Zaterdag 16/10/2021

Het licht hoeft niet uit te gaan in 2015

Old habits die hard. Een jaar geleden ontplofte het boorplatform Deepwater Horizon van oliegigant BP in de Golf van Mexico, met een van de grootste milieucatastrofes ooit als gevolg. Een weldenkend mens zou de blinde strijd om olie wat beteugelen, maar helaas: vandaag staan oliemaatschappijen te trappelen om nog riskantere booroperaties te starten in het zo goed als ongerepte Noordpoolgebied.

Na elke milieuramp, tegenwoordig haast een jaarlijks feit, kun je het voorspellen: regeringsleiders, ministers en bedrijfsbonzen struikelen over elkaars voeten om voor de camera’s plechtige verklaringen af te leggen dat dit nooit meer mag en zal gebeuren. Tot de orde van de dag het weer overneemt en multinationals zich laten leiden door hun honger naar steeds hogere winsten. Tsjernobyl, Bhopal of Alaska: gebieden vele malen groter dan België worden zo erg besmet of vervuild dat natuur en mens er niet meer waardig kunnen leven.

Zelfs na de ramp van Fukushima - minstens even erg als het vorige ‘ondenkbare’ ongeluk in Tsjernobyl - willen sommige politici in België nog toegeven aan de nucleaire lobby om de levensduur van de oudste kerncentrales met tien jaar te verlengen.

Is het overdreven te stellen dat we op een kruispunt staan? Ik denk het niet. Opdrogende oliebronnen, lekkende kerncentrales en een op hol geslagen klimaat. We moeten dringend beslissen hoe we onze energie zullen produceren en onze levens zullen ‘aandrijven’ zonder de planeet verder in gevaar te brengen. Er is, ook in België, meer dan voldoende knowhow over hoe dat kan. De oplossingen zijn voor handen, de technologie bestaat en het potentieel is enorm. Kijk maar naar de concrete plannen om een energienetwerk uit te bouwen dat grote windparken op de Noordzee met mekaar verbindt. Het licht zal dus niét uitgaan in 2015. Het is een kwestie van willen en durven, niet van kunnen.

Het belang van dit kantelmoment kan moeilijk overschat worden. We slepen onszelf van de ene energiecrisis naar de andere. De mensen en bedrijven waarop we moeten vertrouwen laten zich te veel door de verkeerde motieven leiden en lijken niet in staat buiten het kader van de traditionele - en dus ‘vuile’ - energiebronnen te willen treden. Als we op dat pad blijven, dan zal het voorbije jaar maar een voorproefje zijn van wat komt. Maar in elke crisis ligt een kans om het beter te doen, dus in feite is mijn pleidooi heel eenvoudig: grijp dit momentum aan om drastische maar veilige keuzes te maken.

Kijk naar China

Leven sommige belangrijke industriëlen in een geblindeerde stolp?, vraag ik mij geregeld af. Wat valt er te blokkeren in naam van onze economie als je ziet dat uitgerekend China, een van de snelst groeiende wereldmachten, zich nadrukkelijk opwerpt als grootste investeerder in hernieuwbare energie? Europa doet er goed aan niet verder achterop te lopen.

De kernuitstap onder druk van de nucleaire lobby intrekken, zou nefast zijn voor de nodige investeringen in alternatieve en veilige energiebronnen. Investeringen die Europa ook economisch in staat stellen om zijn positie als baanbreker te heroveren.

Als we nog lang wachten wordt “willen” sowieso “moeten”. De huidige energiebronnen zijn niet oneindig en de ontginning verplaatst zich naar steeds moeilijker toegankelijke gebieden, met alle risico’s van dien. Fossiele brandstoffen worden duurder want door de enorme expansies in de groeilanden stijgt de vraag exponentieel, terwijl het aanbod schaarser wordt. Het economische herstel staat onder druk door elke bijkomende dollar voor een vat ruwe olie, voedselprijzen gaan door het dak, en transport- en energievoorziening volgen de stijgende trend.

De sleutel naar een wereld die draait op schone en efficiënte energie is niet zo complex als men graag laat uitschijnen. Het is zonneklaar dat we nu voluit in de propere en koolstofarme technologieën moeten investeren waarmee we onszelf en toekomstige generaties op een duurzame manier kunnen voorzien. Hier is een belangrijke rol weggelegd voor de nieuwe regering: zij kan ambitieuzere EU-klimaatdoelstellingen doordrukken en zij kan in eigen land een doortastend energiebeleid voeren. België heeft een patent op morrelen in de marge met losse flodders her en der, maar in het energiedossier volstaat dat niet meer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234