Zondag 26/01/2020

Het licht ontvlambare brouwsel van ras, klasse en testosteron

‘Stom’, vond Barack Obama de arrestatie van een zwarte hoogleraar door een blanke agent. In tweede instantie herwon de president zijn cool en sprak hij verzoenende taal. Was dit a clear cut case of racial profiling, ‘schiften op ras’? Maureen Dowd gelooft van niet.

Wat er gebeurde: Henry Louis Gates Jr., hoog aangeschreven specialist in de Afro-Amerikaanse literatuur en cultuur, kwam op 16 juli thuis na een lange reis en zijn deur klemde. Even later zat hij op het politiebureau. Niet wegens de inbraak die een buurtbewoner meende gezien te hebben, maar voor ‘ordeverstoring’. Irritant zijn is geen misdaad. Mijn vriend John Timoney, de politiechef van Miami, merkt op: “Er is een dunne lijn tussen storend gedrag en vrijheid van meningsuiting. Het kan er behoorlijk hard aan toe gaan, maar ik zeg mijn agenten: ‘Maak het niet nog erger door iemand handboeien om te doen. Bijt op je tong en vertrek.’”Als dochter van een politierechercheur kies ik altijd liever de zijde van de politie. Maar deze keer heb ik het daar moeilijk mee. Hoe vreemd of aanmatigend Gates ook was, hij had niet gearresteerd mogen worden vanaf het moment dat agent Crowley had vastgesteld dat de Harvardprofessor zich in zijn eigen huis bevond. President Obama had gelijk de eerste keer, dat het een ‘dom’ voorval was, én de tweede keer, dat zowel Gates als Crowley te hevig hadden gereageerd. Zijn inschatting dat twee degelijke mensen op een fout moment met elkaar in aanvaring gekomen zijn, lijkt adequaat. Het kwam tot een botsing van ego’s: de hardwerkend blanke flik versus de zwarte geleerde wereldreiziger, de gemeente versus de toga.Crowley vertelde tegen een sportzender uit Boston dat Gates “heel vreemd deed, te meer omdat ik nu weet hoe geleerd hij is”. Gates vertelde me dat Crowley zo “bars” en afstandelijk was dat “de haren in mijn nek rechtop gingen staan”. Crowley zegt dat Gates “vijandig” en “geagiteerd” deed. Maar de vent met het geweer heeft meer controle dan de vent met de wandelstok.

Goeie reputaties

Van Shakespeare tot Hitchcock: gedaanteverwisselingen leveren steevast stof voor straffe verhalen. Een politieofficier die prat gaat op de reputatie dat hij het goed kan vinden met zwarte agenten en op het feit dat hij aan agenten in opleiding leert hoe racial profiling te vermijden, voelt zich slecht in zijn rol van racistische blanke flik uit Boston. Een beroemde professor die identiteit bestudeert, voelt zich slecht in zijn rol van zwarte inbreker met rugzak en koevoet.Ras, klasse en testosteron vormen altijd een licht ontvlambaar brouwsel. Onze eerste Afro-Amerikaanse president zal vrede willen sluiten met Gates en Crowley. Ik kon Gates telefonisch bereiken, nadat hij met de president gepraat had en had toegezegd om naar het Witte Huis te gaan om een symbolisch pintje te drinken met de man die hij “een schurkenagent” genoemd had. Gates, die moest hoesten door een verkoudheid die hij had opgepikt in China, zei dat hij zich afvroeg of “het lot en de geschiedenis hem had uitgekozen voor deze gebeurtenis”. Hij was opgezet met de duizenden meelevende e-mails die hij krijgt, materiaal voor een documentaire op PBS over racial profiling.Hij zegt dat hij klaar is voor huwelijksadvies vanwege de Solomon in het Oval Office. “Als sergeant Crowley, de president en ik elkaar ontmoeten, dan zal het zeker niet zijn zoals rechter Joe Brown. ‘Jij vertelt jouw versie, jij vertelt jouw versie’. We moeten het eens zijn dat we het oneens zijn. Maar het zou me verwonderen als iemand niet zou zeggen: ‘Ik vind het jammer dat je gearresteerd werd.’”Hoe kunnen ze hun versies ooit met elkaar verzoenen? Crowley zegt dat hij Gates gebood naar buiten te komen en dat de professor antwoordde: ‘Ya, I’ll speak with your mama outside.’ Reactie van Gates: “Klinkt het logisch dat ik zou willen praten met de moeder van een grote blanke vent met een geweer? Ik ben 1m70, weeg 68 kilo. Ik doe geen zotte dingen, zeker niet met een flik in mijn keuken. Ik wil niet nog een valse heup.”

Geen zwarte militant

Ik vroeg hoe hij zich voelde toen hij hoorde dat Crowley de man was die mond-op-mondbeademing toepaste bij Reggie Lewis, de zwarte basketbalster van de Celtics, in een vergeefse poging om zijn leven te redden na een hartaanval in 1993. Hij antwoordde: “Ik stereotypeer niet. Ik heb hem nooit beschouwd als de leider van de Ku Klux Klan. Misschien was het gewoon zijn dagje niet.” En Gates zegt dat als iemand nu denkt dat hij een fanatieke zwarte militant is, dat ze zich dan schromelijk vergissen, aangezien hij met een blanke vrouw getrouwd is, gemengde dochters heeft en zelf blank bloed door de aderen heeft stromen.Mike Barnicle (beroemd journalist, red.) waarschuwt dat Gates de volgende keer dat hij in nood verkeert beter naar de Harvardfacul-teit belt. Maar Gates riposteert: “Ik heb het gevoel dat de plaatselijke politie bijzonder geïnteresseerd is in mijn noden.” Toen hij aan het inpakken was voor zijn reis naar China, vertelde hij, kreeg hij een telefoontje van de politie, die hengelde naar een donatie. Hij zei dat ze over twee weken eens moesten terugbellen. “Ik heb nog niet beslist”, zegt hij tussen hoestbuien door, “of ik dat wel moet doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234