Maandag 13/07/2020

Het loket loopt stilaan leeg

Banken storten zich massaal op internet

In 1994 noemde Bill Gates hen nog dinosaurussen. Vandaag lopen banken om het snelst om een plaatsje op het internet te vinden. En in die race naar het wereldwijde web spelen Vlaamse softwarebedrijven een vooraanstaande rol.

Jan Scheidtweiler

Bijna zes jaar na de uitspraak van Gates gaat er geen dag voorbij of ergens in Europa of de VS lanceert een bank wel een initiatief op het internet. Deutsche Bank, de grootste bank ter wereld, kondigde onlangs aan dat ze met de softwarereus SAP en de mobilofoonmaker Nokia gaat samenwerken. De bank gaat jaarlijks ruim 20 miljard frank investeren in internetactiviteiten en hoopt zich daarmee tot het koppeloton te katapulteren. "We kunnen niet anders, zelfs al zouden we dat willen", zei Rolf Breuer, de voorzitter van de Deutsche Bank over de sprong naar het wereldwijde web. Dezelfde dag maakte ook de Amerikaanse bankreus Goldman Sachs bekend dat hij in Europa een volledig virtuele investeringsbank gaat opzetten, los van fysieke aanwezigheid in kantoren of hoofdzetels.

Het zijn maar twee voorbeelden van de massale rush naar internet die banken ingezet hebben. Maar de goudkoorts, die zo'n twee jaar geleden begon, lijkt iedereen in de financiële sector nu wel besmet te hebben. Volgens een studie van het bureau Datamonitor hebben financiële instellingen in acht grote Europese landen in 1999 alles samen 362 miljoen dollar (14,5 miljard frank) geïnvesteerd in on-line-initiatieven.

ABN Amro kondigde vorige week vrijdag aan dat het de komende jaren 1,8 miljard euro (72 miljard frank) gaat investeren in e-commerce. Nu bankieren al een half miljoen particulieren elektronisch met de Nederlandse bank, maar ABN Amro verwacht binnen een jaar "een veelvoud" van dat cijfer.

Banken beseffen ook steeds meer dat ze het niet alleen meer kunnen. Zo kondigen ze steeds meer grootscheepse allianties met telecombedrijven aan. De Spaanse fusiebank Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA) maakte een paar weken geleden een alliantie met Terra Networks bekend, de internetdochter van de nationale telefoonmaatschappij Telefonica. De twee gaan samen de internetmarkt aanvallen. Vorige week losten ze al een zwaar schot, door de overname van de Britse internetbank First-e. BBVA en Terra betaalden 653 miljoen euro (26,3 miljard frank) voor First-e. Niet slecht voor een virtuele bank die pas vijf maanden geleden begon met het aanbieden van on-linezicht- en spaarrekeningen en aandelenhandel.

In Duitsland kondigde Comdirect, de on line banking-divisie van de Duitse Commerzbank, dan weer een soortgelijk initiatief met Deutsche Telekom aan.

Ook Belgische banken gooien zich voluit op het internet. Sinds Cera in 1997 met het eerste on-line-initiatief kwam, hebben ook dertien andere banken een transactionele website uitgebouwd, van Anhyp tot de Bank Nagelmackers. Het buitenbeentje daarbij is de RealBank, de internetbank van de kleine Brusselse Bank van Koophandel. Die heeft als enige de ambitie zich om te turnen tot een volledig virtuele bank. Ook de BBL toonde zich al visionair, door een alliantie aan te gaan met British Telecom. Samen hebben ze de portaalsite en internetprovider Yucom opgezet. KBC en Dexia hebben dan weer WAP-technologie (Wireless Application Protocol) in huis gehaald, waarmee banktransacties via een gsm van de nieuwste generatie doorgegeven kunnen worden. Analisten verwachten dat WAP de volgende jaren een vaste plaats verwerft in het elektronische bankieren. Zij vergelijken de komst van gsm's waarop massaal data verstuurd kunnen worden met de revolutie die midden jaren tachtig volgde op de doorbraak van de pc.

