Zaterdag 16/10/2021

Het meisje met de blauwe pas

De president duidde haar deze week aan als 'die vrouw'. Maar wie naar de Roosevelt Room van het Witte Huis was gekomen om Clintons toespraak over onderwijs te horen, wist onmiddellijk over wie hij sprak. Hetzelfde gold voor miljoenen televisiekijkers, want de vierentwintigjarige Monica Lewinsky is dankzij haar vermeende achttien maanden lange affaire met de president op slag een beroemdheid geworden. De vraag is alleen of zij de geschiedenis in zal gaan als de schadelijkste van alle presidentiële maîtresses, dan wel als een van de kwalijkste leugenaars aller tijden.

Henri de By

Buiten het Watergate - een verzameling gebouwen waarin een hotel, kantoren en appartementen gehuisvest zijn en dat ooit zijn naam leende aan dat andere politieke schandaal - wacht een groep verslaggevers dag en nacht om een glimp op te vangen van Monica Lewinsky. De camera's en microfoons staan er echter werkeloos bij, want sinds haar naam zo'n anderhalve week geleden voor het eerst in krantenkoppen en op televisieschermen verscheen, houdt zij zich schuil in het appartement van haar moeder, die sinds de echtscheiding van Monica's vader als Marcia Lewis door het leven gaat.

Het telefoonnummer van haar moeder staat niet in de gids. Tegen de ene verslaggever die het geheime nummer achterhaalde, verontschuldigde Monica zich netjes voor het feit dat ze met niemand kon spreken. Slechts één keer kregen de verslaggevers haar in beeld: gezeten achter in een auto die uit de parkeergarage onder het complex kwam, op weg naar de onderhandeling met Whitewater-onderzoeker Kenneth Starr. Het winterse Washington D.C. met zijn kale bomen, brede avenues en imposante marmeren monumenten moet van achter uit die grijze auto lichtjaren verwijderd geleken hebben van het zonnige Beverly Hills met zijn palmbomen waar Monica opgroeide.

Monica Lewinsky had het soort jeugd waar menige tiener van droomt. Althans zo zag het er op het eerste gezicht uit. Dankzij de succesvolle carrière van haar vader Bernard als kankerspecialist ontbrak het Monica en haar broertje aan weinig. Het ouderlijk huis was een villa aan North Hillcrest Road ter waarde van 1,6 miljoen dollar. Na school en in de weekends reden Monica's ouders de kinderen in een van hun drie auto's naar tennislessen op een dure countryclub waarvoor grif 720 dollar per maand werd neergeteld. Haar ouders waren niet alleen gul maar ook modern, want ze vonden het best dat zij make-up en sexy kleding droeg. Monica was dan ook populair, alhoewel sommige schoolgenootjes zich later zouden herinneren dat ze daarvoor soms wel erg hard haar best deed. Maar welke tiener doet dat niet?

Voor de buitenwereld leek haar enige zorg dat ze nogal met haar gewicht worstelde, waarvoor ze tot twee keer toe tijdens de schoolvakanties een zogenaamde fat farm bezocht, een luxueus kuuroord. In haar meisjeskamer had ze een telefoon met haar eigen nummer, waaraan ze vaak uren zat te roddelen met haar vriendinnetjes van Beverly Hills High, de middelbare school die model stond voor Beverly Hills 90210. Monica zou jaren later beweren dat ze op school bevriend was met Tori Spelling, een van de hoofdrolspeelsters uit de serie en de dochter van een van Hollywoods machtigste televisieproducenten, Aaron Spelling. Hetgeen de actrice afgelopen week ontkende.

Maar zelfs de vakanties op Hawaï, waaraan de Lewinsky's ruim 20.000 dollar per jaar uitgaven, konden niet verhullen dat het huwelijk van Monica's ouders op de klippen was gelopen. In de uit 1987 daterende echtscheidingspapieren beschuldigde Marcia haar echtgenote van een buitenechtelijke verhouding. Bovendien zou Bernard bij het minste geringste exploderen tegen de kinderen, die hij voortdurend voor straf van tafel naar hun kamer stuurde en die hij de mond snoerde met een bruusk 'We zijn niet in jouw mening geïnteresseerd.'

