenwerking hoogst twijfelachtig.

Ook de coördinatie van de wegenwerken laat nog te wensen over, al is dat niet de schuld van Crevits. Zij gaf als eerste de aanzet om alle geplande werken in één systeem in kaart te brengen, wat in de toekomst overlast zou moeten vermijden.

Het onopvallende parlementslid ontpopte zich in de regering tot een bijtertje dat haar zaak kent en in ministerraad of parlement haar mannetje staat. Nieuwe beleidslijnen zette ze amper uit, maar ze vond vlotjes de weg naar de media. In het spoor van Leterme wordt ze stilaan een figuur van betekenis in de West-Vlaamse CD&V. Van hem kreeg ze de belofte dat hij zich na 7 juni niet zal opdringen als de Vlaamse regering wordt gevormd. Afwachten wat die belofte waard is.


Pluspunten
- Door groenestroomdoelstellingen vast te leggen tot 2020 hebben investeerders eindelijk een beetje houvast.
- De vervolging van milieudelicten wordt doeltreffender dankzij het nieuwe milieuhandhavingsdecreet.
- Crevits bezet haar terrein in de media. Haalt elke dag wel een regionale krantenpagina met de vernieuwing van een fietspad of de plaatsing van het 10.000ste zonnepaneel.
- Het energieverbruik in Vlaanderen daalt, onder andere door het succes van allerlei premies. In 2008 werden er ruim 110.000 van die premies toegekend. Volgend jaar haalt Vlaanderen de doelstelling van 6 procent hernieuwbare energie.
- De Vlaamse overheid kocht 5.000 extra hectare natuur en bos aan en erkende bijna 5.000 hectare nieuwe reservaten.
- Crevits zorgde voor ruim 2.000 hectare speelbossen.
- Ze stak veel energie in het zoeken van compromissen tussen landbouwers en natuurverenigingen, waardoor bijvoorbeeld het Zwin kan uitbreiden.

Minpunten
- Ze verstrengde de isolatienorm voor nieuwbouwwoningen, maar in plaats van resoluut een ambitieuze koers te varen, koos ze een halfslachtige doelstelling.
- Ze reed te nadrukkelijk voor de boerenbond door de mestboetes kwijt te schelden, niet alleen voor kleine overtreders maar ook voor de echte cowboys.
- Ze raakte op het vlak van energiebeleid niet uit de schaduw van Kris Peeters, wiens kabinet ze noodgedwongen erfde.
- Een nieuwe sprong voorwaarts in de afbakening van het Vlaams Ecologisch Netwerk - met nieuwe bossen en natuurgebieden - bleef uit.
- De doelstelling om een derde van de 'missing links' in het wegennet weg te werken werd niet gehaald. Deadlines werden voortdurend opgeschoven en de budgetten volstaan al lang niet meer.
- Fietspaden blijven in erbarmelijke staat, al doet Crevits inspanningen om daar iets aan te veranderen. (Gorik Van Holen)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234