Dinsdag 26/01/2021
Beeld DM

Standpunt

Het Midden-Oosten dreigt in een nieuwe spiraal van geweld terecht te komen

Maarten Rabaey is journalist.

Met de gerichte moordaanslag op de Iraanse kernwetenschapper Mohsen Fakhrizadeh dreigt het Midden-Oosten in een nieuwe spiraal van geweld terecht te komen. Nu Israëlische bronnen tegenover Amerikaanse media hun betrokkenheid toegeven valt te vrezen dat er vanuit Teheran vergelding volgt die onschuldige mensenlevens gaan kosten.

Met Fakhrizadeh verliest Iran één van zijn belangrijkste wetenschappers in de wedloop om kernwapens te ontwikkelen. Officieel is dat programma bevroren sinds het nucleair akkoord met de internationale gemeenschap van 2015, maar Israëlische en Amerikaanse inlichtingendiensten voeren aan dat Teheran in het geheim altijd bleef voortwerken.

Toch is de vraag of Fakhrizadeh vermoorden de beste zet was in de – uiteraard noodzakelijke – strijd tegen proliferatie van kernwapens. Zoals de Israëlische krant Haaretz het gisteren treffend verwoordde: ‘De moord is een tactisch succes die een strategische escalatie riskeert.’

Fakhrizadeh was niet alleen een wetenschapper. Hij was ook een hooggeplaatste generaal in de Revolutionaire Garde. Deze militaire elite-eenheid van het ayatollah-regime werd begin dit jaar al een zware slag toegebracht toen haar brigadegeneraal Qasem Soleimani door een Amerikaanse drone-aanval om het leven werd gebracht. Toen bleef hun vergelding beperkt tot wat gestook tegen VS-strijdkrachten in Irak.

Deze keer bestaat de vrees dat de radicale elementen van het Iraanse regime wel hard zullen terugslaan, ook om in eigen land hun macht te tonen. De geschiedenis leert ons helaas dat Iran dan vooral een bedreiging kan vormen via sjiitische terreurgroepen die het financiert om Israëlische of Amerikaanse belangen aan te vallen. We kunnen vandaag alleen maar hopen dat gematigder krachten, zoals president Rouhani, alle zeilen bijzetten om hen te overtuigen dat vooral niet te doen.

Als Iran zou overgaan tot een wraakoefening zou het weleens zijn eigen ramen kunnen ingooien. De kans is namelijk groot dat aankomend VS-president Joe Biden een opening wil maken om het nucleair akkoord van 2015 nieuw leven in te blazen en sancties wil afbouwen als er een vergelijk wordt gevonden. Als Teheran nu ook overgaat tot geweld zal de ontslagnemende regering van huidig president Trump of Israël zich gedwongen voelen militair terug te slaan, waardoor het risico op een breder conflict in de regio ontstaat. Bij een dergelijke instabiliteit heeft niemand baat, behalve enkele wapenproducenten.

Als het de gematigde krachten in Iran menens is met het vooruitzicht op nieuwe nucleaire onderhandelingen, doen ze er deze week alles aan om escalatie te voorkomen. Als signaal zouden ze een teken van goede wil kunnen tonen, zoals de onmiddellijke vrijlating van de door Iran onterecht ter dood veroordeelde Zweeds-Iraanse spoedarts en VUB-gastdocent Ahmad Reza Djalali.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234