Over dat laatste hoeft Monica Lewinsky zich tegenwoordig in ieder geval geen zorgen meer te maken nu heel de Verenigde Staten, inclusief een leger advocaten en elke politicus in Washington D.C., aan haar lippen hangen. Maar de echtscheiding van haar ouders markeerde het begin van een nieuw hoofdstuk in Monica's leven, dat nu door de media onder de loep wordt gelegd. Eén ding is daarbij zeker: ongeacht of Monica op zoek was naar een nieuwe vaderfiguur, Bill Clinton was niet de eerste oudere, getrouwde man met wie zij een langdurige affaire had.

Ook haar obsessie met bekende, machtige mannen lijkt Monica niet van een vreemde te hebben. Haar moeder had altijd haar best gedaan om toegelaten te worden in de betere kringen. Maar Marcia's gewoonte om tijdens gesprekken voortdurend te verwijzen naar beroemdheden met wie zij op goede voet zou verkeren, viel niet in goede aarde. Bovendien beschouwde men haar, naar boze tongen nu beweren, als een nouveau riche. Een vanuit Europees perspectief nogal hilarische beschuldiging gezien Beverly Hills het wereldcentrum van nouveaux riches is, waar zelfs de oudste familiefortuinen niet ouder dan twee generaties zijn. Gezien ze het na haar scheiding moest doen met een alimentatie van 6000 dollar per maand, besloot Marcia haar interesse voor de rich and famous - of zoals men in de VS zegt: de rich and shameless - aan te wenden voor een baantje als parttime roddeljournalist voor de Hollywood Reporter, het vakblad voor de filmindustrie.

Met het oog op Monica Lewinsky's hoofdrol in het huidige seksschandaal is het vooral het boek dat haar moeder twee jaar geleden schreef onder de titel The Private Lives of the Three Tenors dat voer is voor menige huis-, tuin- en keukenpsycholoog. Marcia raadde haar 'exposé' over de (buitenechtelijke) liefdeslevens van Luciano Pavarotti, José Carreras en Plácido Domingo op het omslag aan met de nogal pathetische tekst: "Hoe kreeg de auteur, een glamoureuze schrijfster uit Beverly Hills en voormalige verslaggeefster voor de Hollywood Reporter, al deze intieme informatie? Zij ontkent de geruchten dat zij en Domingo in de jaren tachtig meer dan vrienden waren, maar lees het boek en zie wat u er zelf van denkt."

Wat het Amerikaanse publiek van Monica Lewinsky denkt, zal echter voor een belangrijk deel beïnvloed worden door de gebeurtenissen die plaatsvonden nadat zij vanaf 1993 Santa Monica College bezocht, waar ze - achteraf gezien met een ironische speling van het lot voor iemand wiens psyche nu ten overstaan van de natie door de media geanalyseerd wordt - als haar hoofdvak psychologie koos.

Afgelopen woensdag verklaarde Andy Bleiler ten overstaan van de pers dat hij als achtentwintigjarige toneelleraar aan Beverly Hills High kort na haar vertrek een buitenechtelijke verhouding was begonnen met de destijds negentienjarige Monica. Het nieuws sloeg in als een bom, niet in de laatste plaats omdat Bleilers advocaat de mededeling slechts vijftien minuten voor president Clintons State of the Union-toespraak deed. Het tijdstip zal zeer geen toeval zijn geweest, alhoewel men nog raadt naar de motivering. Maar de vraag of de voormalige leraar een politieke reden heeft dan wel uit is op een zak dollars van de roddelpers, werd al snel ondergesneeuwd door het beeld dat hij schetste van Lewinsky als een angstaanjagende huwelijksbreekster die regelrecht uit het draaiboek van Fatal Attraction afkomstig leek.

Na een jaar zijn echtgenote bedonderd te hebben met Monica besloot Bleiler een einde aan de affaire te maken. Maar, zo beweert hij nu, Monica wilde daar niets van weten. In plaats daarvan begon ze een vriendschap met Bleilers nietsvermoedende vrouw Kathy, aan wie zij dreigde alles te verraden. Alles leek voor Bleiler met een sisser af te lopen toen hij met zijn inmiddels twee kinderen tellende gezin naar Portland in de staat Oregon verhuisde, alwaar hij een baan aangeboden had gekregen. Kort daarop verscheen Monica Lewinsky echter ook in Portland om te gaan studeren aan Lewis & Clark College.

