Donderdag 13/08/2020

'Het lijkt wel alsof Europa stilaan aan het uitdoven is'

Fabrice Murgia maakte met Ghost Road een theatervoorstelling over het verval van een beschaving, maar van pessimisme wil zijn leading lady Viviane De Muynck niet weten. 'De pioniersgeest is nog niet verdwenen.'

In Ghost Road staat De Muynck (66) samen met sopraan Jacqueline Van Quaillie (74) live op scène, maar we zien haar ook op beeld, ploeterend door het no man's land van de Nevadawoestijn of in gesprek met de enkelingen die daar een nieuw, een ander leven trachten op te bouwen. Het zijn 'restbeelden van een verloren beschaving', zoals de ondertitel van Ghost Road luidt.

Hebt u het gevoel dat we werkelijk op een scharniermoment zitten in de geschiedenis?

Viviane De Muynck: "Ik ben ervan overtuigd dat we in dat scharniermoment leven, maar de oorlog woedt naar mijn gevoel vooral onder de oppervlakte, in de confrontatie van etnieën, in een supranationaal samenlevingsmodel dat op barsten staat omdat het de verschillen tussen de landen negeert. Dat betekent dat we bepaalde dingen in vraag moeten stellen, en dat lijkt niet bepaald te lukken. Als je ziet hoe sommige landen daardoor kolossaal in de problemen komen... Ik vind dat wat er in Griekenland gebeurt heel erg. Het lijkt wel alsof Europa langzaam aan het uitdoven is."

De parallel met de teloorgang van de Amerikaanse Droom, zo wrang in beelden gevat in Ghost Road, is groot.

"Maar we leren daar blijkbaar niet uit. Kijk, ik kom uit de generatie van mei '68, ook toen hebben we een poging gedaan om een andere maatschappij vorm te geven. Hebben we geleerd uit de fouten die we toen hebben gemaakt? Bitter weinig. Het lijkt wel alsof elk historisch besef verdwenen is, en dat is griezelig: je mag het verleden niet vergeten. Tegelijkertijd begrijp ik het wel: elke generatie heeft het recht om in het hier en nu te leven, om het kokend water uit te vinden. "

Het valt op dat niet de jongere, maar de oudere generaties in Ghost Road op zoek gaan naar een alternatief.

"Het fin-de-sièclegevoel is op die schaal het moment waarop je een inventaris opmaakt van je leven en je afvraagt: 'Is dit wat ik echt wil?' De mensen die het niet meer uithielden in het jachtige leven van de grote steden zijn op zoek gegaan naar een nieuwe communauteit: een gemeenschap die op hun maat gesneden was, een dorpsgemeenschap gestoeld op oude leest, waar ze opnieuw meester konden zijn van hun eigen leven. Tim Randsburg, de eerste man uit de film, is op een dag in zijn auto gestapt en van Nebraska naar het zuiden gereden. Dagen en dagen is hij onderweg geweest, tot hij ergens is aangekomen, heeft rondgekeken en gezegd: 'Hier. Hier blijf ik. Dit is thuis.' Marta Becket, die in New York zeer gereputeerd was als danseres en beeldend kunstenaar, heeft midden in de woestijn een nieuw theater gecreëerd waar ze drie keer in de week speelde. Dat is niet niks. Het zijn enkelingen, maar ze vormen een gemeenschap, en ze helpen elkaar - in die streken is de pioniersgeest nog niet verdwenen. Dat is het optimisme dat de voorstelling in zich draagt."

De zoektocht op pellicule wordt gedubbeld door die van uw eigen personage, een vrouw die strijdt tegen de vorderende tijd. Hoe verhoudt u zich zelf tot de tijd?

"De tijd is genadeloos, maar wij huppelen zo gejaagd van het ene naar het andere dat we daar niet eens bij stilstaan. Er komt een tijd dat alle vrouwen er zo gerimpeld uitzien als ik - I'm very sorry baby. (lacht) Voor mij is de tijd geen vijand meer. Eens je wat ouder bent, ontwikkel je een andere relatie met tijd. Er komt een moment waarop je zegt 'Het zal wel'."

Dominique Pauwels' compositie voorzag 'tijdloze' aria's van een 'eigentijdse' muziek.

"Ik vind het prachtig hoe die wereldberoemde aria's aangevreten worden door muziek uit het moderne, jachtige leven, hoe Dominique fragmenten van muzikale herinneringen in een nieuwe context plaatst. Zijn compositie is abstract, maar elke klank is drager van emotie."

Ziet u de utopie uit Ghost Road ooit bewaarheid worden?

"(heftig) 'Het is geen utopie, het is een realiteit! Met valse romantiek hebben de keuzes van die mensen niets te maken. Ze hebben enkel aanvaard dat er bepaalde dingen zijn die ze niet hebben, en dat ze moeten samenwerken. Daarom wou ik die reis samen met Fabrice ook meemaken: om ter plekke te zijn, en te voelen wat er belangrijk is: de tijd, de rust, de verbondenheid met de natuur. Gewoon de zon in het water laten schijnen, weet je. En met verbazing en mededogen naar je buurman kijken, zonder meteen een oordeel of opinie klaar te hebben, en zeggen: 'Het zal wel'."

LOD & Cie. Artara spelen Ghost Road nog tot 6 oktober in Théâtre National, Brussel. Vervolgens op tournee. www.lod.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234