Maar ook bedrijven die van huis uit weinig met retailbankieren te maken hebben, hebben ontdekt dat bankieren, door de homogene producten en afhankelijkheid van informatica, zich uitstekend leent voor elektronische toepassingen. Zo wil EuropeLoan, waarin ook de Vlaamse holding Gimv participeert, dit jaar dwars door Europa starten met het aanbieden van woonkredieten on line. EuropeLoan heeft geen enkel kantoor waar particulieren kunnen aankloppen.

In de VS bestaan de volledig virtuele banken al langer. Deze maand bindt Virtual Bank er de strijd aan met Wingspan.com, de bekendste depositobank voor particulieren. Daarnaast schoten ook hypotheekspecialisten, zoals E-loan en Lending-Tree.com, als paddestoelen uit de grond. Maar virtuele banken hebben het, vreemd genoeg, moeilijk in de VS. De beurskoers van E-loan is sinds juli van 74 tot 10 dollar gezakt. In The Economist wees een analist van Jupiter Communications erop dat ze "heel hoge prijzen" betalen om klanten te verwerven, de achilleshiel van virtuele banken die geen bestaand kantorennet hebben om op terug te vallen. Hypotheekspecialisten zoals E-loan hebben dan weer extra last van de aantrekkende rente.

Belgische banken zitten in de race naar aanwezigheid op het internet in de middenmoot, zegt Frans Moyson, een onafhankelijk consulent die de on-line-initiatieven in kaart gebracht heeft. "We zijn niet de eersten, maar ook niet de laatsten. In Frankrijk, bijvoorbeeld, is internetbankieren al meer doorgebroken." Volgens Moyson heeft dat er dan weer mee te maken dat relatief weinig Belgen op internet surfen. Volgens het Belgische studiebureau gebruiken 1.436.000 Belgen minstens een keer in twee weken het net.

Jozef van den Nieuwenhof, die bij de Belgische Vereniging van Banken verantwoordelijk is voor de informaticasector, wijst erop dat die relatief trage doorbraak van internetbankieren in België ook te maken kan hebben met onze relatieve voorsprong bij andere vormen van elektronisch bankieren. "We hebben hier met Banksys en Proton al twintig jaar het beste betalingssysteem in de wereld." Door de alomtegenwoordigheid van die terminals worden nu al wereldwijd in België de meeste on-lineoverschrijvingen uitgevoerd, zegt van den Nieuwenhof: 85 procent van al onze overschrijvingen verloopt via home-, phone- of internetbankieren."

In de race naar het wereldwijde web spelen Vlaamse software- en consultancybedrijven een vooraanstaande rol. Zij helpen financiële instellingen transactionele websites ontwikkelen, beveiligen de sites en zorgen ook voor de afwikkeling van de transacties die via het net verlopen.

* De Zaventemse softwaregroep Fics is daarbij een van de meest in het oog lopende spelers. Fics helpt banken en verzekeraars transactionele websites opzetten en ontwikkelde ook een elektronische versie van de financiële rapportering waartoe banken wettelijk verplicht zijn. In België werkte Fics onder meer voor Artesia (Bacob, Paribas) en het Gemeentekrediet. In de tien jaar sinds hij Fics oprichtte, was Michel Akkermans erin geslaagd een software- en consultancygroep van 650 werknemers op te zetten, met vestigingen in tien landen, van Spanje tot de Verenigde Staten. Daarmee leek hij aardig op weg om Fics vorig jaar te laten noteren op de Nasdaq. Maar Akkermans kreeg op het nippertje een bod van het Amerikaanse softwareconsultancybedrijf Security First, en besloot zijn beursintroductie dan maar te laten vallen. Security First (S1) bood in september in ruil voor de controle over Fics eigen aandelen aan die toen 556 miljoen dollar (22,2 miljard frank) waard waren. Sindsdien is de waarde van de S1-aandelen in waarde verdrievoudigd. Akkermans is nu voorzitter van S1 en belijdt wereldwijd zijn geloof in het internetbankieren. Hij ziet ook geen concurrentie tussen een 'echte' en een virtuele bank, veeleer complementariteit. "Het is geen conflictueel model. Als internetbankieren nog meer doorgebroken is, zal je zien dat de verschillende kanalen heel goed naast elkaar kunnen bestaan. Er zijn ogenblikken dat ik een fysiek contact zal willen met mijn bankier, maar er zullen ook momenten zijn dat je gewoon de koers van een aandeel wil nagaan of een koersorder wil doorgeven. Dat kan je van op je pc of je gsm op internet veel beter."