Ondanks de eerdere dreigementen die Monica gemaakt zou hebben, had Bleiler blijkbaar het lef noch de behoefte om zijn ontrouw te bekennen. In plaats daarvan zette Bleiler zijn verhouding met Monica voort, terwijl zij op haar beurt een steeds hechtere vriendschap met Kathy opbouwde. Het was tegen Kathy dat Monica, toen zij na haar afstuderen als stagiaire in het Witte Huis was aangenomen, gesuggereerd zou hebben dat ze al eerder over orale seks met de president fantaseerde met de woorden: "Ik ga naar Washington om mijn presidentiële kniebeschermers te verdienen."

De felbegeerde maar onbetaalde stage in het Witte Huis had zij gekregen dankzij Walter Kaye, een vriend van haar moeder die miljonair is geworden in het verzekeringswezen. Hij had zijn invloed als belangrijke donateur van de Democratische Partij en raadgever van Bill Clinton aangewend. Als stagiaire kwam Monica dan ook te werken voor niemand minder dan de toenmalige chief of staff van de president, Leon Panetta.

Haar bezigheden bestonden uit niet meer dan het sorteren van de post. Ze werkte in het Old Executive Office Building dat zich wel in de tuin van het Witte Huis bevindt, maar door een parkeerplaats van de presidentiële werk- en woonvertrekken wordt gescheiden. Ze wist haar hand te leggen op de onder stagiaires begeerde blauwe pas die de drager vrijelijk toegang geeft tot het Witte Huis zelf. Hoewel stagiaires en dus ook Monica verteld was zich daar slechts op te houden voorzover hun werk dat vereiste, hing ze al snel regelmatig in de gangen en kantoren dicht bij het Oval Office rond, waar zij gesprekken aanknoopte met de staf.

Haar gewoonte om op te duiken tijdens officiële ontvangsten in de Rose Garden, evenals bij recepties in het Witte Huis en bijeenkomsten elders in Washington D.C. waar de president zijn opwachting maakte maar waar stagiaires niks te zoeken hadden, kwam Monica op een waarschuwing te staan van de toenmalige deputy chief of staff, Evelyn Lieberman. Het was ook deze vriendin van Hillary Clinton die de stagiaire naar huis terugstuurde om zich te verkleden nadat zij op het werk verscheen in een zeer laag uitgesneden jurk.

Aansluitend aan haar stage kreeg Monica Lewinsky een baan aangeboden in het Office of Legislative Affairs van het Witte Huis, dat het contact tussen de president en het Congres regelt. Hoewel zij vanaf dat moment ruim 30.000 dollar per jaar betaald zou worden, leek Monica aanvankelijk weinig enthousiast. Waarschijnlijk omdat haar nieuwe kantoor zich in de oostelijke vleugel van het Witte Huis bevindt, waardoor zij dus aanzienlijk verder van het Oval Office en de door haar bewonderde president af zat. De aanvankelijke teleurstelling verdween echter toen duidelijk werd dat zij in haar nieuwe functie regelmatig brieven voor Clinton bij het Oval Office zou moeten afleveren.

Regelmatig belde Monica naar zowel Andy als Kathy Bleiler om te vertellen over haar avonturen in Washington. Kort na haar promotie van stagiaire tot staflid bracht ze Kathy op de hoogte van haar affaire met een hoog iemand binnen het Witte Huis. Ondertussen zetten zij en Andy hun affaire voort. Monica zou toen aan de nog immer onwetende Kathy verteld hebben dat zij gefrustreerd was over haar verhouding in het Witte Huis, aangezien de man in kwestie slechts orale seks met haar wilde hebben.

Monica's collega's in Washington D.C. zagen haar opmerkingen over de politieke connecties die zij zou hebben evenals haar hints dat zij op goede voet met de president verkeerde, als het soort opschepperij waar wel meer stafleden in het Witte Huis zich schuldig aan maken. Hun oordeel veranderde echter op slag toen de president Monica bij verschillende gelegenheden begroette met een zelden tot nooit voor lage stafleden aan de dag gelegd enthousiasme. De video-opnamen van twee van die begroetingen, compleet met omhelzing, zijn inmiddels talloze keren op de Amerikaanse televisie vertoond.

Tegenover de Bleilers vertelde Monica nimmer dat ze een verhouding met de president had. Anders lag dat in het geval van haar verhouding met Andy, die ze met gemeenschappelijke kennissen besprak. Het duurde niet lang of de affaire kwam ook Kathy ter ore, waarna Andy bekende en het echtpaar het contact met Monica verbrak. Monica had echter al een gewillig oor gevonden voor haar seksuele confidenties bij de achtenveertigjarige secretaresse Linda Tripp.

