Donderdag 14/11/2019

Museum aan de Stroom

"Het MAS mag gerust nog spannender"

Beeld Thomas Legrève

Het Museum aan de Stroom (MAS) in Antwerpen vierde dit weekend zijn vijfde verjaardag. De cijfers liegen er niet om. Het aantal bezoekers oversteeg alle verwachtingen. Toch bleef naast het succes ook de kritiek niet uit.

Het MAS mag tevreden terugkijken. De afgelopen vijf jaar heeft het museum het Antwerpse Eilandje in een onstopbare versnelling gebracht. Er openden bars, restaurants, co-workingruimtes, galeries en culturele initiatieven. Het gebouw is dankzij zijn architectuur uitgegroeid tot een baken in de omgeving en een niet te missen hotspot geworden voor de toerist. Maar het museum stuitte evenzeer op kritiek. De inhoud bleek niet dat te zijn, de collecties die zijn samengebracht spraken een te beperkt publiek aan. Na de openingstentoonstelling 'Meesters in het Mas' haalde het museum ook erg weinig kleppers binnen. Alles in de weegschaal gegooid is het niet duidelijk of het MAS zijn ambities als museum al echt heeft waargemaakt.

Beeld Thomas Legrève

Nederlanders en Spanjaarden

Schepen van Cultuur Philip Heylen (CD&V) duikt ter verantwoording meteen de cijfers in. "Toen het MAS geopend werd lag het doel op 250.000 bezoekers per jaar. Het eerste jaar kwamen een miljoen mensen langs, de afgelopen jaren is dit aantal contstant gebleven op 600.000."

Dat de collecties niet zouden aanslaan wordt ook tegengesproken, zegt Heylen. "Bij aanvang kwam het meeste volk voornamelijk naar het gebouw kijken. Vandaag zie je dat de helft van de bezoekers voor de tentoonstellingen komt. Bij grote expo's stijgt dat aantal ook nog eens. En het MAS staat ook nog eens op de eerste plaats van te bezoeken plaatsen in Antwerpen: het aantal Nederlanders en Spanjaarden die langskomen blijft stijgen."

Bovendien wordt iedereen betrokken bij het MAS, zowel Antwerpenaren als niet-Antwerpenaren. "We gaan nog meer inzetten op wisselende tentoonstellingen en interactie met het publiek", aldus Heylen. "De tentoonstelling 'A la carte' die nu opent is daar een mooi voorbeeld van."

Beeld Thomas Legrève

Afgezwakt aanbod

"De cijfers vallen zeker niet tegen te spreken,"stelt Patrick Allegaert, voorzitter van het Overleg Vlaamse Musea, "maar je moet ook kunnen focussen op de algemene inhoud." Hij wijst op een afgezwakt aanbod.

"Een stadsmuseum heeft uiteraard een lokale betekenis, toch kan een baken zoals het MAS het niet zonder bovenlokale tentoonstellingen stellen. Ik heb gemerkt dat het enthousiasme waarmee het gebouw vijf jaar geleden is voorgesteld wat is zoek geraakt. Het is lang onduidelijk gebleven of het MAS nu een museum is of eerder een bezoekerscentrum. De zalen zelf zijn nooit echt sterk geweest. De laatste tijd zie ik het echter weer positiever in. De afgelopen tentoonstelling 'Body Art' geeft een nieuw elan aan het museum. De bredere context wordt vertaald aan de hand van sterke stukken, wat het ook weer de moeite maakt om er langs te gaan. Met de Tuymans-tentoonstelling die aanvangt wordt duidelijk dat er een frisse wind waait."

Beeld Thomas Legrève

"Kritiek brokkelt af"

Het is een koers die Marieke van Bommel, directeur van het MAS, ook lijkt verder te willen zetten: "Heel wat mensen waren bij aanvang heel kritisch over de opzet. Die kritiek brokkelt nu stilaan maar zeker af. Enerzijds zijn we erin geslaagd om de collecties met elkaar te verbinden. Net als het verhaal van de stad tegenover de wereld zoals dat duidelijk werd in de tentoonstelling 'Bonaparte verovert het MAS' van 2013. Anderszijds hebben we de verwachtingen ook overtroffen, als niet-kunstmuseum."

"Maar het MAS mag gerust nog spannender," voegt ze eraan toe. "Onze laatste tentoonstelling 'Body Art' zet die toon ook. We willen meer inzetten op wisselende tentoonstellingen zonder de vaste collectie per se in te perken. Op die manier kunnen we veel interactiever te werk. Omdat we vaker gaan wisselen wil dat daarom niet zeggen dat we nooit meer spectaculaire bruiklenen gaan doen, zoals met het werk van Caravaggio tijdens de expo 'Heilige Plaatsen Heilige Boeken.' Het biedt enkel mogelijkheden om nog meer verhalen te brengen. MAS moet internationaal nog meer op de kaart komen. Bij buurlanden staan we er al op, maar dat kan zeker beter. Het MAS is geen kunstmuseum, daar moet je natuurlijk rekening mee houden."

Van Bommel ziet zelf nog meer werkpunten: "De identiteit van het museum wordt nog volop gevormd. Het MAS is een zeer divers museum. Vijf jaar lang is er druk gepraat over het gebouw, wat ons plaatsen in reisgidsen heeft opgeleverd, maar onze signatuur is nog te onduidelijk. De eigen collectie moet nog meer naar voor komen. Nu is het nog allemaal spannend wat er te beleven valt, maar er zit nog geen duidelijke lijn in. Op termijn mag niet meer nagedacht worden bij de vraag wat het MAS is. Net daar gaan we nu extra op inzetten."

Beeld Thomas Legrève
Beeld Thomas Legrève
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234