* Het Vlaamse softwarebedrijf Financial Architects duwt dat beeld van de telefonerende bankenklant nog een beetje verder door. Financial Architects ontwikkelt toepassingen voor banken op basis van spraaktechnologie. "In plaats van de toetsen op je telefoon te gebruiken kan je dan gewoon een beursorder inspreken", zegt Dirk De Beule, een van de mensen die in 1997 Financial Architects mee oprichtte. Naast het hogere gebruikscomfort zou de toepassing van Financial Architects ook voor banken zelf veel gemakkelijker zijn. "Bij hun telefonisch bankieren hebben ze nu veel tijd nodig om iets te veranderen", zegt De Beule. "Bij ons gebeurt het direct."

Financial Architects zou dat handenvrij bankieren dit jaar bij "minstens" drie Belgische banken implementeren. Daarnaast heeft Financial Architects, net als Fics, ook software ontwikkeld voor bankrapportering - die heeft het bedrijf al verkocht aan het Gemeentekrediet, Fortis en Euroclear.

* Ook het pas in 1998 opgerichte The Capital Markets Company (Capco) is een speler op dat lucratieve kruispunt van softwareconsultancy en bankieren. Capco specialiseert zich in bewaargeving van effecten (custody) en in clearing en settlement, het afwikkelen van transacties zoals beursorders of valutahandel bijvoorbeeld. Het wil daarin een wereldspeler worden en heeft daartoe financiële partners als ABN Amro, KBC Securities en Mercator Noordstar aan boord. Capco nam vorig jaar ook het Zaventemse Scorpio over, een concurrent van Fics. Scorpio bouwde onder meer de website voor de RealBank.

* Naast die 'pure' spelers op de markt voor bankensoftware heeft ook een bedrijf als Ubizen klanten in de banksector. Ubizen werkt daarbij vooral aan de beveiliging van transactionele websites. Zo beveiligde het Leuvense bedrijf onder meer de transactionele website van KBC Securities, de makelaar van KBC die sinds eind vorig jaar on line is.

* Het Leuvense softwarebedrijf Customer Dialogue Systems (CDS) is een beetje een vreemde eend in de bijt in dat rijtje. CDS maakt een programma waarmee de bankier en de klant gezamenlijk de behoeften en de bijbehorende financiële producten kunnen bepalen. Daarbij worden alle mogelijke aspecten inzake belastingen en sociale zekerheid ingecalculeerd. Het programma werkt stapsgewijs en houdt rekening met toekomstige wijzigingen in de toestand van de klant, zoals de aankoop van een huis of de studie van de kinderen. Het programma helpt een bankier zich de rol aan te meten van iemand die hij echt graag zou zijn, namelijk een echte relatiebeheerder. De bankier wordt je raadsman, die je helpt bij je financiële planning eerder dan een ordinaire verkoper van producten. CDS heeft momenteel een tiental klanten, waaronder ABN Amro, Deutsche Bank en het Gemeentekrediet.

Sinds Cera in 1997 met het eerste on-line-initiatief kwam, hebben ook dertien andere banken een transactionele website uitgebouwd, van Anhyp tot de Bank Nagelmackers

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234