De rol van Tripp, die in het Witte Huis was komen werken ten tijde van de regering-Bush, roept vele tot nu toe onbeantwoorde vragen op. Maar zij was het die de conversaties met Monica in het geheim op band vastlegde. Opnamen waarin Monica zou vertellen over orale seks met de president en hoe hij haar midden in de nacht opbelde voor telefoonseks. Conversaties die doorgingen toen Monica naar een baan in het Pentagon was overgeplaatst, waar ook Tripp kwam te werken, nadat verschillende hooggeplaatste stafleden het enthousiasme van de president voor de voormalige stagiaire blijkbaar te veel in het oog vonden springen.

Aan Monica Lewinsky's anonieme bestaan kwam een einde toen zij tijdens een ontmoeting met Tripp in een hotellobby op een steenworp afstand van het Pentagon benaderd werd door een klein legertje FBI-agenten in dienst van de special prosecutor inzake Whitewater. Het verraad van haar vriendin, die op dat moment een opnameapparaat van de FBI aan haar dijbeen bevestigd had, moet een hele schok zijn geweest.

De talloze grappen die presentatoren van praatprogramma's avond na avond over het schandaal maken, hebben onderhand de vorm aangenomen van stoom afblazen op nationaal niveau. Zo merkte Jay Leno, naar aanleiding van het aanbod door het blad Penthouse aan Monica Lewinsky om naakt te poseren, op dat president Clinton zich inderdaad houdt aan zijn in de State of the Union gedane belofte om goed betalende banen voor jonge mensen te scheppen. Stelde David Letterman dat Monica Lewinsky zich op het in het Vijfde Amendement op de grondwet vastgelegde zwijgrecht wil beroepen, omdat zij weet wat er gebeurde toen ze de laatste keer haar mond opendeed. En stelde televisiekomiek Dennis Miller: "De adviseurs van Clinton hadden zich wel drie keer moeten bedenken toen de president zei dat hij een gegarandeerde methode wist om de aandacht van de Paula Jones-zaak af te leiden."

Dat alles neemt niet weg dat de meeste Amerikanen afgaande op de opiniepeilingen een aanzienlijk positiever beeld van de president hebben dan van Monica Lewinsky. Tenslotte is het in de Verenigde Staten zelden beter gegaan dan onder Clinton, zoals hij zelf nog eens onderstreepte tijdens zijn State of the Union.

Zelfs indien Lewinsky als slachtoffer van een oversekste president de hoop mocht koesteren op steun uit de feministische hoek, zal zij teleurgesteld worden. In die zin lijkt Hillary Clinton met de onaflatende verdediging van haar echtgenoot exemplarisch voor de meerderheid van Amerikaanse vrouwen. In tegenstelling tot de meeste mannen zegt de meerderheid van vrouwen Clinton te geloven en Lewinsky als een leugenaar te beschouwen. De meeste mannen denken daarentegen dat Lewinsky de waarheid spreekt. Misschien heeft het ermee te maken dat vrouwen ook graag geloven dat zij het onmiddellijk zouden merken indien hun vriend of echtgenoot hen bedondert, terwijl veel mannen uit ervaring weten dat zulks lang niet altijd waar is.

Men kan zich afvragen of de opiniepeilingen betekenen dat vrouwen bereid zijn om in de persoon van Monica Lewinsky een van henzelf op te offeren voor het groter goed van een president die het feminisme hoog op zijn agenda heeft staan. Misschien wil men het daarbij wel voor lief nemen als blijkt dat de president er in zijn persoonlijke omgang met vrouwen aanzienlijk minder hoogvliegende principes op na houdt. Met andere woorden: identificeert men zich liever met Monica of Hillary, met bedriegster of bedrogen partij? De cijfers lijken op het laatste te wijzen en dat is inderdaad een sympathieker zelfbeeld. Daarbij vergeet men blijkbaar dat er voor elke overspelige vriend of echtgenoot ook een vriendin in het spel is.

Onderwijl heeft Monica Lewinsky slechts haar herinneringen om op terug te vallen. En zelfs die zullen, indien zij besluit te getuigen, in twijfel worden getrokken. De donkerblauwe jurk met spermavlekken die van de president afkomstig zouden zijn - die Monica had voorgenomen nooit meer te wassen en die zij zorgvuldig in een kast bewaarde als aandenken aan een van hun ontmoetingen - is door de FBI als mogelijk bewijsmateriaal ingenomen.

© Sipa

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234