Maandag 19/08/2019

Het mag gezegd: mainstreammedia moeten beter

Patrick Van Gompel is journalist voor VTMnieuws.

De Amerikaanse president Donald Trump schiet uit de heup op zo ongeveer alles wat hem niet zint. Politieke tegenstanders, rechters, buitenlandse staatshoofden, religieuze groepen en jawel, ook journalisten mogen hun hoofd op een kapblok leggen. Dat verdienen ze nu eenmaal, vindt hij. De journalistiek moet hoogdringend werk maken van een grondig zelfonderzoek en daar ook meteen conclusies aan verbinden. Tenminste, dat vind ik.

Heeft u ook al zo genoten - of is uw maag omgekeerd - bij het lezen van verwilderde discussies op Facebook? Ontaarde gesprekken of scheldpartijen waarbij je niet meer weet wie wat wil zeggen? Uitspraken van mensen van wie je nauwelijks weet of ze namens zichzelf spreken of namens een of andere drukkingsgroep? Pagina's om klachten te verzamelen om ermee naar het gemeentebestuur te stappen.

Op den duur zie je door de bomen het bos niet meer en weet je niet meer wie de waarheid spreekt. En wie nog de bedoeling heeft om de waarheid te vertellen of de leugen vol te houden. Een ezeldrijver ruikt de stank van zijn dieren niet.

De verfoeide mainstreammedia

We leven in een tijd dat bijna iedereen een eigen partij wil én zijn eigen medium, zijn eigen massamedium. En als we geen eigen massamedium hebben, willen we toch minstens bepalen wat er in dat medium moet verkondigd worden.

Wat we vroeger in een gesprek aan de toog vertelden, toeteren we meer en meer op de sociale media die kunnen verglijden tot asociale media als er niet wordt geluisterd, als er alleen maar wordt gefulmineerd, als er wordt gelogen en bedrogen. Als er niemand nog interesse heeft voor de juistheid.

Dat komt natuurlijk allemaal door de grote massamedia die alles verdraaien en verzwijgen, die met een agenda werken. Die de mensen met het grote gelijk tegenspreken, die deze of gene willen beschermen, die niet luisteren naar de mensen die altijd gelijk hebben. Die altijd naar dezelfde mensen luisteren. Die nooit luisteren naar mensen die niets te zeggen hebben. Alsof ik tijd en zin zou hebben om met een of andere vermeende agenda te werken.

Het is allemaal de schuld van de MSM, de verfoeide MSM, de mainstreammedia. De pers, de artillerie van de vrijheid. Er wordt gemakkelijk geschoten op de MSM omdat ze niet alles vertellen. Omdat groepen in de samenleving niet tevreden zijn met wat de MSM vertellen. Er moet méér verteld worden, anders verteld worden.

Wat zijn de alternatieven? Zelf een eigen medium oprichten. Van links over het centrum naar rechts, van Apache over De Correspondent en Doorbraak naar SCEPTR. Iedereen zijn eigen waarheid, aan de linker- of de rechterzijde of in het centrum.

Nieuwe media zijn het zelden eens met mainstreammedia om hun eigen waarheid te kunnen verkondigen, verpakt als dé waarheid. Maar welk medium durft nog te zeggen dat het dé waarheid verkondigt?

Objectiviteit

Na bijna veertig jaar in het vak weet ik allang dat objectiviteit niet bestaat. Je kan er zo veel mogelijk naar streven, je kan proberen nieuwsberichten haast onzijdig te vertellen, maar het is eigenlijk nooit echt objectief.

Alleen al de keuze van de onderwerpen, de afkomst van de auteur, de plaats van het maken, het ogenblik van de uitzending en de invalshoek zijn bepalend voor de inhoud van het nieuwsbericht. Wie voor de één een terrorist is, is voor de ander een rebel. Een donkere islamitische aanslagpleger is uiteraard een terrorist, een blanke racistische schutter is al gauw een eenzame wolf.

Maar het is goed in eigen hert te kijken. Het is hoog tijd om lessen te trekken, werkelijk hoog tijd. De Amerikaanse president Donald Trump versnelt dat denkproces.

Jongeren hebben allang aanvaard dat er geen objectiviteit meer bestaat. Jongeren willen breder en dieper en eerlijker en recht voor de raap grondig geïnformeerd worden. Daar zijn we ondertussen wel achter.

Ik denk dat 'de journalistiek' alleen maar kan overleven als de mainstreammedia uitblinken in grote deskundigheid, volledige betrouwbaarheid, juistheid en afstandelijkheid. Het aandikken is voor niets of niemand nodig. Op vulkanen groeit geen gras.

Het zal niet rap goed genoeg zijn. We zullen nog meer moeten uitleggen. We moeten niet alleen vertellen wat Trump zegt, we moeten ook zeggen waar en wanneer hij liegt. En dat moeten we niet alleen bij Trump doen, dat moeten we bij iedereen doen. We moeten de tweets van Trump zelf gaan checken. We moeten het niet overlaten aan de nieuwsconsument want als die het elke keer zelf moet doen, maken we onszelf overbodig. En dat is iets wat veel nieuwsverstrekkers net willen. Zelf baas zijn van het verstrekte nieuws en zelf kiezen voor de verpakking.

We moeten meer context geven, meer achtergrond. We moeten ons daarvoor inspannen, nog meer dan anders, als we vlot verstaanbare bijdragen willen maken voor televisie, radio of kranten. We moeten ook meer gaan vertellen want de betrouwbaarheid vermindert wanneer je een aantal dingen niet vertelt. Je kan ook liegen door te zwijgen, door te verzwijgen. Weggooien, vervormen en generaliseren zijn de gemakkelijkste gereedschappen om de waarheid geweld aan te doen.

En dat is toch het laatste wat we willen. Ik troost me met de gedachte van Nelson Mandela: "Een slechte vrije pers is te prefereren boven een technisch goede, maar onderdanige pers."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden