Donderdag 03/12/2020

Standpunt

Het lijkt erop dat Crombez zo graag Vandeput wou vastnagelen dat hij dwars door alle rode lichten gereden is

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van De Morgen.

Woensdag 30 mei: sp.a-voorzitter John Crombez roept de pers bijeen. Mails in zijn bezit zouden onomstotelijk bewijzen dat minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) wel degelijk op de hoogte was van de mogelijkheid om de levensduur van F-16-straaljagers vlot te verlengen, wat de minister altijd ontkend heeft. Voor meneer Crombez is de conclusie helder: de minister dient zijn ontslag in te dienen.

Na gedegen bronnenonderzoek komt De Morgen tot een ander besluit. De kans is bijzonder groot dat de mails die sp.a bereikten vervalst zijn. Nauwkeurige lezing resulteert in een tiental aanwijzingen dat het niet om authentieke berichten uit de krijgsmacht kan gaan. Samen leveren ze overtuigend bewijs dat er iets niet pluis is. Alle geraadpleegde experts komen tot dezelfde conclusie: dit zaakje stinkt.

Geen kleinigheid

Zelfs als we de noodzakelijke slag om de arm houden, mogen we ervan uitgaan dat de sluitsteen van het bewijs van de sp.a tegen de minister berust op fake news. Dat is geen kleinigheid.

Het is onduidelijk wat de bron van sp.a ertoe bewogen heeft om informatie te planten die hoogstwaarschijnlijk vals is. Gaat het om een fantast? Of is er sprake van een bewuste poging om de oppositie in diskrediet te brengen, aangezien ook onafhankelijk Kamerlid Hendrik Vuye soortgelijke mails ontving?

Het maakt de verantwoordelijkheid van Crombez niet kleiner. Wellicht is hij erin geluisd. Maar hij heeft er zich ook wel erg makkelijk láten in luizen.

‘Onderzoekspolitiek’, roemde hij op
Terzake zijn aanpak, terwijl hij suggereerde dat zijn bronnen geïntimideerd zouden worden met verwijzing naar de krijgsraad. De krijgsraad in vredestijd is in 2002 afgeschaft. Van een onderzoeksjournalist had de voorzitter kunnen leren dat anonieme, schimmige mails juist met scepsis behandeld moeten worden.

Wat heeft de sp.a-leider bezield om dit risico te nemen? Hier speelt wat men in de wetenschappen ‘confirmation bias’ noemt: de ijver om bevestiging te vinden voor het eigen denkspoor is zo groot dat alle tegenindicaties genegeerd worden. Het lijkt er alleszins op dat John Crombez zo graag minister Vandeput wou vastnagelen dat hij dwars door alle rode lichten gereden is. Daar komen ongelukken van.

Voorhamer

Als het klopt dat de mails onbetrouwbaar zijn, dan landt een voorhamer op de al breekbare sp.a. Sowieso opereert de partij in een context die voor sociaal-democraten weinig opbeurend is. Met de betwisting van de grote legeraankoop kon de partij wel een stevige vuist maken. Die geloofwaardigheid dreigt nu een forse klap te krijgen.

Het verzet tegen de aanschaf van nieuwe straaljagers heeft het land een hard maar boeiend debat opgeleverd over de toekomst van de krijgsmacht. Dat debat blijft nodig. De tussenstand vandaag is evenwel even verrassend als onontkoombaar. Er is inderdaad iemand met een groot politiek probleem. Maar het is vooralsnog niet de minister van Defensie. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234